سوگواره‌ای برای بانی خوش‌ذوق‌و گرافیست‌های خلاق

همزمان با شروع این ماه همیشه سوگواره‌ها و برنامه‌های مختلفی شکل می‌گیرند که برخی از آنها مثل سوگواره «عکس و پوستر هیأت» سابقه چند ساله دارند. این سوگواره که امسال هفت ساله می‌شود، از امروز با انتشار رسمی فراخوانش کار خود را آغاز می‌کند و در کنار آن در برنامه دیگری با عنوان هیات هنر، ورکشاپ‌ها و کارگاه‌هایی با موضوعات مختلف در این حوزه برگزار می‌شود. علاوه بر اینها هر سال در این روزها طرح‌ها و پوستر‌های زیادی در سطح شهرهای مختلف روی بیلبوردها می‌روند، آثاری که کم و کیف مختلفی دارند و گاهی خوب چشم‌نوازند و گاه دلخراش و نچسب، اتفاقی که برگزاری سوگواره‌ای مثل عکس و پوستر هیأت می‌تواند بنا به شیوه‌ای که دارد، تا حدی روی آنها تأثیرگذار باشد.

برای بررسی کم و کیف این رویداد سراغ مسعود نجابتی، دبیر هنری بخش پوستر که از زمان شکل گیری این سوگواره با آن همراه بود، رفتیم.

امسال چه تقسیم‌بندی‌ای را برای قضاوت و بررسی آثار دارید؟

تفاوت این سوگواره با بقیه رویدادها در این است که فقط به پوستر اکتفا نمی‌کند و در بخش اعلان‌های هیأت‌ها و تشکل‌های مختلف جمع‌آوری می‌شود نه این که فقط مثل سوگواره‌های مرسوم سفارش پوستر مناسبتی داشته باشیم. در واقع ما در این رویداد طرح‌های مختلف و واقعی که در طول سال در هیأت‌ها تقسیم می‌شود را بررسی می‌کنیم. ما در طول بررسی این آثار به این نتیجه رسیدیم که چون برخی از کارها توسط همکارانی صورت می‌گیرد که تجربه کار کردن در این حوزه را ندارند و در بعضی قسمت‌ها ضعف‌هایی دیده می‌شود که باعث حذف اثر می‌شود، از این رو ،نقاط قوت آن به چشم نمی‌آید. هدف سوگواره فقط این نیست که به چند نفر جایزه دهد و بعد اختتامیه بگیرد، بلکه ما به دنبال کشف استعدادها و برطرف کردن کمبودهایی هستیم که در این حوزه وجود دارد. به همین دلیل قرار شد برای هر اثر مثل یک فیلم سینمایی قسمت‌های مختلف آن را در نظر بگیریم. در این شرایط ممکن است یک کار تصویرگری خوبی داشته باشد، اما لی اوت آن چندان مناسب نباشد، در این صورت هر جشنواره‌ای آن کار را رد می‌کند، اما ما به همان قسمت توجه کرده و نقاط ضعفش را به هنرمند یادآوری می‌کنیم. حروف‌نگاری، ترکیب‌بندی، ایده‌پردازی، عکاسی و... نیز از دیگر بخش‌هایی‌ هستند که به صورت مجزا در داوری‌ها مدنظر قرار می‌گیرند. البته در کنار اینها انتخاب اثر کامل و برگزیده را هم داریم، همچنین در این سوگواره ما آثار گروهی را نیز مدنظر قرار می‌دهیم و به طور کلی سعی بر این است که با تلاش برای بهتر شدن طرح‌ها هر سال با آثار مطلوب‌تری روبه‌رو شویم.

فکر می‌کنید با توجه به شیوه‌ای که این سوگواره دارد، تا امروز چقدر روی سطح کیفی آثاری که هر سال ارائه می‌شوند، تأثیرگذار بوده است؟

این نکته قابل توجهی است و تا جایی که خودم دیدم و شنیدم در بعضی بخش‌ها این سوگواره توانسته تا حدی روی کیفیت تأثیرگذار باشد.

در این سوگواره سراغ کار طراحان رفتید؟

اتفاقا یکی از اتفاقات خوبی که در کمتر جایی شاهد آن هستیم و در این سوگواره رقم خورده این است که ما به سفارش‌دهنده‌ای که اثر برگزیده را سفارش داده هم جایزه می‌دهیم، یعنی آن بانی‌ای که آن‌قدر خوش‌ذوق بوده که سراغ یک گرافیست و هنرمند کاربلد رفته، جزئی از کار محسوب می‌شود، به همین دلیل آنها هم در این مسیر سهمی دارند که توجه به آن باعث ایجاد رقابت و یک تلاش سازنده برای ارتقای کیفی آثار شده است. بخشی از این کارها در سطح شهر منعکس می‌شوند و برخی دیگر در کتابی که امکان مقایسه با سال‌های قبل را فراهم می‌کند. همچنین در بخش جنبی، به کارهای مفهومی‌تر و حتی آثار دانشجویی که سفارش‌دهنده و امکان انعکاس نداشته هم توجه می‌کنیم تا فضایی را برای انتشار آنها فراهم کنیم.

در طراحی کارهای مناسبتی برای شما به عنوان طراح از نظر حسی تفاوتی وجود دارد؟

بله، مثلا برای ایامی مثل محرم، حتما باید این تقاضا در درون انسان ایجاد شود تا به سمت آن برود. در این حوزه خیلی از آثار سفارشی نبوده‌اند و به صورت خودجوش براساس یک نیاز و حس واقعی شکل گرفته است. مثل اثر ظهر عاشورای استاد فرشچیان که خودشان هم گفتند بی‌هیچ سفارشی، خلق این کار را به عنوان یک تکلیف می‌دانستند و به سمتش کشیده شدند. تمام کسانی که وارد این فضا می‌شوند، بدون شک با علاقه، انگیزه و احساساتی که به آن اشاره شد، این مسیر را انتخاب کردند چون اگر بنا به گزینش یک شیوه کاری باشد، قطعا حوزه‌های دیگری مثل تجاری که به لحاظ درآمد و آزادی عمل طراح فضای بیشتری دارند را انتخاب می‌کنند. به همین جهت در غیر این صورت اثر تأثیرگذاری خلق نمی‌شود و فقط کاری را می‌بینیم که از نمادهای مذهبی برخوردار است.