چرا من خوب نمی‌شوم؟

درد مزمن معمولا به دردی گفته می‌شود که در اغلب روزها به مدت سه ماه پی در پی یا بیشتر تجربه شود. بنابراین برای ما مهم است که بدانیم چه عواملی سبب می‌شوند که آسیب‌ها بهبود نیابند و چه راهکارهایی وجود دارد تا بتوانیم براین موانع غلبه کنیم.

به‌طور کلی بیمارانی که با آسیب‌های مفصلی در کلینیک‌های فیزیوتراپی تحت درمان قرار می‌گیرند، طی یک زمان کوتاه بین 3 تا 7 روز از شروع درمان، علائم بهبودی و ترمیم بافتی را ابراز می‌کنند. در بسیاری از موارد درمان در طول زمان ادامه می‌یابد تا میزان بهبودی به حدی برسد که بیمار بتواند بتدریج به فعالیت‌های قبلی خود بازگردد. این‌که فرد احساس کند، شدت درد یا مشکلش کاهش یافته یا طول زمان دردش کمتر شده و یا تعداد دفعاتی که درد سراغش می‌آمده کمتر شده، یکی از مهم‌ترین علائم بهبودی است.

فروکش کردن علائمی چون تورم، سوزن سوزن شدن، کرخی، احساس سوزش و ناراحتی‌هایی از این قبیل هم می‌تواند نشانه‌ای از بهبودی باشد. وقتی می‌بینیم که دامنه حرکتی بیمار افزایش می‌یابد، قدرت، انعطاف پذیری، تعادل، چابکی و آمادگی جسمانی فرد بهتر می‌شود، به پیشرفت سیر بهبودی آسیب پی می‌بریم.

وقتی فرد آسیب دیده به ما می‌گوید که تحملش در انجام کارها و فعالیت‌ها بیشتر شده و زمان طولانی تری بدون مشکل به فعالیت‌های روزانه می‌پردازد، ما در می‌یابیم که درمان‌هایمان نتیجه بخش بوده است.

وقتی کیفیت حرکات او بهتر می‌شود مثلا می‌بینیم که طبیعی تر راه می‌رود یا وقتی خواب او راحت‌تر از گذشته می‌شود، همچنین وقتی بیمار قادر به بازگشتن به فعالیت‌های روزانه کاری، ورزشی و تفریحی خود بدون بروز علائم می‌شود، می‌توانیم نتیجه‌گیری کنیم که روند بهبودی و ترمیم بافتی خوب پیش می‌رود.

البته این پیشرفت‌ها تدریجی بوده و نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که روز به روز این بهبودی احساس شود. اما اگر سیر بهبودی ثابت شد یا حتی معکوس شد، یعنی بیمار بعد از گذشت چند روز از آسیب و درمان هیچ بهبودی را گزارش نکرد یا حتی از بدتر شدن علائمش شکایت داشت عواملی وجود دارند که باید مورد بررسی قرار گیرند و مرتفع شوند. یکی از این عوامل نداشتن زمان استراحت کافی و دوره کوتاه درمان و بازگشت به فعالیت‌هاست.

ادامه فعالیت‌های روزانه همزمان با درمان و فرصت ندادن به بافت‌های آسیب‌دیده برای ترمیم، یکی از مهم‌ترین علل عدم پیشرفت درمان و مزمن شدن آسیب است. ما از بیماران می‌خواهیم که یاد بگیرند به صدای بدن خود گوش دهند و تا وقتی که آرامش را در موضع آسیب دیده احساس نکرده‌اند، استراحت و رژیم حرکتی بعد از آسیب را حفظ کنند.

بازگشت سریع به فعالیت های جسمانی سنگین بعد از درمان و عدم رعایت قانون افزایش فشار تدریجی بر موضع آسیب دیده، استفاده از گرما بر روی ناحیه ملتهب و متورم به جای یخ و افزایش شدت و زمان دوره التهاب، استراحت بیش از حد و دیر شروع کردن تمرینات درمانی در فیزیوتراپی، آمادگی روحی و روانی پایین در برخورد با آسیب و ناامیدی از بهبودی کامل و بازگشت به فعالیت‌های گذشته، عدم تشخیص دقیق و درست آسیب، سبک زندگی غلط و درمان نامناسب از دیگر عواملی هستند که می‌توانند زمان درمان را طولانی‌تر کرده و آسیب را وارد مرحله مزمن کنند.

دکتر پرهام پارسانژاد

فیزیوتراپیست