جناح بندی های سیاسی در انتخابات 24 آذر

برگزاری همزمان 2 انتخابات خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی شهر و روستا در 24 آذر امسال باعث طرح موضوعات جدیدی در میان احزاب و فعالان سیاسی کشور شده است.

کد خبر: ۱۱۴۶۱۸

تناسب نداشتن کارکرد اجرایی این دو نهاد، شیوه متفاوت تبلیغات و هم گرایش بودن مجری و ناظر در انتخابات خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی شهر و روستا از مواردی است که با اظهار نظر متفاوت کارشناسان سیاسی روبه رو شده است.
لطف الله فروزنده ، قائم مقام جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی ، علی باقری ، عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و قاسمی فرزاد، رئیس کمیسیون ماده 10احزاب وزارت کشور در میزگردی با عنوان انتخابات خبرگان در شبکه رادیویی گفتگو شرکت کردند و به بررسی این مسائل پرداختند.

با توجه به این که تمامی گروههای سیاسی چه در داخل و چه در خارج و حتی اپوزیسیون این انتخابات را مهم می دانند، اما نوع نگاه ها به این انتخابات متفاوت است. دسته بندی جریانات سیاسی را چگونه می بینید؛

فروزنده: به طور کلی انتخابات در کشور ما حائز اهمیت است ، چون ما قانون اساسی مان براساس 2 رکن تنظیم شده است ؛ 1 رکن اسلامیت نظام 2 جمهوریت. در این بین مردم نقش اساسی در انتخابات ایفا کرده و بستر حکومت را برای افراد فراهم می کنند. انتخابات از افتخارات نظام ما است و تاکنون 28 انتخابات در کشور برگزار کردیم که در نوع خود بی نظیر است و اگر انتخابات میاندوره ای را هم اضافه کنیم سالی 2 انتخابات برگزار کرده ایم ، اما با توجه به تجمیع انتخابات برای اولین بار در نظام جمهوری اسلامی ایران 2 انتخابات با هم برگزار می شود که از نظر ماهیت با هم متفاوت است. انتخابات خبرگان انتخاباتی است که یک قداست و وظایف خاصی بر دوش دارد و با مسائل روز مردم مربوط نیست ، اما از طرف دیگر در زمان انتخابات بستری برای احزاب و جریانات سیاسی فراهم می شود که دیدگاه ها، مواضع و اهدافشان را معرفی و در عین حال در صحنه سیاسی فرصت خدمت پیدا کنند. در بحث خارجی آن مساله ای که توانسته نظام ما را در سطح جهانی مطرح کند پشتیبانی مردمی است. امروزه ما شرایط خاصی در جهان داریم و بعد از روی کار آمدن دولت نهم ، یکسری فعالیت هایی در عرصه بین المللی داشته ایم و خیلی شفاف تر با استکبار صحبت کرده ایم.

علی باقری: انتخابات جایگاهش در نظام جمهوری اسلامی جایگاه ویژه ای است. اصل 6 قانون اساسی صراحتا بیان می کند در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکای امور عمومی اداره شود و همچنین انتخابات را به مثابه ابزار تبادل قدرت در سپهر سیاسی کشور به حساب می آورد و در جامعه ما هم که مثل جوامع دیگر اندیشه ها، تفکرات و گرایش های مختلف سیاسی وجود دارد. انتخابات را می توان به مجرای جریان پیدا کردن رای و خواست مردم تعبیر کرد. به هر حال مردم در جامعه خواست شان ، هدفشان و اراده شان از راه انتخابات تجلی می شود. این انتخابات با این ویژگی ها که مردمسالاری در جامعه ما حاکم است جایگاه ویژه و خاص خودش را دارد. در حالی که مجریان ، دست اندرکاران و ناظران این انتخابات به یک جناح سیاسی خاص تعلق دارند. به هر حال این انتخابات یک انتخابات ویژه ای است و یک آزمون بزرگ برای کسانی که اختیار برگزاری و نظارت این انتخابات را برعهده دارند، از این منظر انتخابات پیش روی قابل توجه است ، زیرا ناظر و مجری این انتخابات به یک جناح سیاسی خاص تعلق دارد و جناح دیگر در واقع دستی در برگزاری این انتخابات ندارد.

نگاه جریانات سیاسی کشور را چگونه می بینید ؛ با توجه به این که نظارت رسانه ای وجود دارد و می توانید ببینید و نقد کنید؛

فروزنده: دوره قبل زمان آقای خاتمی انتخابات شوراها را برگزار کردند و یک جناح بودند. در دوره اولش هم زمان هاشمی برگزار شد و یک جناح بود و باز هم یکی از ویژگی هایی که در این انتخابات وجود دارد ناظر و برگزارکننده یک جناح است.

باقری: البته انتخابات دور دوم که دولت خاتمی آن را برگزار کرد اصلاح طلبان آن را برگزار کردند و ناظر هم مجلس ششم همراه با اصلاحات بود و اتفاقا تجربه و آزمون خوبی برای اصلاح طلبان بود. در آن انتخابات پیروز انتخابات جریان مقابل اصلاحات شد که مدخل ورودی رئیس جمهور فعلی به مدیریت اجرایی کشور بود.

فروزنده: حرف آقای باقری شبهه دارد و این که اگر در انتخابات رقیب برنده شد معنی آن این است که انتخابات سالم است.

آقای قاسمی فرزاد! از موضع کمیسیون ماده 10 احزاب و از موضع یک کارشناس سیاسی انتخابات پیش روی را چگونه می بینید؛

قاسمی فرزاد: اهمیت این انتخابات از آن جهت است که در واقع برای اولین بار 2 انتخابات اصلی و یک انتخابات میاندوره ای در بعضی حوزه ها داریم. انتخابات مجلس خبرگان رهبری که به هر شکل ویژگی و اهمیت بسزایی دارد و نقش و جایگاه آن برای همگان روشن است. بحث شوراها و انتخابات شوراهای شهر و روستاها به هر شکل در اقصی نقاط کشور در تعیین مسوولیت محلی تاثیرگذار است و در مجموع یک شرایط خاص را به وجود می آورد ؛ لذا اهمیت انتخابات این دوره نسبت به سایر ادوار تجلی و تبلور بیشتری دارد.امسال انتخابات خبرگان یک طوری دیگر به آن نگاه می شود به این جهت که جریانات اصولگرا این را مطرح می کنند که به گام چهارم پیروزی پیش برویم. از سوی دیگر جریانات اصلاح طلب هم نگرانی های متفاوتی دارند که توازن مجلس خبرگان از نظر سیاسی به هم نخورد. آیا شما به این گونه تحلیل ها قائل هستید و اگر نیستید دلایل هر دو مورد را بیاورید. زیرا در نگاه رسمی و عمومی مجلس خبرگان یک نهاد مقدس است و ما نمی توانیم بحثهایی که در حواشی این مجلس گفته می شود را انکار کنیم زیرا مجلس خبرگان و انتخابات آن در چارچوب منافع ملی ما قرار می گیرد.

فروزنده: ابتدا باید کارکرد و ساختار مجلس خبرگان را بررسی کنیم زیرا قانون اساسی یک مجلس خبرگانی را پیش بینی کرده از افرادی که فقیه ، عادل و مورد وثوق مردم هستند که نقش مهمی در نظام جمهوری اسلامی ایران دارند. این مجلس نقشش انتخاب رهبر و نظارت بر عملکرد اوست و طبیعتا یک قداستی پیرامون این مجلس ایجاد خواهد شد. افرادی که در مجلس خبرگان هستند از نوع منظر سیاسی تفاوت سلیقه دارند. اما شان این مجلس را نباید پایین آورد و باید بدانیم که یک حوزه تخصصی علماست و بحثهایی که در بین فقها وجود دارد بر مبنای استنباط اجتهادی است.

باقری: اصل 108 قانون اساسی که در مورد نهاد مجلس خبرگان است اشاره ای به شرایط خبرگان ندارد و آن را به عنوان قانون عادی ارجاع می دهد بنابراین شرط فقها شرط مندرج در قانون اساسی برای خبرگان نیست . در انتخابات خبرگان بحث رقابت سیاسی بین جناح های مختلف معنی ندارد و بسیاری از کسانی که به مجلس خبرگان راه پیدا می کنند از مقدسین جامعه ما هستند و اگر با دقت به ساختار حقوقی مان در کشور نگاه شود مجلس خبرگان یکی از مهم ترین نهادهای کشور است زیرا این مجلس برگزیننده راس هرم سیاسی کشور است.

چیدمان و فضای سیاسی کشور در آستانه انتخابات خبرگان و شوراها را چگونه می بینید با توجه به این که تا روز انتخابات تغییراتی خواهد کرد؛

فروزنده: وقتی یک مجلس فردی را به عنوان رهبر انتخاب می کند باید مدیر، مدبر، کارشناس و متخصص باشد. جایگاه مجلس خبرگان و آقایانی که در مجلس خبرگان حضور دارند جزو سرمایه های کشور هستند و افراد مورد وثوق مردم می باشند. آرایش سیاسی در بحث خبرگان مشخص است چون یک حوزه تخصصی است و مباحث فقها، اجتهاد و علما را دارد بنابراین در جریانات سیاسی این انتخابات معمولا علما هستند که برنامه ریزی می کنند. در جریان اصولگرا «جامعتین» و در جریان اصلاح طلب «مجمعین» برنامه ریزی می کنند. نقشی که احزاب می توانند ایفا کنند حمایت از دیدگاه هاست. وقتی انتخابات مجلس یا شوراها را می بینید احزاب خیلی ریزتر وارد مصادیق می شوند و نوع کارکرد این دو با هم فرق دارد. کارکرد خبرگان یک کارکرد خاص است و نقش احزاب حمایت از حوزه علمایی است که جهتگیری شان را قبول دارند. خبرگان فقط به علت وظایفشان به میدان می آیند و نقش تبلیغاتی را قبول ندارند، ولی در صحنه انتخابات شوراها بازار بحث و گفتگو و اعلام مواضع پررنگ تر است. جریان مطرح کشور اصولگراها و اصلاح طلبها هستند که تلاش می کنند بستر وحدت را در هر دو انتخابات فراهم کنند. هر جریانی که به وحدت برسد و فهرست واحد بدهد شانس قبولی اش نزد مردم بیشتر است.

باقری: در انتخابات خبرگان آرایش سیاسی 2قطبی است . البته از هر دو طرف حرکتهای نرم و کم وبیش محسوسی به چشم می خورد که می تواند مقدمه ظهور جریانهای سوم و چهارم باشد. درخصوص انتخابات شوراها هم اگر همان تقسیم بندی 2 جناح کشور را به رسمیت بشناسیم ، اگر مبنا را آخرین آرایش سیاسی جناحین در انتخابات ریاست جمهوری نهم بگیریم بر آن پایه می شود شرایط فعلی را تحلیل کرد. آرایش سیاسی انتخابات ریاست جمهوری نهم پایه آرایش سیاسی انتخابات شوراها در آینده است. جریان اصولگرا در جهت ائتلاف کامل یک فهرست خواهد داشت ، اما امکان ارائه 3فهرست نیز وجود دارد. در طرف اصلاح طلب اعتماد ملی و سایر اصلاح طلب ها 2جریان مشخص هستند که در حال فعالیت می باشند و می توان گفت که هواداران آقای هاشمی رفسنجانی به جریانات اصلاح طلب نزدیک هستند. در جریان اصلاحات در صورت ائتلاف کامل یک فهرست و در صورت عدم ائتلاف 2 فهرست اعتماد ملی و فهرست ائتلاف ارائه خواهد شد و فقط یک نگرانی عمده در بین جریان اصلاحات وجود دارد که آن هم نوع تعامل مجریان و ناظران انتخابات در بررسی صلاحیتها است. چون اگر جریان اصلاحات در انتخابات آینده با نوعی ردصلاحیت مواجه شود که این ردصلاحیتها عملا امکان ارائه فهرست را از این جریان سلب کند. طبیعی خواهد بود که امکان رقابت جدی وجود نخواهد داشت و بعید می دانم که جریان اصلاح طلب تمایلی به مشارکت در رقابتی داشته باشد که از پیش سرنوشتش در مرحله رسیدگی به صلاحیتها رقم خورده است.

وضعیت اصولگرایان را برای انتخابات خبرگان و شوراهاچگونه می بینید؛

فروزنده: جریان اصولگرا و اصلاح طلب طبیعتا انتخابات را بررسی کرده و نقاط ضعف و قوت را آسیب شناسی می کنند. اختلاف در یک جریان سیاسی به نفعش نخواهد بود. افق استراتژیک هر جریان سیاسی برای رسیدن به وحدت و فهرست ائتلافی طبیعی است. اصولگرایان یک فرصت مناسب را برای خدمت به مردم پیدا کردند. مردم از انتخابات شوراها، مجلس و انتخابات ریاست جمهوری به اصولگرایان اعتماد پیدا کردند و فضای تعامل و همکاری بین مجلس و دولت ایجاد شده است و وحدت می تواند در استمرار کمک به مردم موثر باشد و همه جریانات سیاسی در تلاشند که وحدت را ایجاد کنند. در حال حاضر فضا را فضای مناسبی می بینم و همه بر این باورند که به یک فهرست واحد برسند و اختلافها کمتر شود، ولی امکان دارد به 2 فهرست برسیم که اسامی مشترک آن زیاد باشد.

آیا معاون سیاسی جدید و تیم همراه در مجموعه وزارت کشور این آمادگی را دارند که بتوانند با یک اقتدار انتخابات را برگزار کرده و همچنین نگرانی جریانات اصلاح طلب را رفع کند؛

قاسمی فرزاد: بحث صیانت از آرای مردم برعهده وزارت کشور است. وزارت کشور هم در ادوار مختلف سعی کرده صیانت وحفاظت از رای مردم را به نحو احسن اجرا کند. دولت نهم هم با همین مبنا و دیدگاه اقداماتی را انجام داده است. قطعا وزارت کشور با اقتدار کامل و با آمادگی کامل این انتخابات مهم و حساس را انجام خواهد داد و با مجریان امین ، آرای مردم صیانت خواهد شد و هیچ خدشه ای وارد نخواهد شد.

فروزنده: اگر نگاهی به آرای انتخابات بیندازیم می بینیم که در دوره ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی انتخابات دوم خرداد برگزار شد و دست اندرکاران این انتخابات همگی اصولگرا بودند و هیچ خدشه ای به آرای مردم وارد نشد. پس باید تلاش کنیم اثباتی حرف بزنیم و نقاط قوت را بگوییم.