خبری از یخ آب در ماه نیست

درحالی که ماموریتهای اکتشافی مدارگردهای ماه و بررسیهای راداری نشان از وجود یخ آب در اعماق گودالهای قطبی ماه داشتند تحقیقات جدید خلاف این موضوع را نشان میدهند.

کد خبر: ۱۱۳۷۹۵

بابک امین تفرشی سردبیر ماهنامه نجوم در گفت وگو با خبرگزاری فارس، گفت: دانشمندان علوم سیارهای در دانشگاه کورنل و مؤسسه پژوهشی اسمیتسونی به دنبال شواهد یخ آب در ماه امواج راداری پر قدرتی را با تلسکوپ رادیویی 305 متری آرسیبو در پورتوریکو (دریای کاراییب) به سوی ماه فرستادند.
این امواج در طول موج13 سانتی متری و با دقت (توان تفکیک) فوق العاده 20 متر ارسال میشد و 2.5 ثانیه بعد بازتاب آن از سطح ماه در رصدخانه رادیویی گرین بنک در ویرجینیای غربی پریافت میشد.
وی با اشاره به اینکه بررسیهای راداری قبلی نشان وجود از آثار قطبیدگی موج به علت وجود احتمالی یخ آب در در سطح بررسی شده ماه داشت، افزود: ناحیه بررسی شده بستر گودالهای برخوردی قطب جنوب ماه بود. بررسی بازتاب امواج تازه ارسال شده نیز نشان میدهد همان آثار قطبیدگی در امواج که میتواند به علت وجود یخ آب در سطح ماه باشد ( و همین طور به علت های دیگر) وجود دارد اما برخی از آنها متعلق به نواحی خارج از اعماق گودالهاست.
این کارشناس نجوم اضافه کرد: متعلق به جایی که نور خورشید دریافت میشود و دما میتواند تا 117 درجه سانتی گراد بالا رود و در چنین شرایطی امکان ندارد یخ آب باقی بماند و هر آنچه باشد خیلی سریع تصعید میشود و در فضای اطراف ماه پراکنده میشود. دقت بررسیهای راداری قبلی آن چنان نبوده که دانشمندان پی ببرند برخی شواهد قطبیدگی امواج متعلق به خارج از گودال هاست.
وی با بیان این مطلب که فلسفه وجود احتمالی یخ آب در ماه به عامل برخوردهای فضایی با ماه و دیگر اجرام منظومه بر میگردد، ادامه داد: برخی از برخوردها را سیارکها و برخی را دنبالهدارها پدید میآورند. وقتی دنبالهدارها، این کوههای یخ سرگردان در فضا، به ماه میخورند حجم عظیمی از یخ آب را با خود با سطح می آورند. بخشی از آن بر اثر گرمای برخورد بلافاصله تصعید میشود و بخش نیز درون گودال حاصل از برخورد می ماند.
تفرشی افزود: اگر این گودال در تیررس تابش خورشید باشد دمای بیش از100 درجهای سطح تابش گرفته روز یخ موجود را به سرعت تصعید می کند. اما اگر گودال در نواحی قطبی ایجاد شده باشد زاویه تابش چنان کم است که نور به اعماق گودال هرگز نمیرسد و دما در آنجا مانند شب ماه تا 173- درجه سانتی گراد سرد میماند. در نتیجه ممکن است گودال های قطبی ماه میزبان یخ آب باقی مانده از دنباله دارد برخورد کننده باشد.
سر دبیر ماهنامه نجوم در ادامه خاطر نشان کرد: دادههای راداری از مدارگرد کلمنتین در سال 1996 و دادههای طیفی از مدارگرد پویشگر ماه در سال 1998 همه نشان از وجود هیدروژن در بستر گرودال قطبی داشته اند و محتمل ترین ترکیب آن نیز آب است و از آنجا که دما و عدم وجود فشار جوی در ماه سبب میشود آب مایع هرگز شکل نگیرد این هیدروژن احتمالی شاید به صورت یخ آب باشد اما نتیجه منفی تحقیقات بسیار دقیق جدید دانشمندان به این فکر انداخته است که شاید منشا هیدروژن سطحی برخی سنگهای سطحی یا ذرات باد خورشیدی باشد و این موضوع بر طرح های آیندهای که قرار بود فضانوردان در ایستگاه های قطبی ماه از منابع یخ آب برای اقامت خود بهره ببرند تاثیر خواهد گذاشت. با وجود این هنوز احتمال وجود یخ آب در برخی گودالهای قطبین ماه که دقیق بررسی نشدهاند وجود دارد.