تقابل گزینه ها

ایران براساس منافع ملی خویش در پاسخ به بسته پیشنهادی 1+5 تلاش کرده است این موضوع را به طرف مقابل منتقل کند که سیاست فشار مبتنی بر تهدید نمی تواند تغییری در سیاست هسته ای ایران ایجاد کند.

کد خبر: ۱۰۸۷۴۳

البته تشریح این مواضع با ظرافت خاص همراه بوده طوری که دستمایه این سیاست بیشتر مبنای حقوقی داشته و براساس پادمان های بین المللی و مفاد ان.پی.تی تدوین شده است و براساس این استدلال ایران به عنوان یکی از اعضای آن می تواند با پیگیری اهداف صلح آمیز نسبت به حفظ چرخه کامل سوخت هسته ای خویش ، اطمینان داشته باشد. در بررسی اجمالی گزینه های پیش رو باید به سه گزینه مهم تاکید کرد:

1- گزینه واقع بینانه : با توجه به شرایط داخلی و اهتمام اساسی برحفظ این دستاورد ملی در ایران و نیز محذورات منطقه ازجمله تداوم خشونت ها در خاورمیانه و ناامنی های موجود در عراق و افغانستان و ترس از گسترش بحران در منطقه ، گروه 1+5 اصول کلی سیاست هسته ای جمهوری اسلامی را می پذیرد و بر حق مسلم ایران در استفاده صلح آمیز از دانش هسته ای صحه می گذارد. البته در این گزینه ، طرف مقابل برای اطمینان از مقاصد صلح آمیز فعالیت های هسته ای ایران همچنان از مکانیزم های بین المللی ، ادامه بازرسی ها و مذاکرات بیشتر برای رسیدن به راه حل منطقی حمایت می کند ، در مقابل حسن نیت ایران ، گروه 1+5 ضمن تعهد به اجرای مشوق های اقتصادی و تضمین امنیتی نیز ارائه می کند.
2- گزینه بدبینانه : بیشتر از سوی امریکا و نیز رژیم صهیونیستی پیگیری می شود و با امنیتی خواندن پرونده هسته ای ایران و معرفی آن به عنوان تهدید برای نظام بین الملل ، تلاش می شود که مسیر تحولات اخیر مغایر منافع قدرت های بزرگ در شورای امنیت نشان داده شود. در این گزینه امریکا در پی آن است که با مکانیزم های مختلف و افزایش فشارهای سیاسی و تهدید نظامی و به هر طریقی شده جلوی غنی سازی در ایران گرفته شود ، به طوری که جواب مثبت و روشن ایران به بسته پیشنهادی 1+5 نتوانسته است به اقناع طرف مقابل بینجامد ، چرا که امریکا و قدرتهای همسو با آن همچنان با انتخاب مسیر غیرحقوقی و استدلال های غیرمنطقی در تلاشند از طریق شورای امنیت و با تمسک به بند 41 از ماده 7 منشور سازمان ملل متحد به اغراض سیاسی خویش برسند. مسلم است که انتخاب این گزینه می تواند با بحرانی کردن اوضاع منطقه تمام تلاشها و رویه مثبت اتخاذ شده برای حل و فصل نهایی مساله را با مشکلی بزرگ مواجه کند.
3- گزینه فرصت طلبانه : در این گزینه ، طرف مذاکره کننده با ایران (گروه 1+5) ضمن محور قراردادن منافع ملی و منطقه ای خویش سعی می کند از برگ ایران به نفع خویش استفاده کرده و از طریق دیپلماسی پنهان به برخی دستاوردهای مورد نظر برسد. در این گزینه - که مذ اکرات به شکل انفرادی از سوی این کشورها دنبال می شود - هرگونه علایم مثبت و تغییر در سیاست هسته ای ایران به منزله تایید سیاست کشور مذاکره کننده قلمداد شده ، موجب ارتقای پرستیژ و جبهه سیاسی آن در میان دیگر بازیگران موثر در پرونده هسته ای ایران خواهد شد. در این گزینه بر چانه زنی و تداوم مذاکرات طولانی تا حصول نتیجه مورد نظر تاکید شده است . از بین سه گزینه فوق به نظر می رسد در شرایط فعلی گزینه واقع بینانه می تواند ضمن هموار کردن مسیر مذاکرات میان طرفین ، بسترهای لازم را برای ایجاد تفاهم و اعتماد سازنده فراهم کند. تداوم مسیر مذاکرات براساس مدل عقلایی و پرهیز از هرگونه هیجان و اضطراب کاذب می تواند طرفین منازعه را به یک نقطه مشترک برساند. در این مسیر گروه 1+5 می تواند به جامعه جهانی اعلام کند که موفق شده است از طریق مذاکرات به الگوهای اعتمادساز برای ایجاد تفاهم بیشتر با ایران نایل آید و ایران نیز با حفظ دستاورد ملی خویش نسبت به آینده امیدوار باشد. نکته آخر این که گرچه سه کشور اروپایی و امریکا پاسخ ایران به بسته پیشنهادی 1+5 را ناکافی و مبهم خواندند ولی تاکید همگی بر تداوم ارتباط و مذاکرات رودررو با طرف ایرانی ،امیدهای فراوانی را برای رسیدن به یک تفاهم چندجانبه میان طرفین زنده نگه داشته است . جالب این است که ایران گرچه در پاسخ پیشنهادی به صورت علنی تعلیق غنی سازی اورانیوم را رد کرده ، ولی یادآور شده که در مسیر مذاکرات ممکن است این مساله با تضمین های عینی و عملی قابل حل باشد بنابراین ایران در تلاش است فرآیندی ایجاد کند که منجر به تعادل و همچنین اعتمادسازی در سطح منطقه ای و بین المللی شود.