اما در هر صورت تهدید فیزیکی توسط عوامل انسانی همیشه برای ابنیه تاریخی ایران یک رسم غیر مرسوم و شاید دیگر این روزها عادی به شمارآید. تهدیدی که می تواند حتی شهر مدفون در بیستون را نیز به خود مشغول دارد زیرا این روزها قرار است درست همانجایی که تحقیقات باستانشناسان در مورد شهر مدفون بیستون صورت گیرد اتفاقات نا خوشایندی برای ان مجموعه باستانی رخ دهد. «تطبیق یافته های ژئوفیزیک در دشت بیستون با نقشه ارائه شده از سوی سازمان راه و ترابری کرمانشاه ، عبور جاده از روی شهر تاریخی مدفون در دشت بیستون را به اثبات می رساند.»
این خبر کوتاه باعث شد تا در زمان خود بسیاری از کارشناسان را به این باور رساند که وجود آثاری از شیوه های انتقال آب ، معدن بی نظیر سنگ و پتانسیل های بالقوه زندگی شهری ، که در زیر دشت 3500 هکتاری بیستون شهری باستانی خفته است. آنها در زمان خود پا را نیز فراتر گذاشتندو حتی در اظهار نظرهای مختلف به این مسئله تاکید داشتند که مطالعات ژئوفیزیک در این منطقه نظریه وجود شهر باستانی در زیر شهر بیستون را اثبات کرده است. درهمان زمان ملیحه مهدی آبادی ، مدیر پروژه بزرگ بیستون گفت: پس از اتمام عملیات ژئوفیزیک در دشت بیستون و مطابقت داده ها و نتایج بدست آمده با نقشه ارائه شده از سوی سازمان راه و ترابری موضوع عبور جاده کمربندی از روی شهر تاریخی و مدفون در دشت بیستون به اثبات رسید و امروز کلیه کارشناسان بر این باورند که این جاده به احتمال فراوان از روی این شهر تاریخی گذر خواهد گذشت. اما در عین حال کارشناسان معتقدند که در صورت ساخت این جاده شهر تاریخی مدفون در دل بیستون قبل از پیدایش برای همیشه مدفون می شود.
تمدن نهفته ، آسفالت می شود
این در حالی است که بسیاری از کارشناسان از جمله کارشناسان سازمان راه و ترابری معتقدند که انتقال شهر دو هزار نفره به مراتب کم هزینه تر از ساخت چنین جاده ای خواهد بود زیرا علاوه بر هزینه ای که برای ساخت جاده لازم است ، هزینه معنوی و تاریخی عبور این جاده در گذر از شهر تاریخی و باستانی بیستون غیر قابل جبران است. از میان رفتن مرغوب ترین زمین های کشاورزی بر اثر عبور این جاده را نیز باید به این هزینه ها اضافه کرد. از سوی دیگر ساخت کارخانه های پترو شیمی در جوار دشت بیستون نیز این روزها بر نگرانی بیش از حد دوستداران هویت تاریخی بیستون افزوده است. زیرا صرفا ثبت یک اثردر فهرست آثار جهانی نمی تواندلازمه مصون بودن آن اثر را از کلیه خطرات مختلف باشد. انگار کرمانشاه و آثار تاریخی اش باید همیشه با تخریب توسط عوامل انسانی دست به گریبان باشد زیرا پیش از این نیز ساخت تله کابین در حریم طاق بستان احتمال ثبت جهانی این اثر را بسیار کمرنگ کرده بود و این موضوع با ساخت یک پل هوایی در عرصه شکارگاه خسرو کامل شد تا به گفته کارشناسان احتمال جهانی شدن ثبت طاق بستان را به صفر برسد. انگار باید کماکان پیله ای از جنس ابهام بر شهری مدفون در زیردشت بیستون تنیده شده باشد زیرا چندی نیست که به گفته آگاهان فعالیت های باستان شناسی برای بازیابی تمدن نهفته در زیر این منطقه یا به طور کامل متوقف شده و یا آنقدر کمرنگ شده که به نظر می رسد که گویا تنها ثبت جهانی بیستون برای متولیان میراث کافی بوده است. باید به یاد داشت که میدان نقش جهان اصفهان نیز که در فهرست جهانی برای خود جایی پیدا کرده است نیز به دلیل اهمال تا مرز خروج از فهرست جهانی و قرار گرفتن در لیست آثار در معرض خطر پیش رفت زیرا قرار بود برجی نامیمون بر روی این اثر جهانی سایه افکند و در عین حال کارشناسان میراث فرهنگی به صراحت می گویند که شاید ثبت کامل مجموعه بیستون با در نظر گرفتن تمامی آثار تاریخی موجود در دشت بیستون می توانست این امید را به دوستداران فرهنگ و تمدن ایرانی بدهد که شاید روزی هیچ عنصر خارجی باعث نشود که هویت این منطقه با علامت سئوالی روبرو شود که پاسخش را زودتر از مسوولان رسمی میراث فرهنگی ایران قاچاقچیان آثار تاریخی پیدا کرده اند. مشکلی که نه تنها این مجموعه پهناور تاریخی بلکه تمامی مجموعه های تاریخی و باستانی را به خویش وا داشته است.
| هشتمین یادگار ایران در فهرست آثار جهانی محوطه تاریخی بیستون در 30 کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه ، در دامنه کوهی به نام بیستون قرار گرفته است. در این محوطه آثاری مانند غارهای پیش از تاریخ ، نیایشگاه دوران ماد، نقش برجسته و کتیبه داریوش اول هخامنشی ، نقش برجسته سلوکی هرکول ، نقش برجسته مهرداد دوم و بلاش اشکانی ، صفحه معروف به فرهاد تراش و همچنین بنا و پل های ساسانی جای گرفته اند. وجود آثاری مانند نیایشگاه مادی ، نقش برجسته و کتیبه داریوش اول هخامنشی ، مجسمه سلوکی هرکول ، نقش برجسته های مهرداد دوم ، گودرز و بلاش ، بازمانده از دوره اشکانی و بالاخره صفحه ای وسیع به نام فرهاد تراش و بنای ساسانی بیستون ، ارزش این محوطه تاریخی را در حد یک اثرجهانی بالا برده است. مهمترین ویژگی بیستون ، وجود کتیبه داریوش اول به عنوان مبدا کشف خطوط میخی عیلامی ، میخی بابلی و فارسی باستان است. بیستون پس از گنبد سلطانیه ، هشتمین اثر پیشنهادی ایران برای ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو بود که چندی پیش در یونسکوبه ثبت رسید. |