جام جم آنلاین : اخترشناسان با مطالعه نخستین ستارگان متولد شده در جهان کلید پیش بینی سرنوشت یک ستاره را پیدا کرده اند.
کد خبر: ۱۰۷۳۳۳
ستارگانی که جرم کافی ندارند هرگز به مرحله درخشیدن نمی رسند و میلیاردها سال زودتر ازستارگان بزرگتر خود می میرند.
به گزارش شبکه بی بی سی ، منجمان قبلا هرگز نتوانسته بودند حد نصاب دقیق جرمی که لازم است تا یک ستاره به درخشش درآید را اندازه بگیرند زیرا سبکترین ستارگانی که به مرحله درخشش می رسند کم نورتر از آن هستند که قابل ردیابی باشند.
اکنون تصاویر تازه هابل برای نخستین بار نشان دادند که یک ستاره برای آنکه دچار مرگ زودرس نشود باید تا چه اندازه بزرگ باشد.
اخترشناسان در گزارشی در نشریه ساینس گفته اند ، برای نخستین بار تصاویر با کیفیت عالی از برخی از محوترین ستارگان کهکشان راه شیری را دیده اند.
تلسکوپ فضایی هابل توانسته است کم نورترین ستارگان خوشه کروی«ان جی سی 6397» را در این عکس ها آشکار کند.
خوشه های کروی ، مجموعه ای از ستارگان بسیارکهن در یک توده کروی فشرده هستند که بیرون از کهکشان راه شیری، حیات نیمه مستقلی را دنبال می کنند اما دور کانون راه شیری می گردند.
هاروی ریچر، از دانشگاه بریتیش کلمبیا در ونکوور کانادا و از اعضای تیم تحقیق، گفته است : «نور این ستارگان به اندازه ای کم است که مانند آن است که نور یک شمع که روی کره ماه روشن شده را از زمین مشاهده کنیم».
دوربین پیشرفته تلسکوپ فضایی هابل برای مدت پنج روز برای ردیابی نور این ستارگان روی خوشه « ان جی سی 6397» زوم کرده بود.
هرچند هابل قادراست ستارگان حتی کم نورتر را ردیابی کند اما هیچ ستاره کم نورتر دیگری پیدا نشد و به گفته پروفسور ریچر بنابراین به نظر می رسد که چنین ستاره هایی وجود ندارند.
عکس های تازه بالاخره به یکی از بحث انگیزترین پرسش های نجوم پاسخ گفته اند. اخترشناسان با اندازه گیری جرم کم نورترین ستارگان می توانند حداقل جرمی را که یک ستاره برای درخشیدن و ادامه بقای خود لازم دارد را محاسبه کنند.
ستارگانی که جرمشان به این اندازه نرسد پیش از آنکه متولد شوند می میرند.
تقریبا کلیه جنبه های سرنوشت یک ستاره توسط جرم سحابی گازی که ستاره از دل آن متولد شده رقم زده می شود.
جاذبه ، گاز را به داخل یک توده کروی عظیم می کشد و پیش ستاره تشکیل می شود. با بزرگتر و متراکم تر شدن این توده ، مرکز آن به شدت داغ می شود.
در مورد پیش ستاره های بزرگ ، حرارت چنان اوج می گیرد که ستاره شروع به سوزاندن هیدروژن از طریق فوزیون (گداز) می کند و در همین مرحله است که درخشیدن آن آغاز می شود.
این ستارگان می توانند میلیاردها سال زندگی کنند زیرا حرارت آنها خود به خود جایگزین می شود. برخی از آنها نیز به لحاظ نظری می توانند تا ابد بدرخشند.
اما پیش ستاره های کوچک هرگز به این مرحله نمی رسند. هسته آنها هرگز آن اندازه داغ نمی شود که فوزیون هیدروژن را آغاز کنند و بنابراین هرگز نورافشانی نمی کنند. این دسته به کوتوله های قهوه ای یا سیاره های عظیم تبدیل می شوند.
اما برای آنکه ستاره به درخشش درآید جرم آن باید چقدر باشد؛ مشکل تاکنون این بوده است که آن دسته از ستارگانی که شروع به درخشیدن می کنند ، اما فقط جرم کافی برای آغاز درخشش دارند ، بسیار کم نور هستند و مشاهده آنها تقریبا غیرممکن بوده است.
اما نویسندگان این مقاله تازه درنشریه ساینس گفته اند ، عکس هایی که اکنون توسط هابل گرفته شده اند این مساله را حل می کنند.
آنها جرم کم نورترین ستارگان خوشه« ان جی سی 6397» را 8.3 درصد جرم خورشید محاسبه کرده اند. تمام پیش ستاره هایی که از این کوچکتر باشند به کوتوله های قهوه ای تبدیل خواهند شد.
این عکس ها همچنین گوشه هیجان انگیزی از پایان حیات یک ستاره را آشکار می کنند.
ستارگان بزرگ که با سرعت بیشتری می سوزند ، می توانند به کوتوله های سفید ، اخگرهایی که با افزایش عمر نورشان را از دست می دهند ، تبدیل شوند.
ستاره شناسان پیش بینی کرده بودند که رنگ این دسته از ستارگان باید با نزدیک شدن به زمان مرگ آبی شود.
عکس های تازه برای نخستین بار این تغییر کلیدی در رنگ را تایید می کنند.
این کوتوله های سفید که قبلا هرگز دیده نشده بودند ، از جمله کهن ترین ستارگان کیهان هستند.
اکنون که اخترشناسان می توانند عمراین دسته از ستارگان را مشخص کنند ، قادر خواهند بود تخمین های خود از عمر کیهان را تصحیح کنند.