کو گوش شنوا!

علاوه بر اینها، کاهش شنوایی نیز یکی دیگر از مواردی است که با افزایش سن، افراد آن را تجربه می‌کنند. دکتر سامان خرمی‌نژاد، متخصص گوش و حلق و بینی، شما را با کاهش شنوایی در سنین بالا آشنا می‌کند.

آیا گوش‌ها را باید شست؟

برخی از افراد تصور می‌کنند که با شست‌وشوی گوش، مشکل کاهش شنوایی‌شان برطرف می‌شود که این باور چندان درست نیست و برای تشخیص کاهش شنوایی، گوش فرد باید کاملا مورد بررسی قرار بگیرد و شنوایی‌سنجی انجام شود.

جرم گوش می‌تواند تا حدودی افراد را دچار کاهش شنوایی کند و اگر گوش فردی جرم داشته باشد، به شست‌وشوی آن توصیه می‌شود، ولی به این معنا نیست که شست‌وشوی گوش به تنهایی در برطرف کردن مشکل کاهش شنوایی نقش دارد و باید کاهش شنوایی در سن بالا را پذیرفت.

وقتی کم می‌شنوید

زمانی که در شنوایی‌سنجی، اندازه شنوایی از 20 تا 25 دسی‌بل پایین‌تر باشد، به چنین حالتی کاهش شنوایی گفته می‌شود که در هر سنی این مساله می‌تواند اتفاق بیفتد. کاهش شنوایی می‌تواند انتقالی یا از نوع حسی و عصبی باشد که عوامل به وجود آورنده هر کدام، متفاوت با دیگری است. پیر گوشی که در اثر افزایش سن در افراد به وجود می‌آید، جزو کاهش شنوایی حسی و عصبی محسوب می‌شود. البته به غیر از پیرگوشی، موارد دیگری نیز وجود دارند که در گروه کاهش شنوایی حسی و عصبی قرار می‌گیرند. برای مثال، آن دسته از افرادی که در نوزادی یا جوانی به عفونت ناشی از بیماری‌هایی چون اوریون و مننژیت مبتلا شده‌اند، می‌توانند مستعد کاهش شنوایی در سنین بالاتر باشند و زودتر به این مشکل دچار شوند. علاوه بر این، سابقه ارثی و فامیلی نیز در ابتلا به کاهش شنوایی می‌تواند نقش داشته باشد. تومورهای عصبی شنوایی می‌توانند گاهی باعث کاهش شنوایی شوند. عوامل ابتلا به کاهش شنوایی به این موارد ختم نمی‌شوند و موارد زیادی می‌توانند در این مساله دخیل باشند.

پیرگوشی

شایع‌ترین کاهش شنوایی حسی و عصبی، پیرگوشی است و تمامی افراد با افزایش سن، دچار کاهش شنوایی می‌شوند که شدت این مساله در افراد مختلف متفاوت خواهد بود. هر دو گوش در پیر گوشی، معمولا به یک نسبت دچار کاهش شنوایی می‌شوند. کاهش شنوایی در سنین بالا، در آقایان به‌طور کلی با شدت بیشتری می‌تواند به وجود بیاید. افرادی که در سنین بالا دچار کاهش شنوایی می‌شوند، ممکن است از وزوز گوش شکایت داشته باشند. این دسته از افراد عنوان می‌کنند که صداها را می‌شنوند ولی قدرت تمیز و تشخیص را بخوبی ندارند و نمی‌توانند دقیقا متوجه شوند که چه چیزی را می‌شنوند. برخی دیگر از این افراد، زمانی که یک نفر صحبت می‌کند، می‌شنوند ولی وقتی تعداد زیادی از افراد صحبت می‌کنند، امکان تشخیص صدا را بخوبی ندارند. همه اینها از دلایلی است که باعث می‌شود افراد برای بررسی گوش‌شان به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنند. افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون بالا، چربی خون و... مبتلا هستند و بیماری خود را تحت نظر پزشک کنترل نمی‌کنند نیز بیش از بقیه افراد دچار کاهش شنوایی می‌شوند.

جوان‌سازی گوش!

با افزایش سن، شنوایی به حالت قبل برنمی‌گردد در چنین شرایطی برای این‌که کیفیت زندگی فرد دچار مشکل نشود، باید به فکر راهکاری برای افزایش شنوایی بود. میزان کاهش شنوایی، تنها دلیل برای استفاده از سمعک نیست و گاهی فرد فعالیت‌های اجتماعی زیادی دارد که در کاهش شنوایی در حد کم نیز باید حتما از سمعک استفاده کند، ولی در مواردی که فرد چندان در اجتماع حضور ندارد، ممکن است در شرایطی که شدت کاهش شنوایی بیشتر هم باشد، سمعک تجویز نشود که تشخیص این موارد به عهده متخصص گوش و حلق و بینی است. برای مساله کاهش شنوایی، گوش فرد به دقت بررسی می‌شود و در شرایطی که بیماری یا مشکلی در گوش باشد، در وهله اول آن بیماری یا مشکل، برطرف خواهد شد و بعد در صورت نیاز برای فرد سمعک تجویز می‌شود. سمعک می‌تواند داخل کانال گوش یا در پشت گوش قرار بگیرد. در موارد کاهش شنوایی شدید، تجویز دارو اثری ندارد، ولی کاشت حلزون موثر است. گاهی ممکن است بنا بر تشخیص پزشک، به جراحی نیاز باشد که هرکدام از این موارد، به بیمار بستگی دارد و از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

دوری از گوش‌خراش‌ها

سر و صدای زیاد می‌تواند باعث کاهش شنوایی شود که این مساله به صورت حاد و مزمن به وجود می‌آید. اگر یک فرد در معرض صدای بسیار بلند (مانند صدای گلوله، ادوات جنگی، موج انفجار و...) به یکباره قرار بگیرد، در چنین شرایطی دچار کاهش شنوایی حاد خواهد شد. اما آن دسته از افرادی که به صورت مداوم در معرض سر و صدا قرار می‌گیرند، کاهش شنوایی مزمن را تجربه می‌کنند. برای مثال، آن دسته از افرادی که در کارخانه‌های پر سر و صدا کار می‌کنند و بویژه از گوشی حفاظتی استفاده نمی‌کنند، بیش از سایر افراد مستعد کاهش شنوایی حسی و عصبی از نوع مزمن هستند. این افراد باید هر چند وقت یک‌بار برای بررسی گوش خود به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنند و در صورت لزوم شغل خود را تغییر بدهند تا آسیب زیادی به گوش‌شان وارد نشود. افرادی که عادت دارند در ماشین صدای ضبط صوت را زیاد کنند، گوش خود را در معرض آسیب و کاهش شنوایی قرار می‌دهند. همچنین طرفداران استفاده از هدفون برای گوش دادن موسیقی نیز می‌توانند به گوش خود آسیب وارد کنند و دچار کاهش شنوایی شوند. گوش زمانی که با یک صدای بلند مواجه می‌شود، به صورت خودکار آستانه شنوایی خود را پایین می‌آورد تا آسیب نبیند در نتیجه فرد پس از مدتی گوش دادن به موسیقی تصور می‌کند که صدا کم شده و صدای موسیقی را بیشتر می‌کند که این مساله آسیب بیشتری به همراه دارد. افراد باید کمتر از هدفون با صدای بلند استفاده کنند و بعد از حدود 20 دقیقه گوش دادن به موسیقی، به گوش استراحت بدهند (حدود 15 دقیقه استراحت) تا گوش دوباره به حالت اولیه (Rest) برگردد و پس از آن دوباره از هدفون استفاده شود.

بهاره جلالوند