غرب شناسی در عصر مشروطیت

درک مفهوم غرب و غرب شناسی در ادبیات سیاسی و فلسفی ایران ، متعلق به دوران بعد از جنگ دوم جهانی است.
کد خبر: ۱۰۴۷۴۹
برای مقایسه و تطبیق پدیده ای که امروزه تحت عنوان غرب از آن یاد می کنند، در افکار و اندیشه های جریان های مختلف فکری و سیاسی عصر انقلاب مشروطیت ، ما به مفهوم عینی تر و تاریخی تری نیاز داریم که این مقایسه و تطبیق را یک مقایسه ذهنی و غیرتاریخی نسازد. مفهوم تجدد و ترقی در اذهان متفکران مذهبی و غیرمذهبی عصر مشروطیت ، ظاهرا تجلی همه آن تحولاتی بود که به صورت یک اندیشه جدید و برگرفته از تحولات اروپا، در پی تغییر ساختارهای سیاسی ، فکری و فرهنگی جامعه ایرانی بر آمد. فهم جریان های موثر در مشروطیت از مفهوم تجدد و ترقی یکسان نیست. همان طوری که با قاطعیت نیز نمی توان ادعا کرد که مفهوم تجدد یک مفهوم بیگانه با ادبیات دینی و سیاسی ایران بوده است.
اگرچه تلاشهای زیادی در تاریخ نگاری دوران معاصر صورت می گیرد تا به گونه ای سیر تفکر جدید و تحولات فکری ، سیاسی و اجتماعی ایران را در یک معادله صرفا دوطرفه ، سیر شالوده شکنی سنت و تقابل بین سنت و تجدد نشان دهد، اما چنین نگرش ساده لوحانه ای که برخاسته از نگاه تنگ نظرانه و انحصاری غرب گرایانه به تاریخ معاصر ایران می باشد، مبتنی بر عینیت های تاریخی نیست. از جهت عقلی و تاریخی ، نه تمامی گرایش های تجددطلبی ایران در انحصار گرایش های متاثر از تحولات مدرنیته اروپا است و نه مفهوم تجددطلبی به معنای نفی گذشته ، تقبیح سنتها و ابطال باورها و ارزشهای دینی می باشد. تقابل و تعامل جریان های مختلف مذهبی و غیرمذهبی در ایران عصر مشروطه و ظهور مکتب های فکری ، سیاسی و اجتماعی متاثر از باورهای دینی ، گواه صادق این مدعا است. بررسی تطبیقی و تاریخی افکار و اندیشه های این جریان ها پیرامون پدیده ای است که امروزه تحت عنوان غرب از آن یاد می شود و این بررسی گشاینده طلسم بسته تحلیلهای رایج اما سطحی و یکسویه ای است که در بالا از آن یاد کردیم و شرح آن فرصتی دیگر می طلبد.


مظفر نامدار
newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها