تاریخ نگاری مشروطیت کاستی ها وآفات - 3

پوشیده نیست که نسل اول تاریخ نگاران مشروطیت (از ناظم الاسلام و یحیی دولت آبادی گرفته تا ملکزاده و کسروی) که آرائ و اقوال آنان ، خوراک اصلی مورخان بعدی را فراهم آورده ، نوعا به یکی از جناحهای درگیر در تاریخ مشروطه (و عمدتا به جناح تندرو و سکولار) تعلق خاطر داشته و متقابلا مخالف و خصم جناحهای دیگر (عمدتا جناح مشروعه خواه به رهبری شیخ فضل الله) بوده اند ؛ و زلال تاریخ مشروطیت ، از این علاقه ها و عنادها، و دوستیها و دشمنیها، رنگ گرفته است.
نمونه وار، به مواضع فکری و سیاسی برخی از مورخان مشروطه اشاره می کنیم:
1- ناظم الاسلام کرمانی: وی از مخالفان و دشمنان سرسخت فکری و سیاسی شیخ فضل الله نوری است و در تاریخ خود از هیچ کوششی برای لکه دار ساختن و مشوه نمودن چهره وی بازنایستاده است. او در روزنامه اش «کوکب دری» مقالات تند و گزنده ای بر ضد اعتقادات رایج تشیع درج می کرد، به گونه ای که وقتی نسخه ای از آن به دست آیه الله طباطبایی (پیشوای معروف مشروطه) داده شد، وی از توهینات آن به ائمه اطهار علیهم السلام سخت متاثر گردید و به گریه افتاد. شیخ نوری ، به همین علت ، ناظم الاسلام را تکفیر کرده و او نیز از این امر بسیار ناراحت بود.
2- میرزا یحیی دولت آبادی: او نیز، در آنچه گفتیم ، تفاوتی باناظم الاسلام ندارد. پدرش ، میرزا هادی دولت آبادی ، جانشین میرزا یحیی صبح ازل بوده و از سوی علمای اصفهان تکفیر و مجبور به ترک آن شهر شده بود و خود نیز روی این سابقه ، متهم به بابیت بود.