سینمای آس و پاس!

سینما وقتی در انحصار تعدادی معدود در بیاید و عده‌ای بتوانند با رانت به فیلمسازی بپردازنند حاصل فیلمی مانند آس و پاس می‌شود. وقتی به جوان‌های مستعد فیلمسازی به بهانه بی‌تجربگی و کمبود سرمایه امکان فعالیت داده نشود با فیلم‌هایی روبه‌رو خواهیم بود که به شکل ویرانگری سلیقه مخاطب را هدف قرار می‌دهند و در این میان عده‌ای معدود سودهای آنچنانی نصیبشان می‌شود. سودهایی که برای ساخت فیلم‌های بعدی دوباره به چرخه سینما بازنمی‌گردد و صرف تجارت‌های دیگری می‌شوند و سینمای نحیف ایران به واسطه بعضی از عواملش همین اندک درآمدهایش را هم در جای دیگری هزینه می‌کند.

عناوین نویسنده و کارگردان در این فیلم کاملا جعلی است. فیلم در کلیات و جزئیات کپی صد در صدی یک فیلمفارسی ساخته شده در سال 52 به کارگردانی سیامک یاسمی است. فیلم آس و پاس دقیقا بازسازی آن فیلم بعد از 43 سال است و نویسنده محترم حتی به خود زحمت نداده حتی دیالوگ‌ها را عوض کند. اصغر نعیمی نویسنده آس و پاس همان کسی است که در برنامه هفت خطاب به منتقد برنامه از این می‌گوید که حاضر است دستمزد حضور در برنامه را به او بدهد تا به خاطر پول فیلمی را نقد نکند.حالا به نظر باید همه عوامل سینمای شریف و نجیب ایران جمع شوند و دستمزد نویسندگی ایشان برای فیلم‌هایی همچون آس و پاس را پرداخت کنند تا کپی‌های دست چندمی از فیلمفارسی‌های قبل از انقلاب را به عنوان نویسندگی در سابقه‌اش محسوب نکند.

در همین صفحه و پیش از این گفته شد آرش معیریان از آن دسته سینما گرانی است که صرفا می‌توان از آثارش حیرت کرد. او یکی از مسلط‌ترین آدم‌های این حوزه به تئوری‌های فیلمسازی است، اما در کارنامه‌اش چه در سینما و چه در تلویزیون حتی یک فیلم قابل دفاع وجود ندارد و این تناقض مدت‌هاست ذهن نگارنده را به خود درگیر کرده است.

در دهه 60 و 70 با جداسازی فیلم‌های فرهنگی از تجاری و الصاق به‌فروش بودن، مجوز ساخت فیلم‌هایی صادر شد که در گیشه موفق بودند، اما با یک نگاه آماری و تحلیلی به پرفروش‌ترین فیلم‌های دهه 90 می‌توان دریافت که این دسته‌بندی دیگر کاربردی نیست و اتفاقا مردم به شکل مساوی و حتی گاه بیشتر از فیلم‌های خوب و شریف استقبال می‌کنند و دیگر کپی‌برداری از فیلم‌های پیش از انقلاب دلیل محکمی برای ساختن به اصطلاح فیلم‌های گیشه نیست.حالا می‌توان از متولیان و سیاستگذاران سینمای ایران انتظار داشت با یک بازنگری جدی و گام به گام تعریف سینمای تجاری در ایران را تغییر دهند.

یکی از تهیه‌کنندگان آس و پاس همواره به سینمای ایران و صنوف آن می‌تازد. سوال جدی نگارنده از ایشان و دوستان سازنده آس و پاس این است که ساختن فیلمی مانند آس و پاس که یک کپی دست چندمی است و حتی به حقوق مولف اولیه هم پایبند نیست با کدام یک از ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی همخوانی دارد؟ آیا چهار دهه بعد می‌توان از این فیلم به عنوان نمونه‌ای از سینمای دهه 90 با همه مشخصات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی عصر حاضر نام برد ؟ قطعا این فیلم هیچ ربطی به آنچه در تمام این سال‌ها برایش تلاش کرده‌ایم ندارد و... .

علی تقی هاشمی