به گزارش روابط عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن با بیان این مطلب که امروزه، تامین پایدار، مقرون بهصرفه و امن انرژی از کلیدیترین دغدغههای کشورها به شمار میرود، افزود: برنامهها و سیاستگذاریها در این حوزه بر امنیت ملی و جایگاه جهانی کشورها اثر میگذارد و حتی در طول تاریخ، جنگهای بسیاری بر سر تامین انرژی در گرفته است (جنگهای عراق، کویت، تقسیم سودان). لذا برنامهریزی و تدوین سیاستهای جامع انرژی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، موضوعی مهم قلمداد میشود.
راهبرد یا طرح ملی انرژی، مجموعه برنامهها و اقداماتی است که در زمینههای مربوط به انواع منابع تولید انرژی، گسترش و راه اندازی منابع جدید تولید انرژی، ساماندهی و بهینهسازی مصرف انرژی، تعیین بازارهای هدف خارجی و داخلی و سرمایهگذاری روی آنها، سرمایهگذاریهای بلندمدت و کوتاهمدت در فناوریهای پیشرفته و کممصرف و خطمشی کشورها را شفاف میسازد.
در کشور ما یکی از پرچالشترین حوزههای مدیریتی، سیاستگذاری جامع برای انرژی کشور است. مشکلات بسیاری از قبیل بالابودن شدت انرژی در کشور در مقایسه با متوسط جهانی، بهینه نبودن مصرف سوخت، بیتوجهی به برنامهریزی برای سرمایهگذاری در توسعه ظرفیتهای تولید انرژی و فناوریهای مختلف در بخشهای نفت، گاز، برق، انرژی اتمی، انرژیهای نو، تعیین نرخ حاملهای انرژی مانند قیمت بنزین در سطح جامعه و تعیین قیمت سوخت نیروگاهها و تعیین نشدن قیمت نفت خام و میعانات گازی به عنوان خوراک پالایشگاهها حوزه انرژی کشور را تحت تاثیر قرار داده است. برای برونرفت از این وضعیت در بند (ب) ماده 125 قانون برنامه پنجم توسعه کشور، دولت به تدوین سند راهبردی انرژی کشور برای یک دوره 25 ساله ظرف حداکثر شش ماه پس از تصویب قانون برنامه پنجم توسعه مکلف شد. با وجود اهمیت بسیار این موضوع، سند فوق با تاخیر بسیار و بدون طی کردن فرآیند در نظر گرفته شده در این قانون، 23 فروردین 95 به تصویب رسید و تدوین و اجراییسازی طرح جامع انرژی تا امروز در هالهای از ابهام باقی مانده است.
لازم به ذکر است که این مطالعه به آسیبشناسی و بررسی چالشهای موثر بر سیاستگذاری جامع انرژی کشور میپردازد. شایان ذکر است محدوده و حوزه این مطالعه، بررسی علل عدم تدوین و پیادهسازی سیاستهای جامع انرژی است و به جزئیات سیاستگذاری و محتوای آن پرداخته نمیشود.