چرا تجویز انسولین اضافی؟

درمان با انسولین در چند گروه از بیماران توصیه می‌شود: دسته اول، مبتلایان دیابت تیپ یک هستند و مثل بیماری که در مورد آن نوشته‌ام، از سنین پایین دچار دیابت شده‌اند. این دسته بیماران، از ابتدا باید انسولین تزریق کنند و بدون تزریق انسولین، بیماری قابل کنترل نیست. دسته دوم،‌ بیماران مبتلا به دیابت نوع دو هستند که با رژیم غذایی، ورزش و داروی خوراکی کنترل می‌شوند. بدن این بیماران تا سال‌ها انسولین تولید می‌کند و ابتدا نیاز ندارند، انسولین تزریق کنند . البته بعد از گذشت حدود 20 سال بیشتر مبتلایان دیابت تیپ دو کم‌کم لاغر می‌شوند و دیگر انسولین درونی ندارند و مجبور به استفاده از انسولین می‌شوند.

تزریق انسولین در هر دو گروه از بیماران مورد بحث باید معقول و به اندازه باشد و میزان غذای دریافتی، میزان ورزش هفتگی و وزن بیمار باید کنترل شود. اشتباه رایجی وجود دارد که تصور می‌شود، هر وقت قند خون بالاست باید دوز انسولین را اضافه کرد. این در حالی است که در بیشتر موارد به دلیل پرخوری یا بی‌تحرکی، قند بالا می‌رود.

درباره دیابت تیپ دو، مصرف انسولین اجباری نیست. بخصوص در مورد بیماران چاق بهتر است تا حد ممکن از انسولین اجتناب شود. این گروه از نبود تعادل بین خوراک و ورزش رنج می‌برند که اصلاح آن بسیار موثر است. خوراک ما عمدتا از مواد دارای نشاسته تشکیل شده است. نان و برنج، غذای اصلی مردم را تشکیل می‌دهد که حاوی نشاسته به میزان خیلی زیاد و پروتئین به میزان کم است. ابتدا باید کل حجم غذای دریافتی کم شود. در مرحله دوم باید مقدار نان و برنج دریافتی تا حد امکان کم شود. غذاهایی مثل سبزیجات، حبوبات، میوه‌های فیبردار و لبنیات کم‌چرب باید جایگزین شود. مرحله بعدی و بسیار مهم، افزایش فعالیت بدنی است. در افراد با سن بالا پیاده‌روی روزانه خوب است، ولی افراد با سن کمتر از 70 سال باید ورزش روزانه 25 دقیقه یا دو روز یکبار 55 دقیقه انجام دهند. این ورزش‌ها شامل دویدن، شنا و کوهنوردی است.

با انجام روش‌های تنظیم غذا و ورزش، در بسیاری موارد توانسته‌ایم انسولین بیماران دیابتی تیپ دو را کم و حتی قطع کرده، قند را کنترل کنیم.

دکتر رضا کریمی

‌ فوق‌تخصص بیماری‌های غدد و متابولیسم