جام جم آنلاین - آرشیو

از تاريخ:
تا تاریخ:
تعداد نتايج:
نجات عاشورا از تحریف مهمترین اقدام تبلیغی امام سجاد است

نجات عاشورا از تحریف مهمترین اقدام تبلیغی امام سجاد است

امام سجاد یکی از بازماندگان واقعه عاشوراست که به واسطه بیماری از شرکت در کارزار معاف شد. این روایتی است که در مقاتل و منابع تاریخی به آن اشاره شده است اما گویا این برنامه الهی بود تا زمین از حجت خدا خالی نماند. پس از عاشورا یکی از سخت ترین ادوار تاریخی بر اهل بیت سپری شد. اسارت و سختی‌های راه و مجلس یزید آغاز این دوران پر مصیبت است اما وظیفه امام زمانه برای رهایی جامعه از این شرایط و احیای فرهنگ عاشورا چه بود؟

فرهنگ ایران هیچ‌گاه از میان نرفت

فرهنگ ایران هیچ‌گاه از میان نرفت

ایران فرهنگی و ویژگی های تمدن سازش همچنان سبز و بالنده و پویاست درباره چرایی این مهم با استاد دینانی گفت‌وگویی تلفنی انجام دادیم، زیرا شرایط کرونایی همچنان ناگزیر از احتیاط‌مان ساخته. دکتر دینانی، فلسفه را پاسخگوی مهم‌ترین و عمده‌ترین پرسش‌های انسان درباره معنی هستی و حیات می‌داند.

آرام آرام دچار انقطاع فرهنگی شده‌ایم

آرام آرام دچار انقطاع فرهنگی شده‌ایم

حضور علیرضا قاسم‌خان در دفتر روزنامه جام‌جم، به‌ویژه در مقطع فعلی که همزمان شد با نخستین روز‌های ماه محرم، فرصتی بسیار مغتنم بود. حضوری که فتح بابی شد تا به‌واسطه فعالیت‌های متنوع این چهره فرهنگی در زمینه تولید اثر و پژوهش با موضوعات مرتبط با ماه محرم و گستره فرهنگی، هنری، تاریخی و اجتماعی قیام عاشورا در ایران و تجلی مفاهیم عمیق آن در عرصه‌هایی که ذکرشان رفت، با او به گفتگو بنشینیم.

سلام فرمانده قله را فتح کرده است

سلام فرمانده قله را فتح کرده است

سرود در تاریخ معاصر ایران و بطن انقلاب اسلامی همواره جایگاه ویژه و مهمی داشته است. بسیاری از رخدادها و وقایع مهم و سرنوشت‌ساز در قامت و شمایل سرود درآمدند و در حافظه تاریخی ملت ماندگار شدند.

محرم تکرار می‌شود اما تکراری نیست

محرم تکرار می‌شود اما تکراری نیست

مثل همه یکشنبه‌‌ها قرار است استاد قیصری را ملاقات کرده و پای درس‌شان بنشینم. این هفته خوشحال‌تر بودم که چند ساعت بیشتر در خدمت‌شان هستم.

«محرم» تکرار می‌شود اما تکراری نیست

«محرم» تکرار می‌شود اما تکراری نیست

مثل همۀ یکشنبه‌‌ها قرار است استاد قیصری را ملاقات کرده، پای درس‌شان بنشینم؛ این هفته خوشحال‌تر بودم که چند ساعت بیشتر در خدمت‌شان هستم.

عزاداری حسینی با واژه‌ها

عزاداری حسینی با واژه‌ها

درباره «نذر فرهنگی» زیاد گفته‌اند و زیاد شنیده‌ایم اما کمتر در این باره نمونه‌های موفق را برای مردم بازگو کرده‌ایم. یکی از نمونه‌های مهم و مؤثر نذر فرهنگی، شب‌های شعر عاشورای شیراز است.

واکاوی حقیقت عاشورا در لا‌به‌لای کتاب‌ها و کلمات

واکاوی حقیقت عاشورا در لا‌به‌لای کتاب‌ها و کلمات

این کتاب به بررسی نهضت امام حسین(ع) می‌پردازد. از حماسه‌ آن حضرت تا کوشش او برای جلوگیری از جنگ، از ستم‌ستیزبودن امام حسین(ع) تا عقلانی‌ بودن و پرهیزش از افراط‌گرایی، از درس‌هایی که از امام حسین (ع) می‌توان آموخت تا عبرت‌هایی که از مخالفانش باید فرا گرفت، از این‌که امام حسین(ع) چه می‌گفت، تا این‌که مخالفانش چه می‌گفتند و عاشورا نزاع چه با چه بود. اسفندیاری در این کتاب به این مسألهپرداخته است که نهضت عاشورا دو ویژگی برجسته داشت؛ نخست این‌که حماسی (ظلم‌ستیزانه) بود و دوم این‌که عقلانی بود، یعنی همان دو ویژگی‌ که عده‌ای در جمع آنها توفیق نمی‌یابند. اما سپس پنج تحریف سهمگین دامنگیر آن شد که می‌توان به تقلیل یافتن آن به عزاداری (با غفلت از ظلم‌ستیزی)، تفسیرهای غیرعقلانی از آن، تفسیرهای فوق واقعی، تفسیرهای افراطی و خشونت‌آمیز و تفسیرهای عامیانه اشاره کرد.

خوشنویس خودش را می‌نویسد و قاب می‌گیرد

خوشنویس خودش را می‌نویسد و قاب می‌گیرد

با شاگرد شایسته «استاد سیدحسن میرخانی رحمت‌ا...علیه» ‌چند سال پیش از این در منزل‌شان به گفت‌وگو نشستم. مصاحبه‌ای خوش آب‌ورنگ که واقعا به رنگ لاجورد و فیروزه بود.

«هنر انقلاب» سفارش از درون است

«هنر انقلاب» سفارش از درون است

وقتی خبر فوت حبیب ا... صادقی را شنیدم . بی هوا بغضم ترکید. مظلومیت یک نسل هنرمند جلوی چشمانم آمد که همچنان در عرصه هنر فعالانه مانده‌اند و هزینه‌های سنگینی بابت این پایداری پرداخته اند .

نگاهی هشت جانبه به «مسافر سنت در هزاره سوم»

نگاهی هشت جانبه به «مسافر سنت در هزاره سوم»

جدیدترین کتاب منتشر شده به قلم حجت‌الاسلام محمدرضا زائری را انتشارات آرما در اصفهان منتشر کرده است. این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌های روزمره و نوشته‌های شخصی است. مهم‌ترین دغدغه‌ نویسنده در نوشتن این یادداشت‌ها، ثبت برخی از تجربه‌های شخصی یک روحانی ساکن یک کلانشهر است که در تعاملات اجتماعی روزمره قدری از رفتار و گفتار مردم را برای مطالعه و مرور دیگران به یادگار می‌گذارد. در ادامه نظرات برخی اهالی قلم و فعالان فرهنگی و هنری را درباره این کتاب با هم مرور می‌کنیم.

متن تولید می‌کنیم اما ناشر نیستیم

متن تولید می‌کنیم اما ناشر نیستیم

«داستان روایتی است از یک اندیشه، اندیشه‌ای که یک عالمی را روایت می‌کند و این طبیعی است ما از کسانی استفاده کنیم که به نحوه نگاه کردن به عالمی که قرار است روایت کنند، به نگاه ما نزدیک‌تر باشند. همه کسانی که دور هم جمع شدند و حدود 20 سال پیش با عناوین حدیث راه عشق، مرکز آفرینش‌های ادبی قلمستان و گروه نویسندگان طوبی، پایه‌های روایتخانه امروزی را بنا نهادند، نویسندگان بودند؛ نویسندگانی که دغدغه روایتگری داشتند و در طول سال‌های مختلف تلاش کردند تا کلمات را یاد بگیرند، بنویسند و نشر دهند.» اینها کلمات بهزاد دانشگر نویسنده و پژوهشگر در حوزه ادبیات و علوم دینی است. او دغدغه‌مندی در حوزه ادبیات را جزو ضروریات قلم یک نویسنده می‌داند. دانشگر هفت سال است که مدیر مجموعه روایتخانه در اصفهان است و تلاش می‌کند نویسندگان جوانی را که نگاهی دیندارانه دارند و ادبیات را بخشی از زندگی دینداری و سلوک فردی‌شان می‌دانند، شناسایی کرده و با برگزاری کلاس‌های آموزشی، نویسندگان خبره‌ای تربیت کند. آنچه پیش رو دارید حاصل گفت‌وگوی «قفسه کتاب» با مدیر مجموعه روایتخانه است.

پیروزی دختر کاشمری در تهران!

پیروزی دختر کاشمری در تهران!

وقتی از گرمای تابستان به خنکای کتابخانه مرکزی پارک‌شهر (تهران) پناه می‌برم، چشم‌هایم دنبال دفتر مدیریت می‌گردد، چند کتابدار پشت سیستم‌هایشان نشسته‌اند و به مراجعان خدمات می‌دهند. سمت راست سالن، کنار در ورودی، خانمی روبه‌روی یک مانیتور و خیلی تند و فرز، آدرس‌هایی را که همکارش از روی یک فهرست بلند‌بالا برایش می‌خواند تایپ می‌کند. «پیدایش نمی‌کنم...» این جمله را که زیر لب زمزمه می‌کنم، نگهبان جلوی در که متوجه سرگردانی‌ام می‌شود، صدایم می‌زند تا راهنمایی‌ام کند. سراغ مرضیه یگانه را از او می‌گیرم، با دست، خانم در حال تایپ را نشانم می‌دهد، کمی بعد من روبه‌روی زنی هستم که معروف است به مبدع طرح‌های کتابی در کتابخانه‌ها.

فراتر از ترس

فراتر از ترس

«زالاوا» فیلمی است در مایه‌های پاس‌های فریبنده رونالدینیو که به یک طرف نگاه و حرکت می‌کرد، اما توپ را به سمت دیگری پاس می‌داد.

چند برداشت اجتماعی و اقتصادی از ماجرای مباهله

چند برداشت اجتماعی و اقتصادی از ماجرای مباهله

گفت‌وگو، روش آغازین دعوت پیامبر خاتم به دین نوپای الهی بوده‌است. دعوت‌نامه‌هایی که از سوی حکومت مدینه و با امضای شخص اول جهان اسلام به سران سرزمین‌های دیگر فرستاده شده، همگی گواه بر این موضوع است که رسول‌ا... (ص) در دعوت به دین خود هرگز آغازگر جنگ نبوده‌است و مبنای کار او دعوت، گفت‌وگو و پیمان صلح است.

عظمت مباهله به روایت نقالان

عظمت مباهله به روایت نقالان

چندسالی است به همت حوزه هنری، جشنواره پرده‌خوانی و نقالی در ایام منتهی به عید سعید غدیر خم در تهران برگزار می‌شود و گروه‌های زیادی از نقالان پیشکسوت و جوان که در سراسر کشور، چراغ این هنر اصیل و مردمی را زنده نگه داشته‌اند، به تهران می‌آیند و هنرشان را در برابر چشم مردم و رسانه‌ها عرضه می‌کنند.

عید مباهله؛ اتفاق شیعه و سنی بر فضیلت امیرالمومنین(ع)

عید مباهله؛ اتفاق شیعه و سنی بر فضیلت امیرالمومنین(ع)

نه آن گونه که باید از جریان و روایت آن روز می‌دانیم و نه حتی برای دانستنش سوالی برایمان پیش آمده است. ماجرای روز مباهله در تاریخ اسلام، با وجود این‌که در قرآن کریم ذکر و در آیه مختص به آن ماجرا، به صراحت به فضیلت امیرالمومنین اشاره شده اما در روزگار ما کمتر توجهی برای بزرگداشت این روز داشته‌ایم. بسیاری از ما نه‌تنها جزئیاتی از آن ماجرا نمی‌دانیم که حتی از روایت کلی آن نیز باخبر نیستیم. در گفت‌وگو با دکتر سعید طاووسی مسرور استادیار شیعه‌شناسی گروه تاریخ دانشگاه علامه طباطبایی؛ به طور تفصیلی به تشریح ماجرای روز مباهله و اهمیت این روز در منابع شیعی و سنی پرداخته‌ایم.

از اثبات اعجاز اسلام تا درس‌های کریمانه پیامبر(ص)

از اثبات اعجاز اسلام تا درس‌های کریمانه پیامبر(ص)

تاریخ صدر اسلام سراسر رویداد است. رویدادهایی که از چند جهت می‌توان آنها را تحلیل و بررسی کرد. یکی از این ماجراها مباهله است. اتفاقی که از رویارویی دو دین ابراهیمی در یکی از حساس‌ترین برهه‌های تاریخی می‌گوید. در ماجرای مباهله از اهمیت اثبات حقانیت عقاید دین پیامبر خاتم به پیروان سایر ادیان گرفته تا معرفی اهل بیت به عنوان خاندان عصمت و طهارت به امت اسلامی و درس اخلاق رسول‌ا... به امتش، می‌توان سخن گفت. دکتر سید محسن میرباقری روایتگر این اتفاق از زبان قرآن است. او درباره اهمیت ماجرای مباهله و آثار آن در جهان اسلام با ما به گفت‌و‌گو پرداخت. استاد سید محسن میرباقری؛ خادم قرآن، پژوهشگر برتر علوم قرآنی و از مفسران قرآن است که در کنار تحصیلات حوزوی در دانشگاه نیز تا مقطع دکتری علوم قرآنی به تحصیل پرداخته است. «جبر و اختیار یا سیمای مختار انسان در قرآن کریم»، «ظاهر قرآن باطن قرآن»، «به رنگ محبوب» و «پیامبر اکرم شاهد بر اعمال همه انسان‌ها» برخی از کتاب‌هایی است که به قلم این مفسر پیشکسوت در کنار ده‌ها مقاله به رشته تحریر درآمده است.

بررسی مباهله و دلایل ذکر نشدن آن در منابع مسیحی

بررسی مباهله و دلایل ذکر نشدن آن در منابع مسیحی

مباهله پیش از آن‌که در اسلام بیاید، در سنت عرب‌های آن زمان به عنوان آخرین راه برای گفت‌وگو به ویژه میان افراد خداباور وجود داشته‌است. در قرآن کریم نیز در گفت‌وگوی میان پیامبراکرم و گروهی از مسیحیان، این مباهله اتفاق افتاد؛ چرا که مسیحیان مشترکات اعتقادی بسیاری به خصوص در مسأله توحید میان خودشان و مسلمانان احساس می‌کردند. البته در قرآن یک دسته نقدهایی به باورداشت‌های مسیحی مانند تثلیث و اعتقاد به خداوندگی عیسی نبی؛ وارد شده‌بود اما در عین حال رابطه میان مسلمانان و مسیحیان تا اندازه‌ای بدون چالش و نزاع بود.

مباهله نبرد حقیقت با بدعت بود

مباهله نبرد حقیقت با بدعت بود

چندسالی است مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری، به مناسبت بزرگداشت روز مباهله، جشنواره‌ شعر برگزار می‌کند و با اعلام فراخوان از شاعران می‌خواهد برای نشان دادن شان و مقام خاندان رسالت، قلم بچرخانند و ذوق و قریحه شاعری‌شان را در راه اهل بیت(ع) و حقانیت نبی اکرم(ص) خرج کنند. امسال این جشنواره مبارک، سومین دوره خود را تجربه می‌کند و می‌توان گفت در میان شاعران، سرودن از مباهله درحال تبدیل شدن به سنتی شریف است.

نیازمندی ها