اما و اگرهای آزمون کارشناسی ارشد
قشر دانشجو و پایگاه دانشگاه از چند حیث واجد اهمیت ویژه است ؛ به طوری که آن را در میان اقشار و محافل دیگر ممتاز و متمایز می کند: از یکسو، دانشجویان از نسل جوان و فعال یک جامعه هستند که در آینده نظام اجتماعی نقش عمده ای را ایفا می کنند و سرنوشت جامعه فردا را رقم می زنند.
از سوی دیگر ، دانشگاه به مثابه کانون و سرچشمه ای برای تولید فکر ، علم ، نظریه ، فرهنگ و ارتقای مادی و صنعتی جامعه تلقی می شود.
از این رو، شایسته است مدیران سیاسی کشور در تمامی برنامه ها و سیاستگذاری ها و اقدامات خود به مقوله دانشجو و دانشگاه توجه ویژه معطوف دارند و همواره در مسیر افزایش «رضایتمندی دانشجویان» گام بردارند.
بر کسی پوشیده نیست که امروزه دانشجویان با معضلات و تنگناهای گوناگونی روبه رو هستند؛ به طوری که این قشر اجتماعی در جهت وظایف اصلی خود که عرضه خدمات علمی و فکری به جامعه است ، با چالشهای جدی و بحران گونه ای مواجه است.
گذشته از چالشهای متعددی که بارها مورد بحث صاحبنظران و مسوولان قرار گرفته است ، یکی از موضوعات مهمی که به صورت دغدغه عمده و نگران کننده ای برای دانشجویان تبدیل شده است ، مشکلات و آسیب های متوجه آزمون کارشناسی ارشد است.
هم اکنون با توجه به حجم زیاد داوطلب ورود به دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه ها و از سوی دیگر رابطه سالاری ، تبعیض ، حاکمیت سرمایه و پول و رشوه خواری در سیستم اداری کشور و فضاهای جناحی و گروه بندی های سیاسی موجود در تمام قسمتهای دولت ، می توان گفت عادلانه ترین روش موجود برای سنجش و گزینش دانشجو همان آزمون سراسری است که برگه پاسخنامه از سوی دستگاه ، فارغ از این که صاحب آن فقیر ، غنی ، یتیم ، دانشجوی فلان دانشگاه ، عضو فلان گروه ، فرزند فلان وزیر ، دانشجوی دانشگاه آزاد و... است ، صحیح می شود و احتمال اعمال نفوذ کادر اداری و مسوولان در آن ، نسبت به روشهای دیگر سنجش و گزینش کمتر است. حال به بررسی کوتاهی درباره آزمون های کارشناسی ارشد سالهای اخیر می پردازیم :
- در دوره کارشناسی تعدادی از دانشگاه های نظامی با توجه به شرایط نظامی دانشگاه آزمون مصاحبه ای نیز دارند که شرایط جسمانی ، روانی ، فرهنگی و اعتقادی داوطلب را بررسی می کنند و همین طور دانشگاه های دارای چند رشته خاص که تحصیل در آن رشته ها نیاز به شرایط خاص جسمی دارد ، آزمون مصاحبه برگزار می کنند. طی چند سال اخیر تعداد زیادی از دانشگاه ها در بیشتر رشته های کارشناسی ارشد (که نیازی به شرایط خاص جسمی ، روحی و فرهنگی ندارند) مصاحبه برگزار می کنند. اگر ملاک تحصیل در دوره کارشناسی ارشد ، توانایی علمی است ، آیا نتایج آزمون سراسری کارشناسی ارشد که آزمونی جامع ، شامل دروس اصلی هر رشته است ، نمی تواند نشان دهنده سوابق ، صلاحیت و توانایی علمی افراد باشد که دوباره در آزمون مصاحبه بخواهیم این صلاحیت را تشخیص دهیم؛
- در سالهای اخیر بحث دانشجوی پولی در دانشگاه ها و بخصوص در دوره کارشناسی ارشد بسیار داغ است و مسوولان اصرار دارند که پذیرش این دانشجویان به صورت مازاد بر ظرفیت است ولی در عمل مشاهده می کنیم که از شروع اجرای این طرح ، بسیاری از رتبه های آزمون کارشناسی ارشد که سالهای قبل در یکی از دانشگاه های تهران پذیرفته می شدند ، دیگر پذیرفته نمی شوند و درواقع فضایی که مطابق قانون اساسی به تمامی قشرهای جامعه و کسانی که 4سال زحمت کشیده اند و درس خوانده اند ، تعلق دارد ، نصیب سرمایه داران ، حاکمان پول و سرمایه می شود.
- یکی دیگر از معضلات کنکور کارشناسی ارشد بویژه در رشته های فنی ، نفوذ و اعمال سلیقه شخصی اعضای هیات علمی یکی دو دانشگاه خاص تهران در تمام مراحل کنکور است ، همچنین این نفوذ باعث می شود که دانشجویان این دانشگاه ها نسبت به دیگر دانشگاه ها از اطلاعات بیشتر و زودهنگام تری برخوردار شوند و این اطلاع داشتن شامل طرح کلی سوالات کنکور هم می شود.
|
به طور یقین معدل دانشجوی حائز رتبه 2رقمی آزمون کارشناسی ارشد که مجبور بوده است همزمان با تحصیل کار کند و به خانواده اش رسیدگی کند کمی با معدل دانشجویی که کاری جز درس خواندن نداشته فرق می کند. آیا کسی به این موارد اهمیت می دهد؛ |
آزمون سلیقه ای
از اعمال سلیقه عده ای در آزمون همین بس که بدانید در آزمون کارشناسی ارشد رشته مهندسی پزشکی سال گذشته درس الکترومغناطیس که اصلا در مواد درسی رشته مهندسی پزشکی نیست ، در آزمون این رشته وجود داشت و دارای ضریب بود. از شاهکارهای دیگر در نحوه برگزاری کنکور ارشد رشته برق این است که در سالهای گذشته درسهایی که 4 گرایش قدرت ، مخابرات ، کنترل و الکترونیک رشته برق در آزمون کارشناسی ارشد امتحان می دادند ، یکسان بود و داوطلبان می توانستند فارغ از گرایش دوره کارشناسی و با توجه به شناخت حاصل از دوره 4 ساله کارشناسی نسبت به گرایش های دیگر و با علاقه خود و با حق انتخاب تمامی گرایش ها و با شانسی برابر با بقیه داوطلبان در آزمون شرکت کنند و سختی و آسانی هر درس برای همه یکسان بود. در آخرین آزمونی که در رشته برق برگزار شد ، هر داوطلب فقط می توانست در یک گرایش شرکت کند و عملا حق انتخاب دیگر گرایش ها از او گرفته شده بود و چون درصد سختی و آسانی سوالات طراحی شده در تمامی درسها یکسان نیست ، شانس داوطلبان نیز دیگر با یکدیگر یکسان نیست . افزون بر مشکلاتی که تاکنون وجود داشته است و به قلیلی از آنها در بالا اشاره شد اعم از بی نظمی اجرایی در برگزاری آزمون ، مصاحبه های بی مورد به اسم آت ت که بیشتر صرف اعمال سلایق می شود ، رابطه بازی ، ترجیح دانشجویان چند دانشگاه خاص نسبت به بقیه دانشجویان ، اطلاع رسانی انحصاری و دیرهنگام درخصوص تغییرات و محتوا ، دگرگونی های پی در پی و عدم ثبات رویه ، پذیرش دانشجو براساس معیارهای اقتصادی به عنوان مازاد بر ظرفیت ولی توام با کاهش ظرفیت پذیرش و... متاسفانه چالش دیگری نیز در مسیر داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد قرار گرفته است . آن گونه که مسوولان عالی سازمان سنجش آموزش کشور به طور رسمی اعلام کرده اند، در آزمون سال آینده فرآیند پذیرش دانشجو در مقطع کارشناس ارشد تغییر خواهد کرد و بر مبنای فرآیند جدید، این آزمون در 2 مرحله برگزار خواهد شد. شرط قبولی در مرحله اول عبارت است از کسب حد نصاب نمره در آزمون و شرایط پذیرش در مرحله دوم به دانشگاه ها واگذار شده است . به این صورت که دانشگاه ها می توانند بر پایه 2 معیار معدل دوره کارشناسی و میزان فعالیت های علمی دانشجو به ارزیابی و گزینش دانشجو بپردازند، چنین تصمیمی حاکی از گسترش ایده تمرکززدایی است که به طور کلی مطلوب و ممدوح است.
دغدغه های بی سرانجام
در این میان ، پرسش های مهم و سرنوشت سازی مطرح است که زمینه ساز دغدغه و نگرانی جدی داوطلبان مقطع کارشناسی ارشد می شود. به عبارت دیگر این طرح علاوه بر مزایایی که دارد، چالشهایی را نیز به وجود می آورد . براستی مقصود از فعالیت های علمی چیست؛ آیا شاخصهایی برای ارزیابی منصفانه در این باره در نظر گرفته شده است؛ ذکر این نکته بجاست که بیشتر کار علمی و تحقیقاتی دانشجویان در دوره کارشناسی ارشد که کلاسهای دانشجویان نسبت به دوره کارشناسی کمتر است ، صورت می گیرد. مساله دیگری که مطرح است وضعیت فعالیت های علمی و تحقیقاتی در دانشگاه هاست . دانشگاه های سراسر کشور چقدر کار علمی و تحقیقاتی انجام می دهند؛ بودجه تحقیقاتی هر دانشگاه چه میزان است؛ چه میزان از این بودجه واقعا صرف تحقیقات می شود؛ چه مقدار بستر لازم برای فعالیت های علمی ، تحقیقاتی و عملی برای هر دانشجو در تمامی دانشگاه های سراسر کشور فراهم است؛ آیا دسترسی به فرصتهای علمی و تحقیقاتی برای همه یکسان و عادلانه است؛ اگر بخواهیم پاسخ سوالات فوق را با آمار و ارقام سازمان برنامه و بودجه و وزارت علوم بدهیم ، چشم خود را بر واقعیت ها بسته ایم ولی با حضور در دانشگاه های سراسر کشور جواب واقعی پرسشهای فوق مشخص می شود البته در تعدادی از دانشگاه ها که تعدادشان به انگشتان دست هم نمی رسد فرصتهایی وجود دارد ولی در تک تک دانشگاه های سراسر کشور چطور؛ مگر تحصیل کنندگان این دانشگاه ها دانشجو نیستند؛ در کل باید بپرسیم که دانشگاه های کشور چه میزان فعالیت های علمی و تحقیقاتی دارند؛ که به دنبال آن ، دانشجویان کار علمی و تحقیقاتی کرده باشند؛! از سوی دیگر، طبیعی است که دانشجویان مقطع کارشناسی با توجه به حجم زیاد کلاسهای دوره کارشناسی چندان فرصتی برای انجام فعالیت های فوق برنامه نداشته اند ، از این رو ، اگر هم فعالیت علمی وجود داشته باشد ، میزان و وزن فعالیت های علمی آنها به احتمال زیاد به یکدیگر نزدیک و مشابه خواهد بود و قضاوت و داوری منصفانه و عادلانه را دشوار می سازد.
|
نامه جمعی از دانشجویان دانشگاه های صنعتی امیرکبیر ، تربیت مدرس ، علم و صنعت ، علامه طباطبایی ، شهید رجایی ، صنعتی خواجه نصیر ، امام حسین ع ، آزاد واحدهای تهران ، صنعتی اصفهان ، تبریز ، صنعتی سهند ، سمنان ، یزد ، فردوسی مشهد ، علوم پایه دامغان ، بوعلی سینای همدان ، ارومیه ، شیراز ، شهید چمران اهواز ، رشت ، دانشگاه های آزاد قزوین ، کاشان ، یزد ، سمنان ، اراک ، تبریز. |
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
