در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پاسداری از حقوق یک ملت
یکصد سال از تاسیس مجلس در ایران می گذرد و 26سال از این مدت ، پس از پیروزی انقلاب اسلامی بوده است. مجلس ، هم در گذشته از اهمیت بالایی برخوردار بوده است و هم در ربع قرن اخیر، مجلس شورای اسلامی
بدیهی است در این مدت طولانی مجالس متشکله اقدامات سرنوشت ساز و حیاتی ای را سروسامان داده اند که بعضی از آنها به ذلت ملت و بسیاری از آنها به عزت و سربلندی آن انجامیده است.
مسوولیت ها و وظایف و حقوق تمامی نهادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی حتی در سطح رهبری یا به موجب قانون عادی یا در قانون اساسی مشخص و تعیین شده است و در این ارتباط، تنها نهادی که هر چند در اختیارات و صلاحیت آن اصولی در قانون اساسی آورده شده ، اما در وظایف و تکالیف آن به طور صریح بحثی به میان نیامده ، مجلس شورای اسلامی و به تبع آن نمایندگان مجلس شورای اسلامی است.
آیا این پدیده نکته مثبتی برای مجلس به حساب می آید یا نکته ای منفی محسوب می شود؛ به نظر می رسد پیش از این که ضرورت پاسخ به این پرسش را مورد ملاحظه قرار دهیم کافی است در اختیارات وسیع و تقریبا بدون مرزی که قانون اساسی برای نمایندگان مجلس برشمرده است به تامل بنشینیم و محدوده وظایف و تکالیف نانوشته را معطوف به مفاد اصل هشتاد و چهارم قانون اساسی که هر نماینده را در برابر تمام ملت مسوول می شناسد و به او حق می دهد در همه مسائل داخلی و خارجی کشور اظهارنظر کند مورد مداقه و بازیافت قرار دهیم.
به عبارت دیگر وقتی فردی در مقابل تمام ملت مسوول است و اختیاراتی به او داده شده است که محدوده آن تمام مسائل داخلی و خارجی کشور است و در اظهارنظرها و رای خود برای ایفای وظایفش کاملا آزاد است و به سبب آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی داده یا نظراتی که در مجلس اظهار کرده قابل تعقیب یا توقیف نیست (اصل هشتاد و ششم) و همچنین مجلس مرکب از چنین نمایندگانی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد (اصل هفتاد و ششم) منطقا باید از وظایف و تکالیف مهمی برخوردار باشد.
نکته قابل تامل دیگر آن است که هر مسوولی در صورت عدول از وظایف خویش یا عدم اهتمام کافی به ایفای وظایفش به نحوی مورد بازخواست قرار می گیرد و در صورت لزوم از مسوولیت خود برکنار می شود؛ اما این مقوله درخصوص مجلس و نمایندگان آن مطرح نیست.
به عبارت دیگر مجلس شورای اسلامی از سوی هیچ مقام و مرجعی قابل انحلال نیست و درخصوص نمایندگان مجلس نیز منحصرا داشتن بیش از یکصد ساعت متوالی یا 250 ساعت غیرمتوالی غیبت غیرموجه از اوقات رسمی جلسات مجلس و کمیسیون در یک سال مستعفی بودن نماینده را به دنبال دارد (آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی ماده(88)) که معمولا چنین اتفاقی بسیار نادر رخ می دهد، به عنوان مثال در بعضی مجالس غیبت بعضی نمایندگان فقط در جلسات علنی مجلس و بدون احتساب کمیسیون ها طی 3سال اول به بیش از 27درصد از ساعات موظفی حضور آنان بالغ شده و این میزان غیر از مرخصی استحقاقی و بدون حقوق و استعلاجی و ماموریت آنان بوده است ، اما با وجود این وضعیت کسی به مرز مستعفی شناخته شدن وارد نشده و لذا دوران نمایندگی خود را همچنان ادامه داده است.
ملاحظه می شود که مسوولیت در قبال ملت به نحوی تعبیه شده که تا پایان دوره قابل بازخواست نیست مگر این که در دوره بعد نماینده فعلی از طرف مردم به دلایلی انتخاب نشود که یکی از نادرترین این دلایل می تواند غیبت او در مجلس بوده باشد و چه بسا در مواردی که این غیبت به سبب حضور وی در حوزه انتخابیه اش بوده ، به عنوان عامل مثبتی در انتخاب مجدد وی محسوب شده است.
بنابراین به عنوان نمایندگان مجلس شورای اسلامی ما با پدیده ای مواجهیم که از یک طرف اختیارات فراوان و از سوی دیگر مسوولیت های منطقا سنگین ، اما غیرقابل بازخواست ، مگر در پیشگاه خداوند متعال و در محضر مردمی داریم که از ناحیه خداوند بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم هستند (اصل پنجاه و ششم قانون اساسی) و اعمال قوه مقننه را از طریق مجلس شورای اسلامی که متشکل از نمایندگان منتخب آنان است سازماندهی می کنند؛ اما این تکالیف و وظایف سنگین چیست؛
اصل شصت و هفتم قانون اساسی در قالب سوگند نمایندگان این وظایف را به شرح زیر معین کرده است : پاسداری از حریم اسلام ، نگاهبانی از دستاوردهای انقلاب اسلامی ملت ایران ، نگاهبانی از مبانی جمهوری اسلامی ، پاسداری از ودیعه ملت به عنوان امین عادل ، پایبندی همیشگی به استقلال و اعتلای کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم و دفاع از قانون اساسی.
برای تحقق این وظایف و تکالیف بسیار بنیانی همواره باید دو مقوله مهم را منظور نظر داشت. مقوله اول این که مفهوم و اندازه و حوزه و عمق این رسالت های عظیم چیست ؛ به عنوان مثال چگونه باید در مجلس از حریم اسلام پاسداری کرد؛ دستاوردهای انقلاب اسلامی ملت کدام است و شیوه نگاهبانی از آنها چیست؛
مبانی جمهوری اسلامی کدام است؛ حقوق ملت چیست؛ دفاع از قانون اساسی به چه صورت خواهد بود؛ فهم و ادراک این پرسشها با توجه به پیشرفت فناوری مخابراتی و انفجار اطلاعات و توسعه سریع عمده کشورهای جهان و گرفتار شدن ما به سرنوشت شوم و محتومی که می تواند در غفلت از فهم و ادراک وظایفمان حاصل آید کافی است تا برای لحظه ای در عمل به وظایفمان آرام نگیریم، اما مقوله دوم آن است که پرداختن به تکالیف مصرح برای نمایندگی بعد از آن که متناسب با موقعیت و حقایق امور مورد فهم قرار گرفتند به شرایطی نیاز دارد که لااقل به بعضی از آنها در اصل شصت و هفتم اشاره شده است و آن این معنا است که در انجام وظایف وکالت امانت و تقوی رعایت شود و در گفته ها و نوشته ها و اظهارنظرها (که متاسفانه یا خوشبختانه نمایندگان مجلس به میزان زیادی درگیر هر سه نوع آن هستند) استقلال کشور و آزادی مردم و تامین مصالح آنها مدنظر قرار گیرد.
اکنون در چشم انداز ما تصویری از نمایندگی مجلس شورای اسلامی خودنمایی می کند که به موجب آن انسان هایی امانتدار و متقی برخوردار از اختیارات وسیع و حاکم بر گفته و نوشته و اظهارنظر خویش به نحوی که از آن استقلال ایران و آزادی مردم و مصالح آنها تامین شود و موظف به انجام امور مهمی همچون پاسداری از اسلام در حال احیا و دستاوردهای انقلاب رهایی بخش اسلامی و نگاهبان مبانی جمهوری اسلامی در حالی که پرسشگری غیرالهی و غیرمردمی به سراغشان نمی آید در راهروها و زیر طاق بلند تالار جلسات علنی مجلس و کمیسیون ها و حوزه های انتخابیه آمد و شد می کنند و می کوشند لحظه ای را بیهوده از کف ندهند تا ایران و اسلام با کارآمدی و نشاط پیشرفت و ارتقای خود را تجربه کند.
اکنون اصلی ترین پرسش که می تواند موضوع محوری آسیب شناسی مجلس شورای اسلامی و این مکتوب باشد متجلی می شود و آن پرسش این است که نسبت ما که نمایندگان ملت هستیم با آیینه ای که تصویر شد چه اندازه است؛
به عبارت دیگر در ایفای تکالیف نمایندگی واجد چه درصدی از آن تابلوی طراحی شده هستیم؛ متاسفم که طی ادوار مختلف نمایندگی از نمایندگان بسیاری پرسیده ام که آیا از این که نماینده مجلس هستند احساس رضایت می کنند؛
و عمده آنان گفته اند که چنین احساسی ندارند. عجیب است که مجموعه ای حداکثر 290نفره و با تحصیلات در سطوح بالا و برخوردار از اختیارات بسیار زیاد قانونی و مفتخر به نمایندگی ملت ، اینچنین از نحوه ایفای رسالت و نقش بایسته خویش اظهار ضعف و کاستی و یاس می کنند و شرایط طراحی شده یا شرایط به وجود آورده شده از سوی خودشان آنچنان آنان را در چنبره بی رحم دلمشغولی های بسیار دور از واقعیات نمایندگی و مسوولیت های مهم در قبال یک تاریخ و یک تمدن و یک آینده متعلق به اسلام آزادیبخش ، به خود سرگرم کرده است که با پذیرش وضع موجود حاکم بر خود، روزگار خود را منفعلانه می گذرانند و همچون بقیه کسانی که مسوولیتی و اختیاری ندارند به شکوه و شکایت از زمین و زمان مشغولند. تو گویی که اینان نمایندگان غیرحقیقی مردمانی هستند که از انبوه قدرت و اختیار و توانایی ناشی از اراده آنان عنصری را در اختیار نگرفته اند.
آنان به مسوولین قطاری می مانند که به جای هدایت امور درونی و بیرونی آن و تدارک سفری جهتدار برای رسیدن به آمال و آرمان های یک ملت بزرگ ، منفعل یا برکنار یا مغفول از رسالت های هدایتگری ، نقش ساده مسافر نیمه خمار بی بار و بنه ای را در گوشه کوپه ای از قطار ایفا می کند در حالی که عنوان ساماندهی و راهبری را نیز در قبضه تحیر حاکم بر خویش غصب کرده است.
من خود که سالیان طولانی است تلاش می کنم به وظایف نمایندگی ام وقوف یافته و به آنها عامل باشم ، در بسیاری از مواقع و موارد، به نیت ثبت کلام و سخنم در تاریخ سخن می گویم و متاسفم در دورانی که منطقا و قاعدتا باید برخوردار از قدرت تاثیرگذاری باشم ناامید از نائل شدن به این مهم ، صرفا نشانه هایی را برای عبرت آیندگان در مجاری تاریخ این کشور به یادگار می گذارم و متاسفم که بگویم این ، احساسی تلخ و بسیار جانکاه است.
دکترحسن سبحانی
نماینده دامغان 
نماینده دامغان
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
