شهادت میدهم که تو جایگاه مرا میدانی، کلام مرا میشنوی و جواب سلام مرا میدهی.
پذیرش ولایتعهدی مامون از سوی امام رضا (ع)، از موضوعات بحثبرانگیزی است که همواره مورد توجه، بحث و استدلال بزرگان دین، علما و متفکرین بوده است.
آنچه مسلم است، مامون با تهدید به قتل امام و به زور، این مسئولیت را به ایشان تحمیل کرد و حضرت نیز بناچار آن را پذیرفت و شرط کرد که در امور خلافت دخالت نکند و عملا نیز به عنوان مشاور، هادی و مرشد، به روشنگری و هدایت مردم و کارگزاران حاکمیت پرداخت. اسناد و کتب تاریخی مشحون از اقدامات رسواکننده امام، نسبت به حکومت ظالم عباسی است تا جایی که مامون، چارهای جز به شهادت رساندن امام برایش باقی نماند.
آنچه معمولا مورد غفلت است، اهمیت فرصتی استثنایی است که امام با استفاده از جایگاه بالای حاکمیتی برای بسط و ترویج اصول اعتقادی مکتب اهل بیت، بویژه از طریق برگزاری و اداره اعجازگونه جلسات مناظره با منکرین دین انجام داد.
امام رضا (ع)، پرچمدار مبارزه با اندیشههای باطل و انحرافی وارداتی به جهان اسلام است.
ایشان تهاجم فکری و عقیدتی منکران دین را به بهترین و قویترین شکل پاسخ داد به گونهای که امروز، میراث ارزشمند آن مباحثات، مشعل هدایت ماست.
پی نوشت
در سال 92 به دعوت رسمی مقامات ترکمنستان به آن کشور سفر کردم. از عشقآباد به عشق زیارت محل زندگی امام رضا (علیهالسلام) در مرو مسیر هشت ساعته جادهای را که پر از چاله و سنگریزه بود، به جان خریدیم و در کنار دیواری مخروبه که تنها یادگار آن دوران است، نماز خواندیم.
با این که اطراف ما پر بود از محافظان و نیروهای امنیتی، خواندن همین دو رکعت نماز آن هم در بیابانی که هیچ جنبندهای در آن نبود، اولِ دردسر شد. تماسهای مکرر تلفنی قائممقام وزیرخارجه ترکمنستان و سایر مقامات سیاسی با سفیر کشورمان و انتقال شدیدترین نارضایتیها به دلیل این اقدام غیردیپلماتیک.
آنها گفتند در صورت تکرار این رفتارها، دیگر اجازه مسافرت زمینی به مرو به مسئولان ایرانی داده نخواهد شد. دو رکعت نماز در کنار دیوار مخروبهای در بیابان و این همه نگرانی! البته دلیلش واضح است.