سعید سلطانی؛ یک ملودرام‌ساز موفق تلویزیونی

سعید سلطانی را می‌توان در زمره کارگردان‌های موفق و نسبتا پرکار تلویزیون قرار داد که بخش مهمی از آثارش را ملودرام‌هایی جذاب و پربیننده تشکیل می‌دهند. او که فارغ‌التحصیل سینما از دانشکده هنر است، کارش را در تلویزیون به عنوان نویسنده و تدوینگر آغاز کرده و نخستین کارش هم فیلم تلویزیونی کوچه‌های محبت تولید شده در گروه معارف شبکه یک سیماست. میعاد در سپیده‌دم نخستین مجموعه تلویزیونی سعید سلطانی به حساب می‌آید که داستان آن در سال‌های دهه 50 و حول محور خانواده‌ای مبارز بر علیه حکومت شاهنشاهی می‌چرخید. مهم‌ترین نقطه قوت این مجموعه، فیلمنامه جذاب و استاندارد آن است که شخصیت‌هایش به باور مخاطبان نشسته و آنها را به همذات‌پنداری با خود وامی‌داشت. در وهله بعد باید به کارگردانی خوب و شسته رفته سلطانی اشاره کرد که ریتم مناسبی هم به آن بخشیده است. در عین حال سلطانی در انتخاب بازیگرانش هم موفق عمل کرده و تناسب آنها با شخصیت‌ها را ملاک قرار داده است.

سلطانی و اوجی به نام پس از باران

پس از باران بدون شک موفق‌ترین و پربیننده‌ترین مجموعه کارنامه این کارگردان است که از قصه‌ای فوق‌العاده جذاب بهره گرفته و داستان خود را در دو مقطع تاریخی روایت کرده است. سلطانی در بخش گذشته مربوط به زندگی خانم کوچیک و ارباب سالاری فوق‌العاده عمل کرده و باورپذیری غریبی را به آن تزریق کرده ضمن آن که از جنبه‌های نمایشی و دراماتیک کار هم غافل نشده است. در بخش‌های زمان حال هم سلطانی هیجان و تعلیق خوبی را بر داستان حاکم کرده و مخاطب را تا به آخر دنبال خود می‌کشاند. انتخاب بازیگر برای چنین کاری با شخصیت‌های فراوان، کار سخت و دشواری است که سلطانی به بهترین شکل از پس انجامش برآمده که نمونه‌های آن را در انتخاب محمود پاک نیت، مهوش صبرکن، کتایون ریاحی و مرجان محتشم شاهد بوده‌ایم. خانه‌ای در تاریکی یکی از جذاب‌ترین کارهای کارنامه این کارگردان خوش‌ذوق است که در نخستین بار پخش خود آنچنان که باید دیده نشده و به مرور و در بازپخش‌ها مخاطبان پروپاقرصی برای خود دست و پا کرد. قصه پرفراز و نشیب دختری به نام ماه تابان که از ایل بختیاری نزد پدر بزرگش به تهران آمده و برای فهمیدن آنچه که بر سر پدر و مادر درگذشته‌اش آمده بی‌تابی می‌کند. او در این مسیر وارد بازی خطرناک و هولناکی می‌شود که در نهایت سربلند از آن بیرون می‌آید. سلطانی در خلق فضای اواخر دوره قاجار و ابتدای رضاشاهی موفق عمل کرده و در این راه از عواملی همچون: نورپردازی و چهره‌پردازی و صد البته بازیگر به بهترین شکل ممکن بهره گرفته است. ستایش را می‌توان یکی از موفق‌ترین ملودرام‌های تلویزیونی در 30 سال گذشته لقب داد که سلطانی آن را براساس فیلمنامه‌ای از سعید مطلبی کارگردانی کرده است. در ستایش هم مانند پس‌از باران با قهرمانی به نام ستایش از نوجوانی تا میانسالی همراه شده و زندگی پر‌فراز و فرودش را مشاهده می‌کنیم. نکته مهم این مجموعه برخورداری از قهرمانی است که به دل مخاطبان خود نشسته و با همه نمایشی‌بودن گاه و بی‌گاهش باورش می‌کنند.

سلطانی در کنار مطلبی، نقشی کلیدی در خلق این باورپذیری داشته‌اند، البته در سری دوم ستایش کمرنگ‌تر شده، اما همچنان وجود دارد. سر به راه و ساعت صفر از آخرین ساخته‌های تلویزیونی سعید سلطانی به حساب می‌آیند که آنها هم کم‌و‌بیش در جذب مخاطب موفق بوده‌اند، البته از این لحاظ همچنان فاصله‌ای قابل توجه با ساخته‌های موفق این کارگردان در گذشته‌ای نه‌چندان دور دارند.