انتظار برای صلح پایدار در آفریقا

با تشکیل کمیسیون تحقیقی از سوی اتحادیه آفریقا برای رسیدگی به اختلافات چاد با سودان ، این انتظار وجود دارد که آخرین بحران بوجود آمده در قاره آفریقا در سال 2005 نیز به پایان خود نزدیک شده باشد.

کد خبر: ۸۴۶۱۳

تنش در روابط سودان و چاد زمانی شکل گرفت که پس از بروز شورشهایی در شرق چاد ادریس دبی ، رئیس جمهور این کشور ، سودان را مسوول شکل گیری بحران در کشورش ، بخصوص حمله شورشیان چادی به شهر ادره در شرق این کشور خواند.رئیس جمهور چاد در ماههای اخیر با موجی از فرار گروهی از افراد ارتش و کارشکنی و خیانت نزدیکانش روبرو شده است که در شرق این کشور و در مرز غربی سودان که به منطقه دارفور منتهی می شود ، گروهی شورشی تشکیل داده اند. مقامهای دولت چاد بر این باورند که این گروه از سوی دولت سودان حمایت می شود. این اتهام درست در زمانی که درسال 2003 بحران در دارفور سودان آغاز شد ، به دولت چاد درباره حمایت از شورشیان این منطقه وارد آمد. اما با وجود شکل گیری این بحران در روزهای پایانی سال 2005 ، قاره آفریقا در سایه تلاشهای نهادهایی مانند اتحادیه آفریقایی و با تکیه بر ظرفیت ها و توانمندی های خود ، گامهای بلندی را در راستای پیشرفت و حل مشکلات خود برداشتند و توانستند چهره جدیدی از خود به جهان ارائه دهند. در این چارچوب ، با وجود مشکلاتی که میان چاد و سودان شکل گرفته و بخشی از آن نیز به درگیری های منطقه دارفور باز می گردد، گفتگوهای میان دولت و گروههای شورشی در منطقه دارفور در روزهای پایانی سال به نتایج قابل توجهی رسید و حتی طرفین درباره اقدامات مقدماتی برای تدابیر امنیتی و آتش بس به توافقاتی نیز رسیدند. البته سودان در سال 2005 تحولی مهم و تاریخ ساز را نیز تجربه کرد. در ژانویه این سال دولت و شورشیان جنوب سودان ، پیمان تاریخی صلح را در نایروبی امضا کردند و به طولانی ترین جنگ داخلی قاره آفریقا که در طول بیست و یک سال ، میلیون ها کشته و بی خانمان برجای گذاشت ، پایان دادند. با این که چند هفته پس از این پیمان جان گارانگ ، رهبر تاریخی شورشیان جنوب و معاون اول رئیس جمهوری سودان در حادثه سقوط هلی کوپتر جان خود را از دست داد ، اما گروههای مختلف سودانی با پایبندی به مفاد این پیمان تاریخی و تقویت روند صلح ، عزم خود را برای برقراری ثبات و امنیت به نمایش گذاشتند. جدا از سودان ، سایر مناطق قاره آفریقا نیز تحولات مثبت قابل توجهی را پشت سر گذاردند که در این میان کشورهای منطقه دریاچه های بزرگ واقع در مرکز قاره آفریقا نیز که پیش از این بسیاری از انواع بحرانهای سیاسی ، امنیتی و اقتصادی را تجربه کرده بودند ، در این سال صحنه اقدامات موثری برای تقویت صلح و ثبات بودند. در این منطقه رواندا ، 12 سال پس از بزرگترین نسل کشی تاریخ قاره آفریقا که نزدیک به هشتصد هزار قربانی گرفت ، اکنون روند بازسازی و آشتی ملی را درپیش گرفته است . در همسایگی رواندا ، بروندی نیز که مناقشات مشابهی را تجربه کرده است با برگزاری همه پرسی قانون اساسی ، انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری در ماههای میانی سال 2005 به دوره انتقالی و درگیری های قومی طولانی پایان داد. در همین منطقه جمهوری دموکراتیک کنگو نیز روزهای تاریخی را پس از گذشت بیش از 40 سال حاکمیت دیکتاتوری موبوتو سه سه کو ، جنگ داخلی و آشوب های قومی پشت سر گذاشت . مردم کنگو برای نخستین بار در تاریخ این کشور ، آزادانه و برای رای دادن به قانون اساسی جدید به پای صندوق های رای رفتند و به آن رای مثبت دادند. اما یکی از مهمترین تحولات قاره آفریقا درسال گذشته میلادی تحولات سیاسی و برگزاری انتخابات در لیبریا بود. برگزاری انتخابات ریاست جمهوری این کشور که تا همین چند سال پیش نامش با چند دهه مناقشات خونین وکودتا همراه بود ، تحول قابل توجهی به شمار می رود. بویژه آن که در این انتخابات برای نخستین بار در تاریخ قاره آفریقا یک زن به سمت رئیس جمهوری یک کشور آفریقایی برگزیده شد. همچنین تلاش برای حل مسالمت آمیز بحران ساحل عاج با میانجی گری کشورهایی مانند نیجریه ، آفریقایی جنوبی و نیجر در نهایت منجر به انتخاب نخست وزیر برای دوره انتقالی این کشور شد که می تواند زمینه را برای حل بحران در این کشور فراهم آورد.در بعد همکاری های منطقه ای نیز وحدت رویه همه کشورهای آفریقایی در اعمال نظر درباره اصلاحات در سازمان ملل متحد و این که کشورهای آفریقایی باید در این اصلاحات حایز 2 کرسی دائم و 5 کرسی غیر دائم شورای امنیت باشند ، تعجب بسیاری از محافل سیاسی جهانی را به همراه داشت . درعین حال حضور موثر و قابل توجه اتحادیه آفریقایی بخصوص شورای صلح و امنیت این اتحادیه در مسائل قاره آفریقا ، همکاری و همگرایی در این قاره و لزوم توجه به منطقه گرایی در این منطقه را به نمایش گذاشت . در بعد اقتصادی نیز با وجود مشکلات فراوانی که اغلب میراث بر جای مانده از دوران استعمار است ، پیشرفتهای قابل توجهی در قاره آفریقا شکل گرفت . گرچه مانند گذشته تعهد کشورهای ثروتمند جهان برای بخشش بدهیهای کشورهای فقیر آفریقا و همچنین کمکهای مالی بیشتر به علت عمل نکردن به وعده هایشان چندان تاثیرگذار نبود.