یک جرعه آب زلال در ستایش عشق زمینی

یکی از بزرگ‌ترین سوالاتی که آدم از خودش در طول زندگی می‌پرسد این است که آیا کاری که دارم انجام می‌دهم درست است یا نه. برای پاسخگویی به این سوالات، نظام‌های مختلفی چون عرف، سنت، قانون، مذهب و اخلاق طراحی شده است. یکی از سوال‌های اساسی که برای هر کسی در چارچوب فکری و فرهنگی ما پیش می‌آید این است که آیا داشتن عشق، مهر و علاقه به فردی با قواعد دینی و مذهبی ما مخالف است؟

من می‌گویم عشق زمینی هیچ عیبی هم ندارد. من که نه؛ پیامبر اکرم(ص) گفته است و من حرف ایشان را تکرار می‌کنم. کسی که می‌‌گفت از دنیای آدمیان، زن، عطر و نماز را دوست دارند (وسائل‌الشیعه/ج2/ص 1) و نیز می‌فرمود هرکس ولایتش و ایمانش بالاتر می‌رود، محبتش نسبت به همسرش هم بیشتر می‌شود. (وسایل‌الشیعه/ ج20/ ص 21) در حدیثی فرموده «مَن عَشِقَ فکَتَمَ و عَفَّ فماتَ فَهُوَ شَهیدٌ». یعنی هر کس عاشق شود و آن عشق را بپوشاند و علنی نکند و نیز عفت ورزد و از آن عشق بمیرد به مرگ شهید مرده است. (این روایت در کنزالاعمال و نیز برخی از منابع اهل سنت ذکر شده ولی در مورد سند آن اتفاق نظر نیست. با این حال گفته شده که محتوای آن خلاف اصول دینی ما نیست.)

شاید بهتر بود، به جای آن‌که معلم‌های ادبیات برایمان بگویند که عشق مدنظر بزرگان ما عشق خدایی و معنوی بوده، معلم‌های دینی برایمان از این احادیث می‌خواندند. از این‌که بدانیم دین ما، دین عشق‌ورزی است و برایمان می‌خواندند از تشری که خدا در کتابش به برخی از خشک مقدسان زده است: «[ای پیامبر] بگو زیورهایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و [نیز] روزی‌های پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده بگو این [نعمت‌ها] در زندگی دنیا برای کسانی است که ایمان آورده‏اند.» (سوره اعراف، آیه 32) البته شرط این‌که آن لذت‌ها برایمان طیب شود کمی سخت است. این‌که رفتارمان عفیفانه باشد. رفتار عفیفانه یعنی چه؟ در قاموس عربی آمده که عفت یعنی انجام ندادن چیزی که برایت لذت دارد. سخت است. نه؟ شهادت را همین‌جوری الکی‌الکی به کسی نمی‌دهند.

مصطفی مسجدی آرانی