jamejamnashriyat
نشریات روزنامه جام جم کد خبر: ۸۱۷۰۷۲ ۲۴ تير ۱۳۹۴  |  ۰۰:۰۱

محسن سلیمانی یکی از هنرمندان خوشنویس کشورمان است که آثارش در نمایشگاه «از عرش تا فرش» هفته گذشته در استانبول به نمایش گذاشته شد و مورد توجه مجموعه‌داران و گالری‌داران کشورهای مختلف قرار گرفت. این هنرمند در عرصه خوشنویسی خط ثلث فعال است و با وجود این‌که تلاش می‌شود ایرانی‌ها در نگارش این خط ضعیف دیده شوند، آثاری را به نمایش گذاشت که خط بطلانی بر چنین ادعاهایی کشید. با او که مدرس دانشگاه در عرصه خوشنویسی نیز هست، گفت‌وگویی انجام دادیم تا دلایل افول خط ثلث در ایران را از نگاه او جویا شویم.

ترک‌ها معتقدند ایرانی‌ها در خط ثلث خیلی قوی نیستند. از نگاه شما به عنوان یک خوشنویس این تصورات از کجا آمده و چگونه می‌توان آن را تغییر داد؟

نگاهی که این روزها به ثلث‌نویسی ایرانی شکل گرفته ریشه تاریخی دارد و علت اصلی شکل‌گیری این تصور در عملکرد ضعیف خودمان در این عرصه است. خط ثلث ریشه تاریخی دارد و مبدع آن یک ایرانی است به نام ابن‌مقله. ایشان خطوط اسلامی را ابداع کرده و مبانی خوشنویسی را نوشته است. از دیرباز تا‌کنون شیوه ابن‌مقله در انجمن خوشنویسان ایران و جماعت‌الخطاطین کشورهای دیگر تدریس می‌شود. بعد از او هم ما در ایران خط تعلیق، نستعلیق و شکسته نستعلیق را پدید آوردیم و همه این موارد نشان‌دهنده این است که سهم ما ایرانی‌ها در پیدایش و گسترش تمام این خطوط تا حدی است که اگر نگوییم برترین هستیم، می‌توان گفت در رتبه‌های بسیار بالا قرار داریم و این نشان‌دهنده سابقه تاریخی‌مان است.

در 30 سال گذشته هم این اتفاق شدت پیدا کرده و بی‌توجهی به این سمت و سو موجب شده بسیاری تصور کنند خط ثلث یک خط عربی است در حالی که این خط را ذوق ایرانی پدید آورده و گسترش داده است.

آیا می‌توان گفت هنرمندان ایرانی در حوزه ثلث‌نویسی صاحب سبک هستند؟

دقیقا همین طور است. ما در حوزه خط ثلث‌نویسی در فضای جهان اسلام صاحب سبک هستیم. ‌می‌توانیم بگوییم که خود خط ثلث سه سبک مختلف دارد: سبک ایرانی، عراقی و عثمانی که خود سبک عثمانی دوباره شیوه‌های مختلف دارد. ما در دوران اخیرمان به این خط کم‌توجهی کردیم و در این چندین دهه آسیب جدی و خطاهای استراتژیک داشتیم، از جمله این‌که در بناهای اسلامی مان خط ثلث را آسیب‌پذیر کردیم و بخش‌هایی از قواعدش را از دست دادیم، ولی اکنون شاهد اتفاقات خوبی هستیم و به نظر من آینده این مسیر برای ما روشن خواهد بود.

گفتید سبک‌های مختلف عثمانی، عراقی و ایرانی با هم تفاوت دارند. فکر می‌کنم تفاوت اصلی ثلث‌نویسی ایرانی و عثمانی در این باشد که هنرمندان ما به صورت بداهه می‌نویسند و خوشنویسان ترک غیربداهه. شما کدام‌یک از این دو شیوه را مهم‌تر و زیباتر می‌دانید؟

تفاوت عمده‌ای که سبک ایرانی با سبک عثمانی دارد در همین موضوعی است که شما بیان کردید. من شیوه بداهه‌نویسی را موفق‌تر می‌دانم. ما وقتی یک کاری را بداهه انجام می‌دهیم قابلیت‌ فردی فرد را هم در اثر هنری‌اش دخالت می‌دهیم، یعنی فردیت هنرمند در اثرش نهفته و دیده می‌شود در صورتی که شیوه عثمانی تقریبا کلیشه‌سازی و کاملا حروف را طراحی می‌کند؛ البته نوع نظر شیوه عثمانی به ارائه صد‌در‌صد کار است. برای همین آنها یک واو را که طراحی می‌کنند با تمام دقت می‌نشینند جزء به جزء آن را طراحی و بعد رنگ‌گذاری می‌کنند.

چرا ما بر خلاف اغلب کشورهای همسایه جایی به عنوان آکادمی خط در فضای دانشگاهی نداریم؟

مشکلی که ما داریم در حوزه پژوهش است. یکی از دلایلی ‌که حوزه پژوهش در کشور ما شکل نگرفته، شاید این است که انجمن خوشنویسان به عنوان متولی خوشنویسی در کشور خیلی رغبت نداشته حوزه‌ای معادل خودش ایجاد شود و به عنوان رقیبی که مدرک می‌دهد در کنار او قرار گیرد. همان‌طور که گفتم نفس کرسی‌اندیشی به خوشنویسی آسیب زده است. البته بنده، دکتر شهیدانی و برخی دیگر از استادان دانشگاه سرفصل‌هایی از کارشناسی ارشد مطالعات خوشنویسی اسلامی را تدوین کرده‌ایم و برای تدریس در یک دانشگاه معتبر کشور به تصویب رسیده است. اگر مزاحمت غیرفنی رخ ندهد در این حوزه اتفاق مبارکی رخ خواهد دا‌د و می‌توان برای پژوهش خط هم دانشجویان خوبی پرورش داد.

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
کنترل کرونا با تشویق و تنبیه

کنترل کرونا با تشویق و تنبیه

نقش‎ها را باید جدی گرفت. اگر می‎‌خواهیم پروتکل‎های بهداشتی مقابله با بیماری کرونا رعایت شود، آمار ابتلا به بیماری کاهش پیدا کند یا کمک کنیم آمار مرگ و میر کم شود، باید هر کسی نقش خود را درست انجام دهد.

چرا اصلاح الگوی مصرف را جدی نگرفتیم؟

چرا اصلاح الگوی مصرف را جدی نگرفتیم؟

دقیقاً 10سال پیش، رهبر معظم انقلاب با اشراف کامل از شرایط محیطی و محاطی کشور و آگاهی از آینده جامعه، مهم‌ترین مسأله روز اقتصادی را شیوه مصرف آحاد مردم ومسؤولان و راه برون‌رفت از مشکلات پیش‌رو را صرفه‌جویی عمومی و اصلاح الگوی مصرف دانستند و بر این اساس، شعار سال 88 را «حرکت به سمت اصلاح الگوی مصرف» نام نهادند و فرمودند: «من آنچه را که می‌خواهم در این برهه عرض کنم این است که ملت عزیز جداً از اسراف و زیاده‌روی پرهیز کنند. چون وضع جامعه ما از لحاظ مصرف، وضع خوبی ندارد...عادت‌های ما، سنت‌های ما، روش‌های غلطی که از این و آن یاد گرفته‌ایم، ما را سوق داده است به زیاده‌‌روی در مصرف به نحو اسراف. یک نسبتی باید در جامعه میان تولید و مصرف وجود داشته باشد. امروز در کشور ما اینجوری نیست.»

این ۵۰ ثانیه تلخ

این ۵۰ ثانیه تلخ

با ذهن ده دوازده سالگی‌ات نگاه کنی، فکر می‌کنی زنگ تفریح یک مدرسه خورده و بچه‌ها دارند هوریز می‌کنند توی حیاط مدرسه که از بوفه ساندویچ مزخرف کالباس خشک بخرند و نوشابه فانتای تگری و این یک ربع وقت آزاد را خرج شکمشان کنند و بادگلوهای سوزنده را توی کلاس بزنند و بینی‌شان تا مغز سرشان تیر بکشد و بسوزد و کیف کنند.

چند نکته درباره اتفاق روز یکشنبه مجلس

چند نکته درباره اتفاق روز یکشنبه مجلس

تصویری که روز یکشنبه از حضور وزیر خارجه در مجلس شورای اسلامی منعکس شد، چگونه تصویری بود؟ وزیر خارجه به عنوان مهمان و از باب معارفه و تحلیل وضعیت سیاست خارجی به مجلس دعوت شد؛ اما در لابه‌لای بحث، مکرر همهمه و داد و فریاد از اطراف و اکناف مجلس بلند بود، وزیر خارجه نیز متقابلاً بر حرارت کلام خود می‌افزود، فضای جلسه از حالت گفت‌وگو به جدل میل کرد و درنهایت تصویری متشنج از سطوح بالای حکمرانی در کشور به افکار عمومی مخابره شد.

شما باید پاسخ بدهید

شما باید پاسخ بدهید

در ماه‌های اخیر برخی چهره‌ها و شخصیت‌های سیاسی در قالب نامه‌نگاری و مصاحبه و اظهارنظرهای مطبوعاتی و... و با لحنی طلبکار در مورد وضع موجود کشور اعلام موضع کرده‌اند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

پیشخوان

بیشتر