عدالت ، فراگفتمان

اگر ادوار پس از انقلاب اسلامی را بررسی کنیم ، مشخصا با 3 گفتمان غالب مواجه می شویم ؛ دفاع مقدس ، سازندگی و اصلاحات.

کد خبر: ۸۰۶۳۸

گفتمان دفاع مقدس در دهه اول انقلاب فضای افکار عمومی کشور را تحت تاثیر قرار داد و دنیاگریزی ، آخرت گرایی ، تقدم منافع جمعی بر منافع فردی ، ایثارگری ، ساده زیستی ، قناعت ، خودباوری ، خدامحوری و تکلیف گرایی از مختصات این گفتمان محسوب می شد ؛ اما از سال 1368 به بعد - که دوران پس از جنگ و آغاز دوران سازندگی است - جامعه ما با گفتمان سازندگی روبه رو شد که توسعه اقتصادی به عنوان محور و اساس اداره کشور و در پرتو آن آبادانی ، عمران ، سازندگی و گسترش روابط صلح آمیز با جهان و تنش زدایی را شاهد بودیم . این دوران ، تاثیر مهمی در ساخت زیربناها ، تولید و رونق اقتصادی و بازسازی کشور پس از جنگ داشت ؛ اما عدالت و آزادی به حاشیه رانده شد و مقوله فرهنگ - که زیربنای اداره هر جامعه ای است - مورد غفلت قرار گرفت . سال 1376 در جریان هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ، گفتمان اصلاحات با محوریت توسعه سیاسی مطرح شد. گسترش مطبوعات ، تکثر احزاب ، رشد نهادهای مدنی و N.G.O ، نقد قدرت و رشد قابل ملاحظه مناسبات ایران در عرصه بین الملل با طرح نظریه گفتگوی تمدنها جلوه نمایی کرد ، اما با کمال تاسف باز هم عدالت به قربانگاه برده شد و به رغم شعارهای فرهنگی دولت ، باز هم فرهنگ و معنویت مغفول واقع شد و این دو گفتمان (سازندگی و اصلاحات) در شرایطی به ایدئولوژی نجات بخش جامعه مبدل شده بود که رهبر فرزانه انقلاب از عدالت به عنوان راهبرد اجتناب ناپذیر نظام اسلامی یاد می کردند. در جریان انتخابات دوره نهم ، عدالت به بنیادی ترین شعار دکتر احمدی نژاد مبدل شد و با پیروزی قاطع او در جریان انتخابات ، این امید به وجود آمده است که عدالت خواهی از حاشیه به متن آید و سرلوحه امور قرار گیرد. بی گمان نظام عدالت جامع ترین نظامهاست . عدالت در بعد سیاسی به معنای توزیع قدرت ، در ساحت اقتصادی به معنای توزیع ثروت و در عرصه اجتماعی مترادف با توزیع فرصتهاست . خاستگاه عدالت ، ساختار اجتماعی است . عدالت فراگفتمان است که اصلاحات ، آزادی و سازندگی ، ذیل آن معنا و مفهوم می یابد. مبارزه جدی با فقر، فساد و تبعیض سرآغاز شکل گیری عدالت است.