تعقیب و گریز در دوردست‌های منظومه شمسی

مدار پیچیده‌ رزتا به‌گونه‌ای طراحی ‌شده بود که با کمک گرفتن از نیروی گرانش چند سیاره بتواند انرژی لازم را برای ادامه مسیر به‌دست آورد. این ماموریت از دو بخش فضاپیما و کاوشگر سطح‌نشین فیله تشکیل شده است. بخش اصلی فضاپیما 11 ابزار علمی همراه خود دارد. ربات سطح‌نشین فیله نیز علاوه بر مته‌هایی برای حفاری، ابزار سنجش راداری برای بررسی هسته درونی و سطوح مختلف دنباله‌دار را همراه سنجشگر بادها و امواج خورشیدی
حمل می‌کند.

این ابزارهای علمی با بررسی طیف مختلفی از مواد و امواج، ضمن انجام آزمایش‌هایی، هزاران تصویر و داده ارزشمند از ساختار دنباله‌دار و محیط پیرامون آن به زمین مخابره کرده‌اند که از جمله آنها شواهدی از وجود ترکیبات آلی در ترکیبات گازی اطراف دنباله‌دار بود. توجه داشته باشید کیفیت دوربین‌های دیجیتال فضاپیمای رزتا در حد بهترین نمونه‌های فناوری دوربین‌های دیجیتال ده سال پیش است. با این حال وقتی رزتا پانزدهم مرداد به مدار دنباله‌دار 67 پی/ چرایوموف ـ گرازمنکو رسید و نخستین تصاویر از آن کوه سرگردان یخی را به زمین فرستاد، همه را شگفت‌زده کرد: دنباله‌دار چیزی جز یک صخره بزرگ با خلل و فرج‌های بسیار در تاریکی فضا نبود.

در این بین رزتا یک عکس سلفی هم از خودش و دنباله‌دار پشت‌سرش گرفت که بازتاب زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشت. سپس بیستم آبان نوبت به عملیات متهورانه فرود کاوشگر فیله بر سطح دنباله‌دار رسید. گرانش اندک دنباله‌دار هنگام فرود موجب شد زمان نشستن چنگک‌های تعبیه شده روی ربات نتواند در یک مرحله موقعیت خود را تثبیت کند و در نتیجه طی سه بار برخورد بر سطح دنباله‌دار، عملیات فرود فیله با موفقیت به پایان رسید.

اما کاوشگر در موقعیتی قرار گرفت که صفحات خورشیدی‌اش در سایه یک صخره واقع شده بود و نور خورشید را به مقدار کافی برای شارژ باتری‌هایش دریافت نمی‌کرد. اما همچنان دانشمندان تیم رزتا امیدوارند تابستان با تغییر زاویه تابش خورشید در آسمان، امکان شارژ باتری‌های فیله و ادامه ماجراجویی‌هایش فراهم شود.

کاظم کوکرم/ دبیر گروه دانش روزنامه جام‌جم