مواضع برخی از اعضای شورای همکاری خلیج فارس در گذشته نشان میدهد که این کشورها معمولا موضعی علیه توافق با ایران داشته و همصدا با رژیم صهیونیستی، نگران هستند که امضای چنین توافقی، به تضعیف این دولتها منتهی شود. شاید همین نگرانی بود که باعث شد در پاییز گذشته وزیر امورخارجه عربستان خود را شتابان به فرودگاه وین رسانده و یک روز مانده تا پایان ضربالاجل دوم توافق ژنو، در دیدار با جان کری، نگرانی کشورش را از توافق هستهای با تهران به واشنگتن منتقل کند.
ریشهیابی نگرانی اعراب از توافق هستهای ایران و 1+5 نشان میدهد که این کشورها در دام پروژه ایرانهراسی گرفتار شدهاند. همان پروژهای که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در دهههای گذشته برای شکلدهی به آن تلاش وافری کرده و حالا آمریکا تلاش میکند نگرانیهایی را کاهش دهد که خود در تشدید آن نقش داشته است. واشنگتن در سالهای قبل بهدلیل سود سرشار ناشی از فروش اسلحه به کشورهای عرب منطقه و نیز بهانهتراشی بهمنظور حضور نظامی در خاورمیانه، تبلیغات بسیاری علیه ایران انجام داد و سعی کرد با دمیدن بر آتش اختلافات منطقهای، اعرابی را که در دهه 60 و 70 میلادی، رژیم صهیونیستی را دشمن درجه یک خود میدانستند علیه تهران متحد کند. این تلاشها آنقدر ادامه یافت که حالا رسانههای صهیونیستی با شادمانی میگویند ریاض حاضر است در جنگ احتمالی علیه تاسیسات هستهای ایران مشارکت کند! پیامی که اگر واقعیت داشته باشد، نشان میدهد پس از گذشت سه دهه از پیروزی انقلاب، بخشی از کشورهای عربی در یک اشتباه محاسباتی واضح، دشمن خود را نه رژیم صهیونیستی که ایران پنداشتهاند.
روشن است که برنده اصلی این تفرقهافکنی در جهان اسلام، صهیونیستهایی هستند که میدانند مهمترین تهدید امنیتیشان ـ دستکم از بُعد تاریخی ـ اعرابی هستند که زمانی جنگی را علیه این رژیم رقم زده بودند. حالا این تهدید بالقوه نه فقط صهیونیستها را دشمن نمیداند، بلکه حاضر است در مقابل تهران، با دشمن قدیمی خود متحد شود. این یعنی آنکه برخی دولتهای عرب بازیخورده سناریوی تبلیغاتی آمریکایی ـ صهیونیستی هستند و همین امر باعث شده تا در سالهای اخیر هم مشروعیت داخلی خود را بهدلیل وابستگی و فراموشی مساله فلسطین از دست دهند و هم در مناسبات بینالمللی قادر به کسب امتیاز نباشند. حالا هم که واشنگتن منافع خود را در امضای توافقی هستهای با ایران میبیند، کشورهای عربی سرخورده از تحولات صورت گرفته، نگران نقش خود در خاورمیانه جدید هستند. منطقهای که مهندسی آن را ایران عهدهدار شده است.
در چنین شرایطی، تهران بارها از همسایگان عرب خود خواسته است تا بهجای دل خوش کردن به بازیگران منطقهای، به اتحادی اسلامی در خاورمیانه روی آورده و ضمن پایان دادن به ادامه بازی در زمین تفرقهافکنانهای که غربیها طراحی کردهاند، اتحاد با کشورمان را در دستور کار خود قرار دهند. قدرت علمی، توان اقتصادی و خودکفایی نظامی ایران، پشتوانهای مهم برای چنین اتحادی است. اتحادی که امضای توافق هستهای ایران و 1+5 میتواند گام مهمی برای شکلگیری آن باشد، اگر و فقط اگر کشورهای عربی طرف رایزنی با واشنگتن به راهبرد وابستگی به رژیم صهیونیستی پایان داده و با تغییر دکترین واگرایی منطقهای، استقلال سیاسی خود را به نمایش بگذارند.
محمود هرندی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم