نوع ورزش نشانه طبقه شماست

این پرسشی است که گروه ورزش جام‌جم در گفت‌وگو با داروین صبوری، جامعه‌شناس ورزشی مطرح می‌کند و وی در پاسخ می‌گوید: فعالیت‌هایی که در جامعه به‌صورت گروهی انجام می‌شود، همواره دارای دو کارکرد آشکار و پنهان است. در ورزش همگانی میل و هدف به سمت کسب سلامت است و الگوی رفتار، تندرستی و بالا بردن کیفیت زندگی در سطوح مختلف است. کارکردهای پنهان فعالیت‌های گروهی را که به نظم اجتماعی کمک خواهند کرد می‌توان در یک نگاه به همبستگی اجتماعی تعبیر کرد. اینجا جایی است که افراد فارغ از تمایز اجتماعی از قبیل ثروت، میزان تحصیلات و سن با هم در یک فعالیت اجتماعی سهیم می‌شوند.

این کارشناس ورزش ادامه می‌دهد: وقتی شما با گروه فعالیت می‌کنید، شاهد کارکردهای مناسب اجتماعی در یک پروسه مطلوب هستید که اقشار مختلف جامعه با هم در شکل‌گیری آن سهیم شده‌اند؛ به‌طوری که کنشگران مختلف اجتماعی از جمله کارگر، دانشجو، دکتر و... در یک مکان و زمان گرد هم آمده و ایجاد همبستگی اجتماعی خواهند کرد. این همان کارکرد پنهان ورزش همگانی است که گروه‌های مختلف جامعه را به هم گره می‌زند و این نکته می‌تواند حس جمعی مناسبی در سطح زندگی روزانه افراد به‌وجود آورد.

داروین صبوری براساس مطالعاتی که در حوزه جامعه‌شناسی ورزش انجام داده است، درباره ایجاد تمایز بین افراد در انجام فعالیت‌های ورزشی می‌گوید: تمایز زمانی به وجود می‌آید که افراد در دنیای مدرن به دنبال فردگرایی و تمایز طبقه خود از دیگران به واسطه پدیده مصرف می‌شوند. وبلن در نظریه «طبقه تن‌آسا» بخوبی این ویژگی‌ها را نشان می‌دهد و یادآور می‌شود که هر رفتار ساده در حیطه اجتماعی می‌تواند به ایجاد پرستیژ و جداسری از بدنه جامعه منجر شود؛ به‌طور مثال طبقه دارای ثروت سعی دارد، ورزش‌های خود را نیز از دیگران جدا کرده و با عضویت در باشگاه‌های گران‌قیمت و پرداختن به ورزش‌های خاص همواره فاصله اجتماعی خود را با دیگران حفظ کند. «اینجا جایی است که شما نمی‌توانید بیایید!»

به این ترتیب تاثیر نوع درآمد و طبقه این افراد به ورزشی که انتخاب می‌کنند راه پیدا کرده و سبب تمایزشان می‌شود. آنها تمایز خود را به جامعه اعلام می‌کنند نه همبستگی خودشان را. بوردیو، جامعه‌شناس فرانسوی می‌گوید؛ افراد حتی به وسیله ورزش کردن نیز به‌دنبال تمایزهای طبقه خودشان هستند و میدان ورزش به یک میدان بزرگ اجتماعی تبدیل خواهد شد.

این پژوهشگر جامعه‌شناسی ورزشی ادامه می‌دهد: تمایز را فقط در نوع ورزش کردن افراد نباید جستجو کرد، بلکه نوع خودرو، پوشش و البسه و حتی ادبیات و سخن گفتن روزمره، همه به نوعی تقویت‌کننده مفهوم تمایز بین افراد یک جامعه است. ورزش نیز می‌تواند یک جنبه دیگر این جداسری باشد.

داروین صبوری در خاتمه این گفت‌وگو بار دیگر بر جنبه‌های سلامت‌محور بودن ورزش و بخصوص ورزش همگانی تاکید می‌کند و می‌گوید: ورزش سبب سلامت و نشاط جامعه است و در نگاهی کلی کارکردهای آشکار آن سلامت محور بودن و ایجاد همبستگی است و در زوایای پنهان نیز مفهوم تمایزات طبقاتی را حتی برای لحظاتی کوتاه از بین خواهد برد.