در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
عقب راندن فقر تا 2015
هدف از برنامه توسعه ملل متحد که شبکه ای جهانی است، تغییر و ایجاد ارتباط کشورهای مختلف از طریق دانش، تجربه و منابع برای بهتر زندگی کردن است.
اولین گزارش توسعه 15سال قبل در حالی تنظیم شد که بی صبرانه انتظار یک دهه پیشرفت سریع می رفت ؛ اما با این دیدگاه اتفاق نظری درخصوص اهداف واقعی استراتژی های توسعه نبود.
اکنون با گذشت 15 سال این گزارش براساس موضوعاتی چون توسعه ، به کارگیری شیوه های جدید اندازه گیری ، تجزیه و تحلیل نو و طرحهای سیاسی تنظیم می شود و متاسفانه عملا اقدامی صورت نگرفته که خود هشداری برای دهه فعلی است.
5سال پیش در بدو ورود به قرن حاضر دولتمردان توافق کردند تصمیم مهمی برای قربانیان فقر جهانی بگیرند و در جلسه سازمان ملل بیانیه رسمی تحت عنوان «رهایی مردان، زنان و کودکان از شرایط رقت بار و غیرانسانی فقر» امضا شد. بنابراین اهداف توسعه هزاره شامل تقلیل فقر، کاهش مرگ ومیر کودکان و فراهم کردن شرایط تحصیلی تا سال 2015است ؛ اما موارد فوق بیشتر در اهداف توسعه انسانی مشهود است تا اهداف توسعه هزاره.
سال 2005، سال عملیات بی سابقه به منظور عقب راندن فقر به گذشته هاست. تاثیر این عملیات تقریبا در قالب پیشرفت در کمک رسانی و بخشودگی بدهی طی اجلاس سران گروه G8بر نظام اقتصادی است.
در بخشی از این بیانیه از استدلال قوی «بسیج عمومی مبنی بر تغییر دنیا» حمایت می شود. اما توسعه انسانی در بعضی مناطق رو به تزلزل است و تساوی نداشتن در بعضی گزینه ها رو به افزایش است.
با وجود گفتگوهای دیپلماتیک و ادبیات کاربردی در توصیف تفاوت بین توسعه انسانی و اهداف هزاره ، یک حقیقت را نمی توان پنهان کرد و آن شکستن فقر در دنیاست. سال 2005 را می توان به یک دوره سرنوشت ساز تشبیه کرد که حاکمان دنیا ناگزیر به انتخاب یک راه هستند و راه اول مغتنم شمردن لحظات و سپس سال جاری را نقطه شروعی برای «دهه پیشرفت» در نظر گیرند.
بنابراین برای تحقق اهداف توسعه هزاره چنانچه نیاز به سرمایه گذاری و سیاستگذاری باشد، اکنون باید اقدام کرد. راه دیگر ادامه فعالیت های تجاری و تعهد به بیانیه هزاره است. در این بیانیه بوضوح بر عمل تاکید شده که چنین پیامدی نتایج آشکاری را در پی خواهد داشت.
اما در دنیایی که آکنده از تهدیدها و فرصتهاست امنیت جهانی و صلح و رفاه در خطر است. بیانیه 2005فرصت بحرانی برای دولتهایی است که آن را امضا کرده اند تا نشان دهند که منظور از تجارت، گسستن از تجارت معمول است.
در این اعلامیه زمان، زمان بسیج منابع سرمایه ای و توسعه طرحهایی است که بتواند سونامی فقر را در دنیا متوقف کند. در گزارش 2005 مشارکت در نوآوری براساس 3اصل کمک گسترده ، تجارت بین المللی و برقراری صلح و امنیت است.
یکی از سلاحهای مهم در مبارزه علیه فقر کمکهای بین المللی است و بقیه اصل مهم برای کمک عبارت از تعهد به حمایت از توسعه ، پیش بینی هزینه و کمک به مالکیت داخلی است.
کنفرانس مونترری سال 2001نقطه آغاز دریافت کمکهاست. از آن زمان تاکنون سطح کمکها تا 4درصد در سال یا 12میلیارد دلار افزایش یافت و اکنون کشورهای ثروتمند جمعا 25/0 درصد از درآمد ناخالص داخلی خود را به این امر اختصاص داده اند.
پیمان اتحادیه اروپایی برای رسیدن به آستانه 51/0 درصد تا سال 2010امیدبخش است. اما از آنجایی که این کشورها بر اهمیت کمک رسانی اذعان دارند؛ متاسفانه عملکرد آنها با وعده هایشان مطابقت ندارد.
کشورهای گروه G8 ازجمله ایتالیا، ایالات متحده و ژاپن پایین ترین سهم را در درآمد ناخالص داخلی بین 22کشور در سازمان همکاری اقتصادی و توسعه دارند. در گزارش دیگر، ایالات متحده بزرگترین کشور کمک دهنده است که از سال 2000آن را به 8میلیارد دلار افزایش داده و اکنون بزرگترین کشور کمک رسان به آفریقاست.
ایران و توسعه انسانی
کنفرانس مونترری سال 2001نقطه آغاز دریافت کمکهاست. از آن زمان تاکنون سطح کمکها تا 4درصد در سال یا 12میلیارد دلار افزایش یافت و اکنون کشورهای ثروتمند جمعا 25/0 درصد از درآمد ناخالص داخلی خود را به این امر اختصاص داده اند.
پیمان اتحادیه اروپایی برای رسیدن به آستانه 51/0 درصد تا سال 2010امیدبخش است. اما از آنجایی که این کشورها بر اهمیت کمک رسانی اذعان دارند؛ متاسفانه عملکرد آنها با وعده هایشان مطابقت ندارد.
کشورهای گروه G8 ازجمله ایتالیا، ایالات متحده و ژاپن پایین ترین سهم را در درآمد ناخالص داخلی بین 22کشور در سازمان همکاری اقتصادی و توسعه دارند. در گزارش دیگر، ایالات متحده بزرگترین کشور کمک دهنده است که از سال 2000آن را به 8میلیارد دلار افزایش داده و اکنون بزرگترین کشور کمک رسان به آفریقاست.
در گزارش توسعه انسانی سال 2005کشورها در 6منطقه کشورهای عربی ، خاور دور و اقیانوس آرام ، جنوب آسیا، امریکای لاتین و دریای کارائیب ، جنوب اروپا و صحرای آفریقا تقسیم بندی شده اند.
اما شاخصهای توسعه براساس 3شاخص امید به زندگی ، دستیابی به تحصیلات و تعدیل درآمدها در 3سطح بالا، متوسط و پایین منتشر شد. در این میان نروژ با رتبه اول در سطح برتر و نیجر در رتبه 177جهان قرار گرفت.
در این گزارش کشورهای عربی از جمله قطر، امارات عربی متحده و عربستان به ترتیب رتبه های 40، 41و 77را کسب کردند و ایران ، هند و پاکستان که در زمره کشورهای جنوب آسیا قرار دارند، دارای رتبه های 99، 127و 135هستند.
نکته قابل توجه این که در گزارش مربوطه هیچ اطلاعات دقیقی راجع به کشورهای همسایه عراق و افغانستان داده نشده است. خط سیر شاخص توسعه انسانی در ایران در سال 1975، ضریب 566/0، سال 2000ضریب 721/0 و در سال 2005به 736/0 رسید. همچنین در ایران هزینه عمومی تحصیل در قالب درصدی از تولید ناخالص داخلی در سال 1990 رقم 1/41 درصد و در سال 2000 2002به 9/4 درصد گزارش شد؛ اما این هزینه در قالب درصدی از مجموع هزینه دولتی در سال 2000 2002به رقم 7/17 درصد کاهش یافت ، در حالی که در سال 1990رقم 4/22 درصد ثبت شده است.
در بخش اشاعه و ایجاد فناوری به ازای هر یک میلیون نفر، 484 محقق در ایران وجود دارد که درصدی از تولید ناخالص داخلی برای هزینه های پژوهش و توسعه (RD)صرف نمی شود. در نروژ با وجود 4442 پژوهشگر (به ازای یک میلیون نفر)، 7/1 درصد تولید ناخالص داخلی برای RDهزینه می شود. در ایران از هر 1000 نفر تنها 72نفر از اینترنت استفاده می کنند و ایسلند بالاترین آمار کاربران اینترنت را در دنیا دارد.
عملکرد اقتصادی ساختار تجاری و انرژی
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰
اما شاخصهای توسعه براساس 3شاخص امید به زندگی ، دستیابی به تحصیلات و تعدیل درآمدها در 3سطح بالا، متوسط و پایین منتشر شد. در این میان نروژ با رتبه اول در سطح برتر و نیجر در رتبه 177جهان قرار گرفت.
در این گزارش کشورهای عربی از جمله قطر، امارات عربی متحده و عربستان به ترتیب رتبه های 40، 41و 77را کسب کردند و ایران ، هند و پاکستان که در زمره کشورهای جنوب آسیا قرار دارند، دارای رتبه های 99، 127و 135هستند.
نکته قابل توجه این که در گزارش مربوطه هیچ اطلاعات دقیقی راجع به کشورهای همسایه عراق و افغانستان داده نشده است. خط سیر شاخص توسعه انسانی در ایران در سال 1975، ضریب 566/0، سال 2000ضریب 721/0 و در سال 2005به 736/0 رسید. همچنین در ایران هزینه عمومی تحصیل در قالب درصدی از تولید ناخالص داخلی در سال 1990 رقم 1/41 درصد و در سال 2000 2002به 9/4 درصد گزارش شد؛ اما این هزینه در قالب درصدی از مجموع هزینه دولتی در سال 2000 2002به رقم 7/17 درصد کاهش یافت ، در حالی که در سال 1990رقم 4/22 درصد ثبت شده است.
در بخش اشاعه و ایجاد فناوری به ازای هر یک میلیون نفر، 484 محقق در ایران وجود دارد که درصدی از تولید ناخالص داخلی برای هزینه های پژوهش و توسعه (RD)صرف نمی شود. در نروژ با وجود 4442 پژوهشگر (به ازای یک میلیون نفر)، 7/1 درصد تولید ناخالص داخلی برای RDهزینه می شود. در ایران از هر 1000 نفر تنها 72نفر از اینترنت استفاده می کنند و ایسلند بالاترین آمار کاربران اینترنت را در دنیا دارد.
تولید ناخالص داخلی در سال 2003در ایران 1/137 و برابری قدرت خرید 4/464 میلیارد دلار امریکا است. همچنین سرانه تولید ناخالص داخلی 2066 و برابری قدرت خرید 6995 دلار امریکا گزارش شد.
نرخ رشد سالانه در سالهای 1975 2003، منفی 3/0 درصد و در سالهای 1990 2003به 1/2 درصد افزایش یافت. بالاترین ارزش تولید ناخالص داخلی در سالهای 1975 2003در برابری قدرت خرید 8443دلار امریکاست.
میانگین تغییر سالانه در شاخص قیمت مصرف کننده در سالهای 1990 2003، 8/22 درصد و در سالهای 2000 2003 به 5/16 درصد تقلیل یافت. در سال 2003، 23درصد تولید ناخالص داخلی صرف واردات کالا و خدمات شد که نسبت به سال 1990 رو به کاهش است.
در بخش صادرات کالا و خدمات از 15 سال گذشته 3 درصد افزایش مشاهده می شود. چنانچه صادرات کالا به 3بخش اولیه، کالاهای ساخته شده و فناوری سطح بالا تقسیم بندی شود، 92درصد به صادرات اولیه، 8درصد به کالاهای ساخته شده و 2درصد به فناوری تعلق دارد که نسبت به سال 1990افزایش داشته است.
در چین 32درصد از تولید ناخالص داخلی به واردات کالا و خدمات و 34 درصد به صادرات کالا و خدمات اختصاص دارد. همچنین 9 درصد به صادرات اولیه، 91 درصد کالاهای ساخته شده و 27 درصد به فناوری گزارش شد.
آماری که درباره سوختها ارائه شده به 2 گروه مصرف سوختهای سنتی با 1/0 درصد از مجموع انرژی مورد نیاز و سرانه مصرف برق 2075 کیلووات ساعت در سال 2002اعلام شده است.
سرانه انتشار گاز دی اکسیدکربن نیز 3/5 درصد است که نسبت به سال 1980، 3/2 درصد افزایش دارد و 4/1 درصد از مجموع سهم جهانی را داراست.
موضوع تهدیدآمیز 10 سال آینده عبارت است از تحقق نیافتن وعده ها به جای ارائه نظرات جدید مانند 15سال گذشته است.
نرخ رشد سالانه در سالهای 1975 2003، منفی 3/0 درصد و در سالهای 1990 2003به 1/2 درصد افزایش یافت. بالاترین ارزش تولید ناخالص داخلی در سالهای 1975 2003در برابری قدرت خرید 8443دلار امریکاست.
میانگین تغییر سالانه در شاخص قیمت مصرف کننده در سالهای 1990 2003، 8/22 درصد و در سالهای 2000 2003 به 5/16 درصد تقلیل یافت. در سال 2003، 23درصد تولید ناخالص داخلی صرف واردات کالا و خدمات شد که نسبت به سال 1990 رو به کاهش است.
در بخش صادرات کالا و خدمات از 15 سال گذشته 3 درصد افزایش مشاهده می شود. چنانچه صادرات کالا به 3بخش اولیه، کالاهای ساخته شده و فناوری سطح بالا تقسیم بندی شود، 92درصد به صادرات اولیه، 8درصد به کالاهای ساخته شده و 2درصد به فناوری تعلق دارد که نسبت به سال 1990افزایش داشته است.
در چین 32درصد از تولید ناخالص داخلی به واردات کالا و خدمات و 34 درصد به صادرات کالا و خدمات اختصاص دارد. همچنین 9 درصد به صادرات اولیه، 91 درصد کالاهای ساخته شده و 27 درصد به فناوری گزارش شد.
آماری که درباره سوختها ارائه شده به 2 گروه مصرف سوختهای سنتی با 1/0 درصد از مجموع انرژی مورد نیاز و سرانه مصرف برق 2075 کیلووات ساعت در سال 2002اعلام شده است.
سرانه انتشار گاز دی اکسیدکربن نیز 3/5 درصد است که نسبت به سال 1980، 3/2 درصد افزایش دارد و 4/1 درصد از مجموع سهم جهانی را داراست.
موضوع تهدیدآمیز 10 سال آینده عبارت است از تحقق نیافتن وعده ها به جای ارائه نظرات جدید مانند 15سال گذشته است.
مترجم: بهناز رضایی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
