علیزاده سوار اسب فرانسوی‌ها نشد

به گزارش جام‌جم، حسین علیزاده، آهنگساز و نوازنده ایرانی روز گذشته با انتشار نامه‌ای انصراف خود را از دریافت جایزه شوالیه اعلام کرد. او با سپاس از سفارت و دولت کشور فرانسه برای انتخابش به عنوان شوالیه اعلام کرد که به احترام مردم هنرپرور و هنردوست ایران، به نام حسین علیزاده قناعت کرده و تا آخر عمر به آن پیشوند یا پسوندی نخواهد افزود. علیزاده نخستین هنرمند ایرانی است که به نشان شوالیه «نه» گفت.

اهدای نشان شوالیه از سوی دولت فرانسه به هنرمندان برتر جهان اتفاقی است که هر چهار سال یک بار رخ می‌دهد. اهدای این نشان امسال در کشور ما حواشی مختلفی داشت و اما و اگرهای بسیاری را ایجاد کرد. نشان شوالیه پیش از این و در دوره‌های قبل هم به ایرانیان اهدا شده بود، اما دراین دوره با فاصله‌ای بسیار کم به تعداد زیادی از هنرمندان کشورمان اهدا شد و انتقادات متعددی را ایجاد کرد.

محمدرضا شجریان، لیلی گلستان، کامبیز درمبخش، محمود دولت‌آبادی و داریوش مهرجویی امسال نشان شوالیه را دریافت کردند و قرار بود در ادامه این روند همین روزها حسین علیزاده هم به جمع شوالیه‌های ایرانی بپیوندد و با حضور در سفارت فرانسه در کشورمان این نشان را دریافت کند. این خبر بر حواشی ماجرای شوالیه‌ها افزود و بسیاری از دوستداران استاد معتقد بودند که علیزاده در جایگاهی بالاتر از این نشان‌ها قرار دارد و نیازی به دریافت شوالیه ندارد.

این موضوع حواشی فراوانی را ایجاد کرد و بسیاری اظهار نظرهای مختلفی درباره شوالیه‌سازی‌های فرانسه درایران داشتند، برخی معتقد بودند حسین علیزاده حق دارد شوالیه را دریافت کند و عده‌ای دیگر هم منتظر بودند تا این استاد بزرگ ایرانی که نام و شخصیتش فراتر از جایگاه این نشان است، از دریافت شوالیه انصراف دهد، تا این‌که علیزاده صبح روز گذشته با انتشار نامه‌ای اعلام کرد نشان شوالیه را دریافت نخواهد کرد و توضیحاتی هم پیرامون این اقدام خود بیان کرد.

در نامه علیزاده آمده است: با قدردانی از مسئولان کشور و سفارت فرانسه، به احترام مردم هنرپرور و هنردوست ایران، به نام حسین علیزاده قناعت کرده و تا آخر عمر به‌آن پیشوند یا پسوندی نخواهم افزود. در آخر ضمن تبریک به تمام بزرگان ایران و جهان که نشان باارزش شوالیه را دریافت کرده‌اند، خود را بی‌نیاز از دریافت هر نشانی دانسته، همچنان اندر خم کوی دوست و به شوق عشق تا آخر عمر خواهم ایستاد.

البته او در متن نامه خود به نکات دیگری هم اشاره کرده است که جا دارد مسئولان به آن توجه نشان دهند. او نوشته است: شاید اگر در دیار ما توجه و درک از هنر والای موسیقی همان‌طور که نزد مردم است، نزد مسئولان ـ که باید خدمتگزاران تاریخ و فرهنگ و هنر باشند ـ می‌بود، یک هدیه و عنوان غیرخودی این همه انعکاس نداشت.

هرچند حسین علیزاده از دریافت هر جایزه و عنوانی بی‌نیاز است، اما کمبود جوایز بزرگ و معتبر هنری در کشورمان خلأ بزرگی است که می‌تواند حواشی و اتفاقات کوچک و بزرگی را برای جامعه هنری کشورمان رقم بزند. در هر صورت «نه» حسین علیزاده به نشان شوالیه آن هم در شرایطی که بسیاری از هنرمندان دنیا در صدد داشتن این نشان هستند، شایسته قدردانی است و جا دارد مسئولان به واسطه مناعت طبع این هنرمند، خواسته‌های اهالی موسیقی را که کاملا طبیعی بوده و غیرمعقول هم نیست، مدنظر قرار دهند.

هفته گذشته علی رهبری، رهبر ارکستر و آهنگساز مشهور ایرانی که سال‌هاست در وین زندگی می‌کند، از علیزاده درخواست کرد که نشان شوالیه را دریافت نکند. در نامه رهبری آمده بود: می‌خواهم طی نامه‌ای به دوست عزیز و هنرمندم جناب آقای علیزاده توصیه کنم از آنجا که مقام هنری ایشان به درجه‌ای کاملا استثنایی رسیده، ایشان واقعا با هیچ شخصیتی در تاریخ موسیقی ایران قابل مقایسه نیست و از آنجا که سفارت فرانسه این نشان را به سرعت کم‌نظیری بین ایرانیان پخش می‌کند و احتمال این می‌رود که این نشان از بزرگی اسم حسین علیزاده به مرور زمان بمراتب کوچک‌تر جلوه کند، ایشان می‌توانند مانند ده‌ها شخصیت بزرگ فرانسوی از جمله بزرگ‌ترین آهنگساز فرانسوی قرن بیستم، موریس راول یا دو نویسنده و فیلسوف بزرگ فرانسوی ژان پل سارتر و آلبر کامو یا هنرپیشه معروف خانم کاترین دونو از دریافت این نشان صرف‌نظر کنند.

زینب مرتضایی‌فرد ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر