جنگ زیرحلقه‌های صلح

با وجود این آنچه در جریان بازی‌های آسیایی اینچئون به وقوع پیوست، همه این تعاریف را در حد یک شعار سطحی نشان داد و ثابت کرد در جهان سیاست‌زده امروز، همیشه سیاست بر هر پدیده‌ای حتی ورزش پیشی می‌گیرد و تاثیرگذار است. تقابل کره جنوبی و کره شمالی به عنوان دو همسایه متضاد و البته دشمن، نقطه عطف رقابت‌های بازی‌های آسیایی اینچئون بود.

برگزاری بزرگ‌ترین رویداد ورزشی آسیا در شهر اینچئون که با کره شمالی هم مرز است، این نوید را می‌داد که کره‌ای‌ها با انتخاب هوشمندانه این شهر مرزی قصد دارند به کینه و دشمنی نیم قرنی خود با رقیب شمالی​ و با استفاده از دیپلماسی ورزشی به این جنگ سرد برای همیشه پایان دهند.

چه آن که مهم‌ترین پیام بازی‌های آسیایی ، صلح و برابری و برادری ملت‌هاست که در مرامنامه و اساسنامه بازی‌ها نگاشته شده و این پیام می‌توانست بستری برای پیوند دو ملت متخاصم بعد از گذشت نزدیک به 70 سال فراهم کند؛ اتفاقی که به نظر می‌رسد ورزش نیز در انجام آن عاجز بوده و جنگ سرد کماکان ادامه خواهد داشت. جنگی که البته ریشه‌های آن را باید در سال 1950 جستجو کرد. زمانی که پس از گذشت نیم قرن شبه جزیره کره​ از سیطره نیروهای اشغالگر ژاپن رهایی یافت، اما نفوذ کمونیست از سوی شوروی و چین در بخش شمالی و تفکرات غربی و لیبرال ضدکمونیستی در جنوب شبه جزیره کره با حمایت آمریکا و غرب سبب پا گرفتن جنگی خانمانسوز شد که آثار زشت آن تا امروز بر چهره کره باقی است.

نخستین نشانه‌های این جنگ و کینه ازلی در جریان بازی‌های آسیایی اینچئون در نحوه برافراشته‌شدن پرچم کره شمالی در خاک کره جنوبی هویدا بود؛ آنجا که میزبان با سلیقه‌ای معنادار پرچم همسایه شمالی را در ردیف آخر پرچم‌ها قرار داده بود تا کمتر به چشم بیاید. یک تصمیم عجیب که در آن معنا و مفهوم خاصی نهفته بود.

تیم‌های کره شمالی فقط با تعداد معدودی تماشاگر می‌توانستند در بازی‌ها حضور پیدا کنند و تشویق‌های آنها نیز با محدودیت‌هایی همراه بود. ورزشکاران کره شمالی برای آن که زیاد در خاک کره جنوبی نمانند از طریق کشتی‌هایی که به همین منظور به آب انداخته شده بودند در اینچئون لنگر می‌انداختند تا پس از رقابت ورزشکاران کره‌شمالی آنها را به کشور خود بازگردانند یا برای ادامه رقابت‌ها در روزهای بعد در همان کشتی استراحت کنند.

در جریان بازی‌ها اما تقابل ورزشکاران دو کشور، جنگ میان دو کره را علنی‌تر کرد. آنجا که ورزشکاران کره‌شمالی در رشته‌های مختلف ورزشی در برابر همسایگان جنوبی خود می‌ایستادند و این تقابل آن چنان داغ و پرحرارت دنبال می‌شد که گویی یک جنگ تمام عیار میان دو سردار سپاه دو کشور در جریان است. ابتدا در سالن بوکس بود که این حساسیت و اهمیت را به‌عینه دیدیم. جایی که در وزن 56‌کیلوگرم کئون چول جونگ از کره شمالی به مصاف هام‌سانگ میونگ از کره جنوبی رفت.

از ساعت‌ها قبل از آغاز مسابقه سالن سئونهاک مملو از کره‌ای‌هایی شده بود که با سر و صدا بدون توجه به دیگر رقابت‌هایی که برگزار می‌شد، بوکسور کشور خود را تشویق می‌کردند و خواستار پیروزی آن بودند. شعارهایی که با نزدیک شدن به زمان مسابقه رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت تا عملا رینگ بوکس به میدان مبارزه کره جنوبی و کره شمالی تبدیل شود. نبرد این دو بوکسور به اندازه‌ای حساس شده بود که دامنه رجزخوانی و خط و نشان کشیدن از روی سکوها به جایگاه ویژه و اطراف رینگ نیز کشیده شد. مسئولان دو کشور نیز مانند تماشاگران روی سکو شعار داده و برای هم خط و نشان می‌کشیدند!

در نهایت این مبارزه حساس و دیدنی با برتری بوکسور جوان کره جنوبی همراه شد تا سالن محل برگزاری را به مرز انفجار برساند.

رقابت‌های فوتبال اما نقطه عطف این تقابل بود. جایی که دو تیم کره جنوبی و شمالی به فینال رسیدند تا بر سر مدال طلا نبردی تمام عیار مقابل هم برگزار کنند. نبردی که با توجه به اهمیت رشته فوتبال و البته فینال بودن این رقابت به اندازه‌ای حساس شده بود که سبب شد مسئولان دو کشور پیش از آغاز بازی فینال برای بازیکنان دو تیم تشویق‌های ویژه‌ای در صورت برد و موفقیت و البته تنبیهات ویژه‌ای در صورت ناکامی درنظر بگیرند! همه این برنامه‌ها به بازی فینال رنگ و بوی سیاسی داد و به حساسیت آن دامن زد.

در کره شمالی که همیشه اساس بر برخورد و تنبیه است، مسئولان کره شمالی به بازیکنان و کادر فنی تیم پیام داده بودند که در صورت باخت در بازی فینال باید دو سال تمام بدون وقفه در معدن کار کنند! در کره جنوبی که البته سیاست مسئولان همیشه روی سیاست‌های تشویقی و دموکراتیک استوار است، به اندازه‌ای این بازی حساسیت داشت که برخلاف روال همیشه مسئولان کره جنوبی تاکید کرده بودند که در صورت باخت تیم فوتبال در فینال بازی‌های آسیایی اینچئون بازیکنان باید به سربازی اجباری بروند. مسئولان کره‌جنوبی البته وعده داده بودند در صورت پیروزی تیم فوتبال امیدشان در این مسابقه از سربازی معاف می‌شوند.

این تهدیدها البته در نهایت به نفع میزبان خاتمه یافت و 120 دقیقه بازی حساس و نفسگیر فینال که با گل کره​جنوبی‌ها در ثانیه‌های پایانی همراه شد، آنها را از سربازی معاف و بازیکنان رقیب را به کار اجباری در معدن تبعید کرد. این نمونه‌ها جلوه‌ای حقیقی از جنگ تمام عیار دو همسایه متخاصم بود؛ جنگی که ورزش هم نتوانست آن را خاموش کند.

مهیار آذر / جام‌جم