
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
بر این اساس، ضربالمثلها را باید پژواک اندیشه و بینش گذشتگان هر ملت دانست که سینه به سینه و نسلبهنسل به ما رسیده و آفرینندگان اصلی و نخستین آنها ناشناختهاند. البته باید توجه داشت شاعران، نویسندگان، پیشوایان مذهبی و رهبران سیاسی و همچنین کتابهای مقدس نیز نقش بسزایی در آفرینش این گونه از ادبیات داشتهاند. برای نمونه باید گفت بسیاری از ضربالمثلهای فارسی برگرفته از آثار رودکی، فردوسی، مولوی، سعدی و حافظ است.
در زبان عربی نیز بسیاری از ضربالمثلها برآمده از اشعار شاعران بزرگی چون متنبی، ابوالعلاء المعری و احمد شوقی هستند و بسیاری از ضربالمثلهای انگلیسی نیز برخاسته از آثار شکسپیر و همچنین برآمده از کتاب مقدس است.
طبقهبندی ضربالمثلها
مهمترین هدف این مقاله، طبقهبندی و دستهبندی ضربالمثلهای سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی است. این طبقهبندی را براساس سه عامل انجام میدهیم.
1 ـ از لحاظ محتوایی
2 ـ براساس اشتراک لفظی و معنایی
3 ـ از نظر کاربردی
طبقهبندی محتوایی ضربالمثلها
ضربالمثلها از جهت محتوا و درونمایه در هر زبانی، گونههای مختلفی دارند. ضربالمثلهای فارسی را میتوانیم از لحاظ محتوا به گونههای زیر تقسیم کنیم.
1 ـ مثل یا جمله مثلی: جملهای است زبانزد گروهی از مردم که گوینده یا آفریننده اصلی آن ناشناخته است:
ـ در همیشه روی یک پاشنه نمیگردد.
ـ سری که درد نمیکند، دستمال نمیبندند.
ـ تنها به قاضی رفته، خوشحال برمیگردد.
2 ـ تمثیل: ضربالمثلی است قصهدار که در میان مردم رایج شده و در مواردی حکایت یا داستان آن فراموش شده است:
ـ یک بار جستی ملخک، دو بار جستی ملخک، آخر تو مشتی ملخک.
ـ خر ما از کرگی دم نداشت.
ـ علی ماند و حوضش.
3 ـ جمله قصار: مضمون یا پندی است زبانزد گروهی از مردم که گوینده و سازنده نخستین آن شناخته شده است:
ـ توانا بود هر که دانا بود. (فردوسی)
ـ ماهی از سر گنده گردد، نی ز دم. (مولوی)
ـ مشک آن است که ببوید، نه آن که عطار بگوید. (سعدی)
4 ـ کلیشه: ترکیب و ساخت ویژهای از واژگان است که با واژههای دیگر کامل میشود:
ـ دری به تخته خورد و... .
ـ اگر ریگی به کفشت نیست... .
ـ نونت نبود، آبت نبود... چی بود؟
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح کرد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
گفتوگوی عیدانه با نخستین مدالآور نقره زنان ایران در رقابتهای المپیک
رئیس سازمان اورژانس کشور از برنامههای امدادگران در تعطیلات عید میگوید
در گفتوگوی اختصاصی «جامجم» با دکتر محمدجواد ایروانی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی شد