شاید کمتر کسی باور می کند که با گذشت بیش از یک قرن از کشت چای در ایران بازار مصرف این محصول در اختیار چای خارجی قرار گرفته باشد و سهم چای داخلی از این بازار بزرگ فقط به 30درصد محدود شود، اما این واقعیت دردناک امروز صنعت چای ایران است.
امروز با وجود تولید نیمی از چای مصرفی کشور بدون در نظر گرفتن اشتغال مولد بر اثر ورود بی رویه انواع چای های بدون شناسنامه و عمدتا تاریخ گذشته غیربهداشتی خارجی و عدم برخورد جدی و قاطع با عوامل قاچاق ، مصرف کننده ایرانی در یک میدان بی رقیب و بدون حضور چای ایرانی به بهای میلیاردها تومان هزینه های تبلیغاتی به ناچار و حتی متاسفانه ترجیحا به جای نوشیدن چای ایرانی از چای خارجی استفاده می کند.
براساس اعلام مسوولان مبارزه با قاچاق گمرک ایران ، چای از جمله اقلامی است که طی سالهای 71 تا 73 همواره در رتبه های نخست قاچاق قرار داشته است. بنابراین برای پیشگیری از رکود و انحلال صنعت چای ایران ، فرهنگ سازی و اصلاح ساختارهای فرهنگی برای تولید و مصرف چای داخلی از ضرورت هایی است که باید در افق برنامه های 20ساله دولت و ملت لحاظ شود.
چای در سبد مصرفی خانوار ایرانی ، جایگاه ویژه ای دارد، مطالعات انجام شده در این زمینه بیانگر آن است که بیشتر سطح درآمد خانواده ایرانی با مصرف چای ارتباط مثبتی دارد، یعنی هر چقدر میزان درآمد افزایش یابد، میل به مصرف چای بهتر در خانواده ایرانی افزایش می یابد؛ این در حالی است که کارشناسان از چای به عنوان تنها کالایی نام می برند که خانواده های کم درآمد، همواره و در هر شرایطی می توانند آن را مصرف کنند.
تبلیغات مسموم و پرطمطراق چای خارجی موجب شد تا چای خارجی در میان مصرف کنندگان ایرانی از مقبولیت ویژه ای برخوردار شود، امروزه حتی بهترین چای تولید داخل در مقابل مارکهای مختلف چای خارجی میدان را واگذار کرده؛ این در حالی است که همواره در جهت حمایت از تولیدات داخلی ، واردات انواع چای خارجی به صورت قاچاق مطرح بوده است و ویترین مغازه ها از انواع چای خارجی پر شده است و گفته می شود ورود چای به کشور تنها از طریق قاچاق صورت می گیرد.
یکی از روشهای مهم برای جلوگیری از ورود کالاهای قاچاق به کشور بغیر از برخوردهای فیزیکی و نظامی ، حرکت فرهنگی است که با ایجاد موج فرهنگی و هنری در جامعه می توان با افزایش مصرف چای داخلی و میزان کاهش مصرف چای خارجی اقدامات اساسی را صورت داد.