هویت گمشده

درواقع، آنچه فعالیت در این حوزه‌ها را از هم متمایز می‌کند، هویت فردی فیلمساز است که البته به نظرم در نسل جدید فیلمساز گم شده است و کمتر ردپایی از این هویت و فردیت را می‌توان میان این دست کارگردان‌ها جستجو کرد. از آن سو باید به این نکته اشاره کرد که متاسفانه مسائل اقتصادی در این زمینه حرف اول را می‌زند.

به عبارت دیگر بسیاری از فیلمسازان ما کار در سینما را فقط به همین دلیل کنار گذاشته‌اند یا با این‌که نوع فعالیت آنها برای سینما مناسب است، به سمت تلویزیون آمده‌اند، اما اگر بخواهیم نگرشی منطقی داشته باشیم، چه اصراری وجود دارد وقتی یک کارگردان شرایط فیلمسازی ندارد، فقط به این بهانه و بدون آن‌که میل و رغبتی به فعالیت در این عرصه داشته باشد، به سمت کار در تلویزیون برود؟ آیا جز این است که مشکلات مالی سبب می‌شود یک فیلمساز مشهور، ولو برخلاف میل شخصی سر از تلویزیون یا گاهی سر از سینما درآورد؟ آیا محصولی که از این فیلمساز تلویزیونی یا سینمایی به دست می‌آید، می‌تواند در قد و قواره‌ خالقش باشد؟ هرچند نمی‌توان این واقعیت را از نظر دور داشت که برخی تکلیف خودشان را مشخص کرده‌اند و به عرصه کارگردانی، صرفا به‌عنوان محلی برای کسب درآمد یا تشویق شدن می‌نگرند و به همین دلیل است که هر طور شده، سالی یکبار در سینما یا در تلویزیون، فیلم می‌سازند.

برخی افراد در هر دو عرصه موفق شده‌اند و آنچه آنها را از هم متمایز می‌کند، هویت فردی و نوع شناختشان از تفاوت‌های دو حوزه سینما و تلویزیون از یکدیگر است. مثلا وقتی کسی که مستند می‌سازد، به‌یقین می‌تواند فیلم سینمایی نیز کار کند، به شرط آن‌که بتواند فاصله میان آنها را به درستی تعریف کند. مصادیق این دو رویکرد، آشکار است. می‌توان از هومن سیدی نام برد که به‌عنوان یک کارگردان هوشمند در هر دو عرصه خوب کار می‌کند و برخلاف او می‌توان به سعید آقاخانی اشاره کرد که اولین فیلم سینمایی او در سی و دومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و در حد و اندازه کارهای موفق تلویزیونی او نبود.

به نظر می‌رسد برخورداری از هویت فردی و عشق به فعالیت در تلویزیون و سینما، گمشده‌ای است که اگر در هر فیلمسازی وجود داشته باشد، می‌توان شمایل یک هنرمند را در او دید.

البته این قضیه هم واضح است که بخشی از این قضیه که به حمایت و هدایت فیلمسازان برمی‌گردد، متوجه مدیریت‌هاست؛ مدیریت‌هایی که باید دغدغه فرهنگی لازم برای جهت‌دهی و حمایت از کارگردان‌ها در دو عرصه سینما و تلویزیون برخوردار باشند.

خدایار قاقانی