در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این خبری ناراحتکننده برای موجود زشتی خواهد بود که دم لزج، آبششهای پر مانند و دهانی دارد که به شکل لبخند عجیب و غریبی صورتش را تزئین کرده است. اکسولوتول بهعنوان هیولای آبها شناخته شده و همچنین به او لقب ماهی راه رونده یا ماهی پادار مکزیکی را نیز دادهاند. تنها زیستگاه طبیعی این جانور در کانالها و شبکه دریاچههای شهر خاچیمیلکو است.
این منطقه دارای باغهای شناوری است که قرنها پیش توسط آزتکها با انباشتن نی خیزران روی آب و بهمنظور کشت محصولات و غلات ساخته شده است، اما امروزه این مکان خارقالعاده از آلودگیها و گسترش ناشی از شهرنشینی رنج میبرد.
آرماندو توار گرازا، زیستشناس دانشگاه ملی مکزیک میگوید: هیولای آبها در معرض خطر جدی حذف از حیات وحش قرار دارد. او میگوید در سال گذشته تعدادی از محققان با قایقهای محلی و به مدت چهار ماه تلاش کردند تا تعدادی از این مخلوقات را به دام انداخته و جهت حفظ به محلهای مخصوص ببرند، اما در طول چهار ماه حتی یک اکسولوتول هم در آبهای گلآلود خاچیمیلکو به تور نیفتاد.
هنوز هم برخی اکسولوتولها در آکواریومها و مخازن آبی آزمایشگاههای تحقیقاتی زندهاند، اما کارشناسان میگویند زندگی در چنان شرایطی و اختلاط با دیگر گونهها ممکن است موجب دورگه شدن این ماهیها شده و بهواسطه دیگر خطرات موجود، این آکواریومها نمیتواند بهترین جا برای اکسولوتول باشد. این موجودات 30 سانتیمتری با استفاده از چهار دست و پای سیخ سیخ و نازک، خود را در کف کانالها به جلو میکشند یا از دم ضخیمشان برای شنا کردن در کانالهای تاریک خاچیمیلکو استفاده کرده و از حشرات آبزی، ماهیهای کوچک و سختپوستان تغذیه میکنند، اما اطراف این باغهای شناور پر از حلبیآبادیهای غیرقانونی است که اغلب فاضلاب تصفیه نشده آنها به آبهای محل زندگی اکسولوتولها راه مییابد.
آکادمی علوم مکزیک طی بیانیهای اعلام کرده که در بررسی سال 1998 بهطور متوسط در هر کیلومتر مربع 6000 اکسولوتول میزیسته که این تعداد در سال 2003 به هزار اکسولوتول در هر کیلومترمربع و در پیمایش سال 2008 به صد اکسولوتول در هر کیلومتر مربع کاهش یافته است. گرازا میگوید: هنوز خیلی زود است که انقراض اکسولوتولها در زیستگاه طبیعی شان اعلام شود، البته او میگوید در اوایل فوریه امسال محققان سه ماه به امید یافتن آخرین اکسولوتول که آزادانه در آبهای خاچیمیلکو شنا میکند به جستجو در آبهای دریاچه پرداختند.
او معتقد است که این کار مجددا باید روی تمام کانالها تکرار شود، چراکه در حال حاضر با توجه به سرمای هوا و فصل زاد و ولد اکسولوتولها احتمال موفقیت آنها بیشتر خواهد بود. محققان با احساس خطر سقوط ناگهانی جمعیت این مخلوقات در سالهای اخیر، پناهگاهی را برای اکسولوتولها در خاچیمیلکو ساختهاند.
کیسههای پر از سنگ و نیزاری بهعنوان فیلتری در اطراف پناهگاه آنها آب تمیز را به داخل پناهگاه پمپ میکند تا شرایط بهتری برای زیست فراهم شود. این پناهگاه همچنین از اکسولوتولها در برابر کپورهای غیربومی و تیلاپیاها که سالها قبل به اکوسیستم دریاچه اضافه شده و با آنها برای مواد غذایی رقابت میکنند، محافظت میکند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: