افکار منفی را با ورزش از خود دور کنید

بویژه ورزش‌کردن که همچنان در جامعه ما به عنوان یک ضرورت در کنار سایر امور روزانه زندگی پذیرفته نشده است. شاید ریشه این مساله به درک نادرست از ورزش‌کردن بازمی‌گردد. یعنی ندانستن آن که ورزش‌کردن فقط به سلامت جسم کمک نمی‌کند یا صرفا بهانه‌ای برای کاهش‌وزن و رسیدن به تناسب اندام نیست، بلکه اثرات فوق‌العاده مثبتی بر سلامت روان‌ خواهد داشت، اما این اثرات چگونه از طریق ورزش، حاصل می‌شود؟

دکتر خسرو حمزه، روان‌شناس و مشاور در گفت‌و‌گو با جام‌جم به این پرسش این‌گونه پاسخ می‌دهد: اول آن‌که ورزش منظم باعث ترشح برخی از انتقال‌دهنده‌های پیام عصبی در مغز می‌شود که در ایجاد حالت‌های شادابی و سرخوشی موثر است و باعث بهبود خلق می‌شود و در نقطه مقابل حالت‌های افسرده‌خویی را نیز کاهش می‌دهد.

یکی از مشکلات روحی اکثر افراد در جوامع امروزی، دچار شدن به حالت‌های اضطرابی و افسردگی است. البته جدای از شرایط ناخوشایند خاصی که در موقعیت‌های مختلف ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد، چنین حالت‌هایی بیشتر سراغ افرادی می‌رود که وقت آزاد زیادی دارند و از آن بدرستی استفاده نمی‌کنند.

به گفته دکتر حمزه آنها همیشه درگیر نشخوارهای منفی ذهنی هستند که یکی از راهکارها برای حل این مشکل، پر‌کردن اوقات آزاد آنان با یک برنامه ورزشی است تا زمان فکر‌کردن به مسائل منفی را از فرد گرفته و باعث افزایش حس رضایتمندی در او شود.

ورزشکاران، شخصیت متفاوتی دارند

آنچه مسلم است ورزش‌کردن چه در قالب حرفه‌ای، چه غیرحرفه‌ای بر شخصیت افراد تاثیر می‌گذارد. دکتر حمزه با اشاره به تحقیقات صورت گرفته، در این زمینه می‌گوید: نتایج این تحقیقات، بیانگر شخصیت قوی‌تر افرادی است که به طور جدی ورزش می‌کنند، ویژگی‌هایی چون اعتماد به نفس، سرسختی، امیدواری، اتکا به خود و سختکوشی در ورزشکاران به شکل کاملا ملموسی دیده می‌شود.

در افرادی هم که به شکل غیر‌حرفه‌ای و آماتور و برای سلامت شخصی ورزش می‌کنند خوش خلقی، افکار مثبت‌تر و امیدوارانه‌تر و مهارت‌های بهتر در کنترل خشم، به‌وضوح قابل مشاهده است.

فرزندانمان را به ورزش تشویق کنیم

ورزش‌کردن، وقتی یک ضرورت تلقی می‌شود که از سنین کودکی برای آن فرهنگسازی ‌شود. برای رسیدن به چنین هدفی والدین باید برای ورزش‌کردن فرزندان خود با جدیت برنامه‌ریزی کنند. البته به گفته دکتر حمزه این امر نه به خاطر جام‌هایی است که احتمالا آنها در ورزش به دست خواهند آورد که به دلیل درس‌هایی است که در این حیطه می‌آموزند و می‌تواند اثرات مهم و ماندگاری در زندگی آنان باقی گذارد.

این روان‌شناس که سال‌هاست در حوزه ورزش فعالیت می‌کند، اظهار می‌کند: در ورزش، فرزندان ما به‌طور مکرر، با تجربه شکست و پیروزی روبه‌رو می‌شوند و به مرور خواهند آموخت که بعد از پیروزی، تمام زندگی به کام‌شان نیست و شکست نیز فاجعه‌ای نخواهد بود و می‌توان باز هم با تلاش بیشتر به پیروزی رسید. از سوی دیگر ورزش‌کردن و کسب مهارت در آن باعث افزایش اعتماد به نفس آنان خواهد شد. همچنین حضور در محیط‌های ورزشی به فرزندان کمک می‌کند که روابط بین فردی خود را گسترده‌تر از دایره ارتباط با والدین و اقوام درجه یک کنند.

چرا کارفرمایان به ورزش کارمندان بی‌توجهند؟

آیا مشغله‌کاری و پشت میزنشینی توجیهی منطقی برای ورزش‌نکردن محسوب می‌شود؟ گرچه پاسخ منفی به این پرسش انکار‌ناپذیر است، اما واقعیت این است که بسیاری افراد آنقدر گرفتار کارشان می‌شوند که دیگر مجالی یا بهتر بگوییم انگیزه‌ای برای ورزش‌کردن در خود نمی‌یابند. در این شرایط پرسشی که به ذهن خیلی‌ها می‌رسد آن است که چرا کارفرمایان در سیستم‌های اداری، برنامه‌ای برای ورزش روزانه کارمندان در نظر نمی‌گیرند؟ دکتر حمزه در پاسخ می‌گوید: دلیل اصلی بی‌توجهی صاحبان صنایع و کارفرمایان به مباحث سلامت و البته ورزش کارمندان، بی‌اطلاعی آنان از اثرات مثبت این امور در افزایش بهره‌وری کارکنان است.

این روزها حتی مباحث مرتبط با محیط کار و سلامت در سازمان جهانی بهداشت بطور جدی مورد استقبال شرکت‌های بزرگی چون تویوتا، هوندا، زیمنس، نایک و... قرار گرفته و باعث شده، چه در ابعاد سلامت جسمانی و چه در ابعاد سلامت روانی تمهیدات خوبی برای کارکنان و حتی خانواده‌های آنان دیده شود که یکی از مهم‌ترین آنها ترغیب و فراهم آوردن امکان ورزش‌کردن برای افراد با هدف بهبود کیفیت زندگی، شادابی بیشتر و در نهایت افزایش کارآمدی است.

همسران، بهترین مشوق برای ورزش‌کردن

آنچه در معدود زوج‌هایی که ورزش را جزو فعالیت‌های معمول خود قرار داده‌اند، می‌توان دید آن است که نه تنها خود به عنوان یک فرد از مزیت‌های آن بهره می‌برند، بلکه فرصتی را نیز فراهم می‌کنند تا با پرداختن به ورزش‌هایی چون پیاده‌روی، کوهپیمایی و دوچرخه‌‌سواری، ساعاتی خوش و شاد را در کنار یکدیگر تجربه کنند.دکتر حمزه در این ارتباط تاکید می‌کند: هر فردی باید همسر خود را به ورزش ترغیب کند، چون نه‌تنها باعث افزایش سلامت جسمانی‌اش می‌شود، بلکه با کمک به بهتر شدن خلق، احتمال برقراری روابط توام با آرامش و شادکامی را نیز به دنبال خواهد داشت.

باید و نباید داشتن همپای ورزشی

داشتن همپا برای ورزش کردن یک ضرورت نیست گرچه می‌تواند باعث استمرار و البته پیگیری فرد به ورزش شود. دکتر حمزه با اشاره به این مساله اضافه می‌کند: البته این امر، بخصوص در افرادی که به نوعی به سندرم تنبلی مبتلا هستند، بیشتر ضرورت پیدا می‌کند. همچنین در افرادی که بیشتر به اصرار دیگران به ورزش می‌پردازند و نه به میل خود، همراهی فرد دیگر، احتمال ترک فعالیت ورزشی را کاهش می‌دهد.

پونه شیرازی‌ /‌ گروه سلامت