مردم عراق روز 30 ژانویه (11 بهمن) 275 عضو مجمع ملی را انتخاب می کنند. مجمع ، رئیس جمهور عمدتا تشریفاتی و دو معاون او را انتخاب می کند. سپس این سه نفر نخست وزیر را تعیین می کنند که مجمع باید او را تایید کند.
به این ترتیب اگر یک گروه بزرگ به اکثریت مطلق در مجمع ملی دست پیدا نکند ، گروه های کوچک و مستقل باید نخست وزیر را تعیین کنند.
نفوذ قومی و مذهبی به شدت اهمیت دارد و گروه های قومی و مذهبی به شدت تلاش می کنند از قدرت خود استفاده کنند.
فهرست نامزدهای علاوی ترکیبی از سنی ها ، کردها و شیعیان مانند خود او است.
حمایت آیت الله سیستانی از هر مجموعه ای حیاتی است. شیعیان حدود 60 درصد جمعیت 25 میلیونی عراق را تشکیل می دهند و بیشترشان احترام فراوانی برای این روحانی متولد ایران قائلند. اما علاوی فاقد یک پایگاه قدرت گسترده مردمی است زیرا سال ها در خارج از کشور بوده است.
عبدالعزیز الحکیم ، روحانی شیعه که رهبر بزرگترین حزب سیاسی شیعه عراق است از حمایت آیت الله سیستانی برخوردار است اما خواهان مقام نخست وزیری نیست.
عادل عبدالمهدی وزیر دارایی ، از اعضای موثر «شورای عالی انقلاب اسلامی در عراق» ، متعلق به گرایش حکیم ، نامزد موردنظر آیت الله برای نخست وزیری است.
عبدالمهدی در 14 ماه منتهی به ژوئن گذشته که امریکایی ها مستقیما بر عراق حکومت می کردند ، با امریکایی ها کار می کرد و به گفته دیپلمات هایی که او را می شناسند ، وی سیاستمداری باتجربه است که با اعراب سنی و کردها نیز رابطه خوبی دارد.
شخصیت های برجسته شیعه ، به شرط عدم افشای هویت خود ، گفتند احتمال نخست وزیری عبدالمهدی پس از دو سفر وی به واشنگتن در چند ماه گذشته که در جریان آنها با جورج بوش و دیک چنی رئیس جمهور امریکا و معاون او دیدار کرده بیشتر شده است.
یک دیپلمات مستقر در واشنگتن که به فرآیند سیاسی عراق نزدیک است ، گفت: علاوی همچنان گزینه مورد نظر امریکا است اما واشنگتن مایل نیست در صورتی که مجمع ملی عبدالمهدی را ترجیح دهد ، به صورت مخالف او جلوه گر شود.
اما بسیاری از عراقی ها با حزب اسلامگرای عبدالمهدی احساس راحتی نمی کنند. این حزب دو دهه مورد حمایت مالی ایران و تا سرنگونی صدام در ایران مستقر بود.
تکلم به زبان فارسی در دفاتر این حزب غیرعادی نیست. رهبران حزب غالبا به ایران می روند و شاخه نظامی آن ، یعنی لشکر بدر که اینک منحل شده ، در جنگ ویرانگر هشت ساله عراق با ایران در کنار ایران با عراق می جنگید.
فعالان این حزب و حزب الدعوه ، یعنی حزب شیعه دیگر ، برای جلب نظر رای دهندگان خانه به خانه و مسجد به مسجد فعالیت می کنند و این بخت عبدالمهدی را تقویت می کند.
علاوی ، برعکس به نظر می رسد با استفاده از موقعیت خود در دولت به شدت از تلویزیون برای تبلیغات انتخاباتی و مطرح کردن خود سود می برد. بعضی از متحدان علاوی به شدت به گروه رقیب حمله کرده و آن را متحد ایران به حساب می آورند و هشدار می دهند که آنان در صورت رسیدن به قدرت ، روحانیان را در عراق به حکومت خواهند رساند.
متحدان آیت الله سیستانی این اتهامات را به عنوان ادعاهایی برای ایجاد وحشت در مردم رد می کنند.
انتخابات، حتی اگر با تمام تلاش های بی رحمانه شورشیان برای متوقف کردن آن با موفقیت برگزار شود ، مرحله سیاسی تازه آغاز خواهد شد. مجمع ملی باید پیشنویس قانون اساسی را تدوین کند ، عراقی ها باید آن را در یک همه پرسی تصویب کنند و قبل از 15 دسامبر سال جاری انتخابات دیگری برای تعیین نمایندگان پارلمان جدید برگزار شود.