سرمایه کم نظیر گردشگری ایران

تنوع آب و هوایی شگفت انگیز، تفاوت های اساسی میان دما و سرسبزی در نقاط مختلف کشور و تعدد مراکز طبیعی منحصر به فرد موجب شده است از دوران قدیم سفر و گردش در فرهنگ مردم کشور ما با دیدار از طبیعت و گذراندن ساعاتی میان فضاهای طبیعی مفهوم و معنا پیدا کند.

کد خبر: ۵۶۰۵۰

نمونه بارز این طرز تلقی نسبت به گردش ، برگزاری مداوم رسم سیزده بدر است که ضرورت دارد تمام مردم به گردش و دیدار از طبیعت بروند.
این پدیده آنچنان جالب و اساسی است که امروزه سازمان های گردشگری دنیا به این نتیجه رسیده اند که قرن آینده ، قرن گردش در طبیعت است و به آن نیز قرن اکوتوریسم نام نهاده اند.
افزایش حوزه های زندگی شهری ، بالارفتن ساعات کار و در محاصره انواع و اقسام وسایل تکنولوژیک قرارگرفتن انسان ها موجب شده است مردم به حضور در طبیعت تمایل بیشتری پیدا کنند.
امروزه اکوتوریسم یا طبیعت گرایی شامل آن بخش از سفرها و فعالیت هایی می شود که به منظور لذت بردن از حضور در طبیعت و دیدار از جاذبه های آن صورت می گیرد. به همین دلیل گردشگری امروزه به 2 بخش گردشگری فرهنگ گرا و گردشگری طبیعت گرا تقسیم شده است.
افزایش تمایل به اکوتوریسم چنان است که براساس گرایش سازمان جهانی گردشگری ، به همین دلیل قرن 21را قرن اکوتوریسم نامیده اند.
براساس گزارش های این سازمان ، انتظار می رود رشد عمومی تجارت یا صنعت توریسم در دهه آینده (دهه نخست قرن )21بین 3/4 تا 7درصد باشد و بیشترین سهم از این درصد نیز به اکوتوریسم تعلق داشته باشد، به گونه ای که سرمایه گذاری های انجام شده در بخش اکوتوریسم احتمالا تا 30درصد افزایش خواهد یافت.
از طرفی درآمد جهانگردی بین المللی سال 2020حدود 2تریلیارد دلار پیش بینی و برآورد شده است که بنابر اعلام سازمان جهانی جهانگردی ، حتی پایین ترین کشور در فهرست 20کشور گردشگرپذیر جهان در این سال ، بالغ بر 20میلیارد دلار از آن را نصیب خود خواهد کرد.
بدین ترتیب متوسط درآمد کشورهای گردشگرپذیر در این سال 50میلیارد دلار خواهد بود؛ اما نکته قابل توجه آن است که از بس ارقام و آمار مربوط به درآمدهای گردشگری در نشریات ، مطرح شده که بی توجهی به آن طبیعی است و براحتی می توان از کنار این درآمد هنگفت گذشت.
اگر این گونه نبود، باید کشور ما در این ارتباط از درآمد بالایی برخوردار می شد، زیرا ایران یکی از 5کشور برخوردار از بیشترین تنوع محیطی و یکی از 10کشور تاریخی فرهنگی ممتاز جهان است.
براساس حد متوسط درآمد کشورهای گردشگرپذیر، سهم واقعی ایران بر مبنای ویژگی های جغرافیای طبیعی و موقعیت تاریخی و فرهنگی اش ، باید دستکم حدود 50میلیارد دلار در سال 2020باشد.
برای درک اهمیت موقعیت اکوتوریسم در ایران ، بحث درباره سرسبزی شمال کشور و مراکز تاریخی و دیدنی مشهور را کنار گذاشته و به 2نمونه کمتر توجه شده اشاره می شود. نمونه اول جذابیت ویژه ایران به عنوان یک سرزمین کوهستانی است.
ایران به سبب موقعیت ویژه جغرافیایی یک سرزمین کوهستانی و در حقیقت یکی از مهمترین و بلندترین فلاتهای دنیا به شمار می آید. ناهمواری های متعدد، وجود سطوح صخره ای و پرشیب ، پرتگاه های مهیب ، دره های عمیق و تنگ و نیز قلل آتشفشانی ، هرکدام جذابیت های خاص خود را دارند. اساسا ارتفاع متوسط کشور ایران تقریبا 1200متر است.
این رقم می تواند قابل توجه باشد، زیرا این ویژگی ارتفاعی فقط در چند کشور نسبتا معدود جهان مانند اسپانیا (با ارتفاع متوسط 600متر)، ترکیه ، مکزیک ، تبت و بولیوی به چشم می خورد.
بلندترین قله ایران ، دماوند با 5610متر ارتفاع و قلل متعدد دیگر به کشور ما از لحاظ طبیعت گرایی در کوهستان ویژگی های منحصر به فرد قابل توجهی بخشیده است.
این ارتفاعات یکی از بهترین مناطق دامنه نوردی است. براساس تعریف برخی مجامع جهانی مانند 11مرکز اطلاعات سیاحتی امریکا، دامنه نوردی در این حالت معادل طبیعت گردی گرفته شده و شامل دیدار از چشم اندازها و آثار طبیعی ، دیدار از حیات وحش ، آموزش و پژوهش در طبیعت است.
در واقع کوهگردی و کوهپیمایی معادل همان دامنه نوردی است. کاری که هم اکنون بسیاری از شهروندان تهرانی روزهای جمعه و تعطیل در دامنه های جنوبی البرز از قبیل شیرپلا، کلک چال و... انجام می دهند.
در این حالت دامنه نوردی علاوه بر جنبه های ورزشی ، بهره گیری از هوای سالم و پاک و چشم اندازهای کوهستانی از قبیل آبشار مورد توجه است ؛ بنابراین به همین راحتی می توان تعداد قابل توجهی گردشگر را به کشور جذب کرد یا در نقاط مختلف کشور، این نوع سفر را رواج داد. نمونه دیگر، سواحل جنوب کشورند.
در 2 سوی شمال و جنوب کشور بیش از 2600 کیلومتر خط ساحلی وجود دارد که بیشتر مردم ما تنها با نواحی ساحل شمال ایران آشنا هستند و از ویژگی های منحصر به فرد سواحل جنوب اطلاعات اندکی دارند.
بخشی از سواحل جنوبی ایران سواحل هموار و پلاژیک (ماسه ای) است. بخشی از سواحل خلیج فارس (حد فاصل بوشهر - آبادان) و قسمتی از حواشی دریای عمان (غرب کنارک تا جاسک و بندرعباس) به این پدیده اختصاص دارد.
این سواحل به دلیل شیب ملایم برای امور تفریحی مانند شنا، موج سواری ، والیبال ساحلی ، فوتبال ساحلی و اکوتوریسم بسیار مطلوبند.
وجود ماسه های نرم موجب می شود انواع فعالیت های ورزشی یاد شده در ساحل دریا صورت پذیرد. بخصوص در فصل سرما این نواحی می توانند پذیرای میهمانان بی شماری باشند. نوع دیگر سواحل جنوب ، سواحل صخره ای و ناهموار است.
در حوالی چابهار، کنارک ، گواتر و در حدفاصل بندرعباس تا بوشهر به صورت پراکنده ، این گونه سواحل را می توان مشاهده کرد. این مناطق از نظر قایقرانی ، اسکی روی آب و امثال آن بسیار جذاب هستند. وجود جنگل های حرا نیز زیبایی این سواحل را دوچندان کرده است.
متاسفانه به دلیل اطلاع کم راجع به پدیده اکوتوریسم ، موانع و مشکلاتی سر راه بهره گیری مناسب از این جنبه گردشگری در کشور ما وجود دارد. (در کدام جنبه از گردشگری وجود ندارد؛!) کنار اطلاعات اندک راجع به اکوتوریسم می توان به این موارد به عنوان مشکلات اشاره کرد: کمبود امکانات رفاهی در مناطق گردشگری یاد شده فقدان راهنما به اندازه کافی سطح علمی راهنماها نسبت به این پدیده و توانایی های اکوتوریسمی ایران پایین و در این ارتباط، حتی توجه سازمان های گردشگری نیز به این مناطق اندک است.
اما کنار این مشکلات باید باور کرد، راز افزایش سرزندگی و شادابی مردم کشور ما، بهره گیری هر چه بیشتر و بهتر از فضاهای طبیعی است و کنار آن اثر امکان گسترش اکوتوریسم در کشور فراهم آید، بهره مندی اقتصادی نیز چشمگیر خواهد بود، پس بهتر است به جای مجادلات سیاسی و چالشهای متعدد و متنوع دیگر، فضاهای طبیعی شناسایی و معرفی شود، بتدریج و بنا به ضرورت امکانات موجود نیز مورد توجه قرار گیرد و اکوتوریسم به ناچار و به اجبار گسترش یابد.