مسابقه قرآنی 1446

محتواى سوره نشان مى‏دهد که این سوره در اوایل بعثت نازل شده است، زیرا مخالفان در اوایل دعوت، آن حضرت را مجنون مى‏خواندند و این سوره همانند سوره قلم که در اوایل بعثت نازل شده، مشتمل بر تنزیه آن حضرت از این گونه تهمت‏ها مى‏باشد.

بخش اول این سوره، تغییرات عظیم و فراگیر این جهان را که مقدمه برپا شدن قیامت است، بیان مى‏کند و بخش دوم، بیانگر جایگاه والاى قرآن و نقش و تأثیر آن در روح و روان آدمیان است.

«تکویر»، به معناى درهم پیچیدن است که در مورد خورشید، به جمع شدن شعله‏هاى آن و خاموش شدن آن منجر مى‏شود. حرکت کوه‌ها در آستانه قیامت، ناشى از زلزله بزرگى است که باعث فروپاشى و متلاشى شدن کوه‌ها مى‏گردد و چنانکه در آیات دیگر نیز آمده است، همچون ریگ بیابان روان مى‏شود. «عشار» جمع «عشراء» به معناى شتر حامله ده ماهه است که در نزد عرب، با ارزش‏ترین اموال محسوب مى‏شده است. اما هنگام بروز علائم قیامت، بى‏صاحب مى‏ماند و کسى به فکر آن نیست. همه اینها بیانگر آن است که هستى، محکوم اراده خداوند است و هرگاه او اراده کند، نظام عالم به هم مى‏خورد.

«موؤده» به معناى دختر زنده به گور شده است. یکى از عادات بسیار بد جاهلیت این بود که به خاطر فقر یا احساس ننگ، گاهى دختران خود را زنده به گور مى‏کردند. ولایت والدین بر فرزند محدود است و آنان حق گرفتن حقوق طبیعى فرزند همچون حق حیات را ندارند. پدر نمى‏تواند بگوید فرزند خودم است و حق دارم هر تصمیمى راجع به او بگیرم، چنانکه مادر نمى‏تواند بگوید من نمى‏خواستم بچه‏دار شوم و حق دارم فرزند در شکم را سقط کنم. دفاع از مظلوم، زن و مرد، کوچک و بزرگ و فرد و جمع ندارد، حتى از یک دختر کوچک باید دفاع کرد.

در قیامت هرکس با همسان خود قرین می‌شود؛ صالحان با صالحان، و بدکاران با بدکاران، اصحاب یمین با اصحاب یمین، و اصحاب شمال با اصحاب شمال، برخلاف این دنیا که همه با هم آمیخته‌اند، گاه همسایه مؤمن، مشرک است، و گاه هـمسر صالح، ناصالح، ولى در قیامت که یوم‌الفصل و روز جدایی‌هاست این صفوف کاملا از هم جدا مى‌شود.

گشوده شدن نامه‌هاى اعمال در قیامت هم در برابر چشم صاحبان آنهاست، تا بخوانند و خودشان بـه حساب خود برسند، همان گونه که در سوره اسرا آیه 14 آمده است و هم در برابر چشم دیگران، که خود تشویقى است براى نیکوکاران و مجازات و رنجى است براى بدکاران.

آیـه 15، که در حقیقت مکمل تمام آیات گذشته و جزایى براى جمله‌هاى شرطیه‌اى اسـت که در 12 آیه قبل آمده، مى‌فرماید: آرى در آن هنگام «هرکس مى‌داند چه چیزى را آماده کرده است!» این تعبیر بخوبى نشان مى دهد که همه اعمال انسان‌ها در آنجا حاضر مى‌شود، و علم و آگاهى آدمى نسبت به آنها علمى توام با شهود و مشاهده خواهد بود. ایـن حـقـیـقـت در آخرین آیات سوره زلزال نیز آمده است؛ آنجا که مى‌فرماید: «هرکس به اندازه ذره‌اى کـار نیک کرده بـاشد آن را مى‌بیند و هرکس به اندازه ذره‌اى کار بد کرده باشد آن را مى‌بیند».