ماه خدا که زمانی سه ساعته را به خود اختصاص میدهد، بخشهای مختلفی دارد از جمله گزیدهای از سخنان حضرت امام خمینی و رهبر معظم انقلاب، مداحیهای مداحان نامآشنا، معرفی شهیدان هشت سال دفاع مقدس، دعای فرج و دعای روزهای ماه مبارک رمضان، اذان صبح و نماز جماعت در حرم مطهر حضرت معصومه. دو بخش تلفنی هم در این برنامه گنجانده شده است. یکی شعرخوانی تلفنی توسط بینندگان که بیشتر اشعاری در ارتباط با رمضان و ائمه اطهار و انتظار فرج قرائت میکنند که حال و هوای معنوی به برنامه میدهد و دیگری مهمان تلفنی برنامه که عموما یکی از روحانیون صاحب علم و کتاب است که در رابطه با احکام و فرایض دینی صحبت میکند.
«ماه خدا» در دکوری فلزی پر از طرح شمسه و ترنج با رنگهای غالب در هنرهای اسلامی همچون فیروزهای، نقرهای و طلایی واقع شد که در سطوح طاقیشکل پشت سر مجری برنامه قرار دارد. اگرچه این نقش و نگار و رنگها ویژگیهای هنرهای اسلامی را به ذهن متبادر میکند و فضایی معنوی به برنامه بخشیده است، اما به دلیل استفاده از عمق و پرسپکتیو در چینش اجزا، دید بیننده را ساکن و تخت میکند و فضای کاربردی به دست نمیدهد. در نقاشیهای دوره اسلامی که مینیاتور یکی از مظاهر آن است پرسپکتیو نقطهای وجود نداشته و شاید سازنده با توجه به این امر از عمق دادن به دکور حذر کرده و همه اجزای صحنه را به صورت خط و سطح در نظر گرفته است. اما باید توجه داشت در هر فضای سهبعدی ناخودآگاه حجم القا میشود بخصوص این که دوربین و زاویه آن عمق میدان را طلب میکند تا چشم در فضا بچرخد و دچار یکنواختی نشود. علاوه بر دکور و فضا، حضور مجری که مدام پشت میز نشسته است و هیچ حرکتی در فضا ندارد، یکنواختی را بیشتر کرده و ارزش دکور این برنامه تلویزیونی را به یک دیوارنگاره ساده نازل کرده است. متاسفانه مجری ماه خدا چهرهای که غالبا لبخند بر لب ندارد، تنها به خواندن دستنوشتههای نویسنده و اشعار و بیان حکایات بسنده میکند که این مساله در یک اجرای تلویزیونی کافی نیست.
ماه خدا اگرچه قرار است برنامهای زنده باشد، اما طی سه ساعتی که این برنامه روی آنتن است، جز مجری و دو بخش کوتاه تلفنی، از تصاویر آرشیوی و نه حتی تولیدی استفاده میکند که همه از گرافیک پایین، رنگهای تیره و مات و تصاویر تکراری برخوردارند و بیشتر از آن که سحر را دلپذیر کرده و موجبات طیب خاطر بینندگان را فراهم کند، غمی بیدلیل بر روح و جان میافزاید. در بخش زنده ماه خدا که مربوط به مهمان تلفنی برنامه است، طی این مکالمه، دوربین بی حرکت روی چهره مجری میایستد و گاهی برای ایجاد تنوع چهره او را از زوایای مختلف در قاب تصویر نشان میدهد که البته کمک خاصی به برنامه نمیکند. ای کاش این برنامه از حالت استودیویی خارج میشد و در فضای باز و با اجرای جاندار و جذابتری روی آنتن میرفت تا سحرگاه را برای مهمانان خدا دلنشینتر و دلچسبتر میکرد. در ضمن جای خالی موسیقیهای سنتی در این برنامه شب زندهدار مشهود است و مداحیها به تنهایی از عهده این مهم برنمیآیند.
مریم رها
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم