سفر؛ دعا کنیم بخیرشود

موضوع رستوران های بین راهی بارها در رسانه های مختلف مورد توجه قرار گرفته و عدم رعایت بهداشت در آنها بررسی شده است ؛ این روزها بسیاری از مسافران استفاده از نان و پنیر خود را به غذاهای به ظاهر دلچسب این رستوران ها ترجیح می دهند.
کد خبر: ۴۸۱۹۸

یکی دیگر از مشکلاتی که بسیاری از مسافران در طول سفر با آن مواجهند، نظافت و بهداشت اماکنی مانند نمازخانه ها و سرویس های بهداشتی بین راه است که کمتر مورد توجه قرار می گیرد.
در روزهای پایان تعطیلات تابستانی با توجه به افزایش مسافرت های خارج از شهر عده زیادی مجبور به استفاده از این سرویس ها هستند و این امر لزوم توجه به بهداشت این اماکن را مورد تاکید قرار می دهد.
چندین ماه است که هر روز صبح زود، در گرما و سرما، راهی محل کار شده ای. خستگی را با تمام وجود خود حس می کنی.
نگاهی به تقویم می اندازی ، تصمیم می گیری برای تجدید قوا و روحیه خود و خانواده چند روزی به مسافرت بروی. پیش بینی همه چیز را کرده ای تا در طول مسافرت با مشکلی مواجه نشوی.
حتی غذای ساده ای با خود برمی داری تا مجبور به استفاده از رستوران های بین راهی نباشی. با نام خدا سفر را آغاز می کنی... ساعتها در جاده رانندگی کرده ای.
در یکی از روستاهای بین راه توقف می کنی تا نماز بگذاری و آبی به سر و صورت بزنی. از اهالی پرس و جو می کنی تا سرانجام یک نمازخانه پیدا می کنی. در چند متری سرویس مثلا بهداشتی محل پایت به زمین می چسبد. نمی توانی جلوتر بروی.
بوی مهوع منتشر شده در فضا حالت را دگرگون می کند، اما چاره دیگری نداری. به طرق مختلف سعی می کنی نفس نکشی تا شاید بو کمتر آزارت دهد، اما این فقط یکی از مشکلات است. در پیش روی خود منظره ای اسفبار می بینی. دیوارهای کثیف ، درهای شکسته ، فضای تاریک.
لحظه ای دچار تردید می شوی. اینجا کجاست؛ نمی توانی باور کنی. با خود می اندیشی آیا اینجا گوشه ای از ایران متمدن و اسلامی است؛
ایرانی با تمدن چندین هزار ساله و اسلامی که نظافت جزو مهمی از تعالیم آن است. به اطراف نگاه می کنی. با مشاهده لوله های صابون مایع خوشحال می شوی که سرانجام نشانه ای از فناوری را در این مکان یافته ای. با توجه به رنگ زدگی و کثیفی لوله ها مدتی با خود کلنجار می روی که دستانت را با صابون بشویی.
دل را به دریا می زنی و با نوک انگشتانت با احتیاط شاسی لوله صابون را می فشاری. اما چیزی نمی بینی. مخزن صابون خالی است. در دل به سادگی و خوش باوری خودت پوزخند می زنی. به سمت نمازخانه می روی.
امیدواری در آنجا شاهد مناظر بهتری باشی ، اما در آنجا هم وضع به همین صورت است. از در و دیوار بوی کثیفی به مشام می رسد. موکت رنگ و رو رفته نمازخانه گویی سالهاست که رنگ آب به خود ندیده است. سعی می کنی خودت را به بی خیالی بزنی. می خواهی مهری برداری و نماز بخوانی.
مهرها هم شکسته و سیاه و آزاردهنده اند... این تصاویر ذهن تو را به خود مشغول می سازد. نمی دانی چه کسی را باید سرزنش کنی. با خود می اندیشی بسیاری از کسانی که بدون توجه به رعایت نظافت از این اماکن استفاده می کنند، شاید نسبت به تمیزی منازل خود بسیار حساس هستند و حتی گاهی وسواس گونه عمل می کنند.
پس چگونه است که در محلهای عمومی به همه چیز بی توجه می شوند؛ این مناظر نه تنها برای مسافران در بین راهها بلکه برای بسیاری که ساعتی را در انتهای یک روز تعطیل به گوشه ای از یک پارک پناه برده اند، تصاویری آشناست.
مواردی مشابه آنچه ذکر شد کم نیستند. شاید بتوان گفت هر کدام از ما در طول زندگی خود بارها با چنین نمونه هایی که به نوعی دور از شان انسانیت و مسلمان بودن ماست مواجه بوده و بارها از خود پرسیده ایم مقصر کیست و چگونه می توان چنین لکه های ناخوشایندی را از چهره جامعه زدود و چه ارگانی مسوولیت نظارت بر این اماکن را به عهده دارد؛


نظارتی نیست
از آنجا که بسیاری از این سرویس های بهداشتی و نمازخانه ها توسط ارگان های مختلفی تاسیس می شوند، وظیفه نظارت بر آنها نیز برعهده سازمان خاصی نیست.
به گفته آقای محمد پروین ، کارشناس ارتباطات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ،مراکزی مثل نمازخانه ها و سرویس های بهداشتی بین جاده ای توسط ارگان های مختلف راه اندازی می شوند و نظافت این واحدها مستقیما به عهده سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیست.
بعضی از این مکانها توسط وزارت راه تاسیس می شوند؛ مثل راهدارخانه ها که مجهز به نمازخانه و غیره است که خود وزارت راه باید بر آنها نظارت داشته باشد، یا برخی از آنها وابسته به مساجد هستند که طبیعتا رسیدگی به آنها نیز مربوط به همان مسجد می شود.
در هر حال نمازخانه ها و دستشویی هایی که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایجاد نشده به این سازمان ربطی ندارد و نظارت آنها با بخش و ارگانی است که آنها راتاسیس کرده است ؛ اما سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بر واحدهای پذیرایی بین راهی نظارت کامل دارد و رعایت اصول بهداشتی را در آنها مورد توجه قرار می دهد.


جنبه های بهداشتی ،حیثیتی
موضوع نظافت نمازخانه ها و سرویس های بهداشتی عمومی و بین راهی از 2 جنبه بهداشتی و حیثیتی قابل بررسی است. جنبه بهداشتی موضوع بر کسی پوشیده نیست و امروزه با تبلیغات وسیعی که در این زمینه وجود دارد، اغلب می دانیم که رعایت بهداشت چگونه می تواند سلامت زندگی ما را تحت تاثیر قرار دهد.
اما از جنبه حیثیتی وضعیت برخی اماکن به گونه ای است که دور از شان انسانیت و مسلمان بودن ماست. نگاهی به تعالیم اسلامی روشن می سازد که توجه به نظافت و بهداشت جایگاه ویژه ای در تعالیم این دین مقدس دارد.
لذا کاملا دور از فرهنگ و ملیت ماست که باچنین مناظر ناخوشایندی مواجه باشیم.


فرهنگ سازی ، بهترین راه مقابله
بدیهی است موثرترین افراد در زدودن این تصاویر ناخوشایند از چهره جامعه خود مردم هستند و هر کس به تنهایی می تواند با حفظ بهداشت و نظافت فردی نقش اساسی دراین موضوع داشته باشد، اما موضوع مهم در این زمینه فرهنگ سازی و ایجاد عادات صحیح در زندگی اجتماعی است و در اینجاست که نگاهها متوجه متولیان فرهنگ سازی ، مانند رادیو و تلویزیون ، آموزش و پرورش و مبلغان مذهبی می شود.
رسانه های جمعی بویژه رادیو و تلویزیون با توجه به گستردگی در اقصی نقاط کشور و در روستاهای دور و نزدیک و با توجه به طیف گسترده مخاطبان از هرگروه سنی نقش اول را دارند.
پس از آن می توان از آموزش و پرورش یاد کرد. در کتابهای تعلیمات اجتماعی و دینی سالهای دبستان بسیاری از اخلاقیات و آداب اجتماعی به کودکان آموزش داده می شود. در کنار این آموزش ها پرداختن به وظیفه هر شهروند در حفظ بهداشت و نظافت عمومی از امور مهمی است که باید به آن توجه شود.
بدیهی است در زمینه فرهنگ سازی و تبدیل یک رفتار به عادت تنها یک اشاره تنها و گذرا کافی نیست ، بلکه موضوع مورد بحث باید بارها و بارها تکرار و مورد توجه واقع شود تا به ملکه ذهن تبدیل شده و ناخودآگاه به آن عمل شود.


پاکیزگی از ایمان است
یکی دیگر از مهمترین مراکزی که می تواند در این زمینه موثر باشد و نقش بسیار مهمی ایفا کند، مساجد و مجالس مذهبی است.
با توجه به تعالیم مذهبی ما حفظ حقوق دیگران از واجبات است و عدم توجه به آن از موارد شمول حق الناس به شمار می رود. بدیهی است هر گونه رفتاری که به نوعی باعث سلب حقوق اجتماعی سایرین و آزار رساندن به آنان شود، در این حیطه قرار می گیرد.
با توجه به این اصل کوچکترین رفتاری که ممکن است در ظاهر بی اهمیت به نظر برسد، مانند ریختن زباله در معابر و جویهای آب ، رها کردن فاضلاب در معابر عمومی ، انداختن آب دهان و اخلاط دهان و بینی در معابر و بی توجهی به نظافت اماکن عمومی از مواردی است که می تواند از لحاظ شرعی برای هر کسی مسوولیت زا باشد؛ زیرا هر یک از این حرکات ناهنجار علاوه بر این که باعث گسترش آلودگی و سرایت میکربها می شود، به دلیل ظاهر مشمئزکننده باعث انزجار و رنجیدگی خاطر مردم خواهد شد.
حجت الاسلام نوابی می گوید: اسلام تاکید زیادی بر مساله نظافت دارد و روایات زیادی همچون «النظافه من الایمان» در این زمینه وارد شده است. عدم رعایت نظافت در اماکن عمومی از این بابت که باعث آلوده کردن محیط زیست و صدمه رساندن به دیگران و نیز انتشار میکرب شده و از طرف دیگر باعث ایجاد انزجار و تنفر می شود حرام است و از موارد حق الناس به شمار می رود.
به این معنی که فردی که مثلا با انداختن آب و خلط دهان در یک مکان عمومی یا کثیف کردن اماکن عمومی باعث انتشار آلودگی یا ایذای دیگران شده است ، در مقام توبه و استغفار باید مردم را راضی کند؛ زیرا باعث ضایع شدن حق مردم شده است.
به اعتقاد حجت الاسلام نوابی هر کسی که مردم به او اعتقاد و اطمینان داشته و برای او ارزش و احترام قائل باشند، می تواند در انتشار فرهنگ صحیح در این زمینه موثر واقع شود.
حال چه یک مبلغ مذهبی که خودش باید اسوه و نمونه دین باشد و چه حتی یک دانشجو که در خانه دارای اعتبار است می تواند با پرداختن به ابعاد مختلف شرعی ، بهداشتی و اخلاقی مساله آرام آرام و با تذکر در ایجاد فرهنگ و عادات صحیح اجتماعی نقش داشته باشد، مثل بسیاری از مسائل که از قدیم در اسلام مطرح بوده و مبلغان روی آن کار کرده اند و اکنون در ذهن ما جا افتاده است.
شاید بتوان گفت اشاعه این نکات به ظاهر بی اهمیت می تواند اذهان را برای پذیرش و عمل به سایر آداب اجتماعی نیز آماده تر سازد.

سعیده کافی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها