ماهی طلایی جنوب

قشم، با 1400 کیلومتر مربع وسعت، بزرگ‌ترین جزیره غیرمستقل جهان است. از نقطه ابتدا (شهر قشم)‌ تا آخرین نقطه (با سعیدو) در یک رفت و برگشت حدود 300 کیلومتر راه می‌پیمایید، اما در این جزیره منطقه‌ای وجود دارد که اگر گذارتان به این جزیره افتاد دیدنش را از دست ندهید.

در 15 کیلومتری غرب قشم در سمت راست جاده قشم ـ درگهان، در دل ارتفاعات این منطقه آثار با شکوهی از معماری صخره‌ای دیده می‌شود که برخی معتقدند نیایشگاه پیروان آیین‌های میترائیسم یا آناهیتا بوده است.

روستای بزرگ خوربیز یا خوربس (خربز) اکنون دیگر کاملا ویران شده و جز کلاته، گورستان و برکه‌ای از آن چیزی باقی نمانده است.

خوربز در میانکاسه‌ای وسیع قرار گرفته که اطراف آن را تپه‌های کوتاه و بلند مرجانی به صورت دایره‌وار پوشانده‌اند. ساختمان قلعه‌ای سنگی و مخروبه نیز در این روستا دیده می‌شود و روبه‌روی این قلعه غارهای خربس را می‌بینیم. این غارها از پدیده‌های کهن زمین‌شناسی به شمار می‌روند که همراه با دیگر پدیده‌ها، کوه‌ها و خود خربز، دنباله چین‌خوردگی‌های رشته کوه‌های زاگرس هستند که در هزاره‌های گذشته سر از آب برآورده‌اند. این غار‌ها که از بیرون ساختار ساده و طبیعی خود را حفظ کرده‌اند از درون نیز با مجموعه دهلیزها، تالارها و اتاق‌های متعدد، چشمه و روزنه‌‌های گوناگون نشان‌دهنده حضور مردمانی از دوران کهن در این جزیره هستند. برخی این غارها را معبد مهری و برخی آنها استودان (محل دفن مردگان در آیین زرتشت) می‌دانند.

این غارها که با دست حفر شده‌اند، مجموعه‌ای از حفره‌ها هستند که با راهروهای باریک به هم راه دارند. امروزه این غارها محل زندگی خفاش‌های دم موشی هستند که بیشتر در زاویه‌های تاریک و بخش ذخایر غار زندگی می‌کنند.