توافق دولت افغانستان و حزب اسلامی برای صلح

به گزارش ایرنا، قریب الرحمن سعید، مسوول امور سیاسی حزب اسلامی حکمتیار گفت: در این دیدار علاوه بر مذاکره در رابطه با صلح با دولت، در مورد امضای پیمان راهبردی با آمریکا نیز تبادل‌نظر شد. وی در گفت‌وگو با رسانه‌ها افزود: این هیات، طرحی 15 ماده‌ای در مورد چگونگی مذاکرات صلح به دولت افغانستان ارائه کرد. سعید همچنین اظهار کرد: هیات حزب اسلامی در این سفر با مقامات سفارت فرانسه در کابل نیز دیدار کرد. مذاکرات رسمی هیات بلندپایه حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار به منظور گفتگوهای صلح با دولت این کشور از هفته گذشته آغاز شده است.

ماجرای مذاکرات با طالبان که تقریبا از سال‌های 2004 و 2005 آغاز شد، در سال 2011 به اوج خود رسید. اکنون دو حلقه برای حل بحران افغانستان از طریق مذاکره با نیروهای شورشی ایجاد شده است. حلقه اول مذاکرات آمریکایی‌محور است و در آن، قطر به مرکز رفت و آمد‌های دیپلماتیک تبدیل شده است. هر چند در ابتدا مقامات افغان پس از تعیین قطر به عنوان پایگاهی جهت تاسیس یک دفتر سیاسی برای طالبان مخالفت کردند و سفیر خود را از آن کشور فراخواندند، اما اکنون با دریافت مشوق‌های جدید متمایل به همکاری با آمریکا و بازی در زمینی شده‌اند که قاعده، بازیگر و اصول آن را کاخ سفید تعریف می‌کند. مذاکرات حلقه اول یا آمریکایی‌محور پس از گذشت 2 ماه از آغاز آن در دی‌ماه گذشته یک ماه پیش در تاریخ 25 اسفند متوقف شد. طالبان دلیل این امر را عدم تعهد مقامات واشنگتن به برخی موارد اعلام کردند، اما واشنگتن با اعطای هوشمندانه چندین مشوق توانست رضایت دو بازیگر ناراضی در مذاکرات را جلب کند. مشوق‌های واگذار شده از طرف آمریکا عبارت است از: 1ـ واگذاری مسوولیت برخی از زندان‌ها به نیروهای افغان 2ـ واگذاری مسوولیت عملیات‌های شبانه 3ـ موافقت با انتقال برخی از افراد طالبان از زندان گوانتانامو به قطر به عنوان رایزن طالبان.

چند سالی بود که عدم تحقق یا عدم واگذاری مشوق‌های اول و دوم باعث نارضایتی شدید مردم و سپس مقامات افغان شده بود. حس ناسیونالیستی افغان‌ها سبب شد کرزای به‌صراحت و بشدت نسبت به اقدامات آمریکا اعتراض کند. دقیقا همین اوضاع طالبان را به این نتیجه رساند که مذاکره با دولت افغانستان بی‌فایده است زیرا طالبان با تعیین آمریکا به عنوان طرف اصلی در مذاکرات می‌تواند به نتایجی دست یابد که ضمانت اجرای آن بیشتر خواهد بود.

اما حلقه دوم مذاکرات، حلقه‌ای است «افغان‌محور» یعنی ترتیبات آن از قبیل برنامه‌ریزی زمان، مکان و آماده ساختن بسترهای موردنیاز برعهده افغان‌هاست، بازیگران این بخش را دولت کابل و حزب اسلامی حکمتیار تشکیل می‌دهند. برخورد آمریکا با موضوع مذاکرات صلح و نادیده گرفتن دولت افغانستان و حزب اسلامی حکمتیار سبب شد هم کابل و هم حکمتیار به دنبال کسب جایگاهی باشند که دستیابی به آن را حق خود می‌دانند. دولت کابل معتقد است باید نقطه کانونی مذاکرات باشد. حکمتیار نیز به عنوان ضلع سوم مثلث گروه‌های افراطی در افغانستان شامل گروه ملاعمر و شبکه حقانی محسوب می‌شود، لذا می‌خواهد در مذاکرات سهمی داشته باشد.

به عنوان نتیجه باید گفت که آینده کلی دو حلقه ایجاد شده برای مذاکره با گروه‌های افراطی همچنان در ابهام قرار دارد. اکنون نمی‌توان نتایج مشخصی برای مذاکرات تعیین کرد، اما آنچه قابلیت پیش‌بینی دارد آن است که رویکرد حکمتیار با دیگر گروه‌ها متفاوت است. اکنون حزب اسلامی حکمتیار کمتر به دنبال استفاده از ابزارهای نظامی است و تمایل بسیاری به کسب قدرت از طریق مذاکره دارد. در حالی که گروه‌های دیگر هنوز فاز نظامی را گزینه فعال روی میز می‌دانند. عملکرد این گروه‌ها موید این موضوع است.

در یک خبر دیگر مربوط به تحولات افغانستان، جولیا گیلارد، نخست‌وزیر استرالیا روز گذشته اعلام کرد: کشورش درصدد است، نیروهای نظامی مستقر در افغانستان را یک سال زودتر از موعد تعیین شده از سوی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ناتو، به استرالیا بازگرداند. گیلارد در یک سخنرانی در موسسه سیاست استراتژیک استرالیا با اعلام این مطلب که نیروهای امنیتی افغانستان اکنون آمادگی لازم برای پذیرفتن مسوولیت امور امنیتی آن کشور را دارند، افزود: مطمئنم ناتو با خروج نیروهای نظامی استرالیا از اواسط سال 2013 میلادی از افغانستان موافقت خواهد کرد.

وی تصریح کرد: اکثر نیروهای استرالیایی از افغانستان خارج می‌شوند و تنها یک گروه کوچک از نیروهای ویژه به منظور آموزش و تعلیم نیروهای امنیت ملی افغانستان در این کشور باقی خواهد ماند.

نخست‌وزیر استرالیا در حالی درباره خروج پیش از موعد نیروهای نظامی این کشور از افغانستان سخن گفت که استرالیا به عنوان یک هم‌پیمان کلیدی آمریکا بارها از استقرار نیروهای نظامی این کشور در افغانستان تا سال 2014 میلادی، زمان تعیین شده از سوی ناتو خبر داده بود. هم‌اکنون حدود 1550 نیروی نظامی استرالیا در افغانستان مستقرند و 32 سرباز استرالیایی تاکنون طی درگیری‌ها در این کشور کشته شده‌اند.

به نظر می‌رسد حملات اخیر طالبان و ناکامی دولت‌های غربی به رهبری آمریکا در افغانستان، هم‌پیمانان این کشور را به خروج سریع‌تر از افغانستان ترغیب کرده باشد. / ایرنا