دانش‌آموزان شهرستانی محروم از تحصیل در مدارس تیزهوشان

مشکل این دانش‌آموزان این است که در شهر محل زندگی‌شان مدارس سمپاد (استعدادهای درخشان) وجود ندارد، در حالی که آنها هم تمایل به شرکت در آزمون این مدارس دارند و هم به عنوان دانش‌آموزی تیزهوش شناخته می‌شوند. طبق آخرین آمارهای رسمی در سال 90 در کشور 1200 شهر بزرگ و کوچک وجود دارد، در حالی که مطابق آماری که رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان روز گذشته در اختیار «جام‌جم» قرار داد در سال 90 تنها 279مرکز سمپاد در کشور وجود داشت که در فصل تابستان به 350 مرکز رسید.

هر چند مقایسه آمار تعداد شهرها با تعداد مدارس موجود در کشور نشان می‌دهد که چاره‌ای جز جاماندن تعدادی از دانش‌آموزان از آزمون‌های ورودی مدارس تیزهوشان نیست، اما وجود این شرایط تبعیض‌آمیز آن هم در شرایطی که 8 روز دیگر مهلت ثبت‌نام در این آزمون به پایان می‌رسد و بناچار بخش قابل‌توجهی از دانش‌آموزان نخبه از این فرصت طلایی محروم می‌شوند ثابت می‌کند که آموزش و پرورش برای سروسامان دادن به این اوضاع باید شتاب بیشتری بگیرد.

این وضع البته مورد رضایت مسوولان آموزش و پرورش هم نیست، به طوری که مهری سویزی، رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان نیز تاکید دارد که مجموعه آموزش و پرورش هدفی جز رفع این تبعیض‌ها و گسترش نگاه عدالت‌محور در سراسر کشور ندارد.او به «جام‌جم» می‌گوید: ما نیز معتقدیم که تعداد مدارس سمپاد در کشور باید بیشتر باشد تا تمام دانش‌آموزان نخبه در محروم‌ترین نقاط کشور نیز بتوانند تحت‌پوشش قرار گیرند، اما شرایط به گونه‌ای است که تعداد مدارس تیزهوشان با تعداد شهرهای کشور فاصله زیادی دارد. سویزی که نبود مدارس سمپاد در روستاها و شهرهای کوچک را دلیل اصلی جاماندن برخی دانش‌آموزان از آزمون‌های ورودی می‌داند، البته می‌گوید که تا پایان امسال تعداد این مدارس به 450 مرکز افزایش می‌یابد، در حالی که او یک نسخه ویژه هم برای دانش‌آموزانی که امکان حضور در مدارس تیزهوشان را پیدا نمی‌کنند، می‌پیچد.

او می‌گوید: امسال آزمون مدارس تیزهوشان و مدارس نمونه دولتی به طور همزمان برگزار می‌شود، پس آن عده از دانش‌آموزان که در شهرشان مدارس سمپاد وجود ندارد، می‌توانند با ثبت‌نام در آزمون مدارس نمونه دولتی فرصت حضور در مدارسی قابل قبول را پیدا کنند.

به اعتقاد سویزی مدارس نمونه دولتی جایگزین‌های خوبی برای مدارس تیزهوشان هستند و دانش‌آموزان نخبه‌ای که به مدارس تیزهوشان دسترسی ندارند بهتر است خودشان را از حضور در این قبیل مدارس محروم نکنند.

وقتی رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان خودش اذعان دارد که مدارس نمونه دولتی در مرتبه پایین‌تری نسبت به مدارس تیزهوشان قرار دارند طبیعی است که دانش‌آموزان تیزهوش از این‌ که آنها را به حضور در مدارس نمونه دولتی دعوت کنند راضی نخواهند بود.

اما فعلا به خاطر کمبود امکانات وضع به این صورت است و به نظر می‌رسد تا چند سال آینده نیز اوضاع به همین شکل باشد. به همین خاطر انتظار می‌رود پس از نزدیک به 3 سال که اجرای طرح «شهاب» به عناوین مختلف از زبان مسوولان چه در آموزش و پرورش و چه در بنیاد ملی نخبگان شنیده می‌شود هر چه زودتر این طرح در کشور فراگیر شود.البته مهری سویزی امسال را سال اجرای طرح شهاب می‌داند. او بیان می‌کند که این طرح بزودی به صورت پایلوت در 9 استان کشور اجرا می‌شود تا تمامی استعدادهای برتر شناسایی شده و از بسته‌های حمایتی علمی و فرهنگی بهره‌مند شوند.

این وعده رئیس مرکز استعداهای درخشان بی‌شک یک نقطه امید است بویژه برای آنهایی که تاکنون به خاطر محرومیت محل زندگی‌شان از این فرصت محروم شده‌اند، اما نگاهی کوتاه به تاریخچه طرح شهاب نشان می‌دهد که گذشت سال‌ها، پیشرفت این طرح را رقم نزده است.

در واقع این طرح خیلی زودتر از سال 91 باید اجرا می‌شد تا لااقل در سال‌هایی که این طرح وجود داشت، اما اجرا نمی‌شد وضعیت دانش‌آموزان نخبه در شهرهای کوچک و مناطق محروم روشن شود.

اما به هر حال اگر این طرح حتی با تاخیر نیز انجام شود، دانش‌آموزان نخبه‌ای که نادیده گرفته می‌شدند، از این پس از سوی معلمان‌شان شناسایی می‌شوند و در حالی که همچنان در همان مدرسه و در بین همان همکلاسی‌های قبلی حضوردارند، آموزش‌های خاص خودشان را می‌بینند.

البته رسیدن به این مرحله از شناسایی و پرورش استعدادها نیازمند تقویت امکانات در مدارس، در اختیار داشتن معلمان متخصص و ایجاد بسترهای لازم برای پرورش واقعی تمام استعدادهاست.

مریم خباز / گروه جامعه