حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
اما در این میان هستند انسانهایی که دلسوزانه به دنبال خلق ابزارها و راهکارهای جدیدی برای محافظت از دنیا در برابر انسان هستند!
اخیرا محققان دانشگاه مونترال برنامه کامپیوتری جدیدی نوشتهاند که تعادلی بین فعالیتهای اقتصادی و اکولوژیکی به منظور حفاظت از پستانداران دریایی ایجاد میکند.
این برنامه حرکات والها و امور مربوط به حملونقل دریایی را بدقت تحت نظر قرار داده و تعادل لازم به منظور حفظ این گونههای ارزشمند را برنامهریزی میکند. هدف از این برنامه کاهش خطر برخورد کشتیها و دیگر وسایل حملونقل دریایی با والهاست.
در این مدل شبیهسازی، حرکت 5 نوع وال نظیر والهای آبی، وال گوژپشت، والهای خاویاری، والهای مینک و والهای بلوگا، عبور و مرور 3 نوع کشتی شامل کشتیهای باری، کشتیهای تفریحی، کشتیهای گشتی و شرایط محیطی در یک شاهراه دریایی لحاظ شده است.
این برنامه بر اساس درخواست سازمان ماهیگیری و دریانوردی کانادا نوشته شده است.
تمامی دادههای مورد استفاده براساس شرایط واقعی مشاهده شده از سال 1994 تاکنون و احتساب رفتارهای انسانی بر اساس مصاحبه با کاپیتانها و قایقرانان آن منطقه جمعآوری شده است.
رودخانه ساگوئنی که توسط این شبیهساز مورد مطالعه قرار گرفته محل تلاقی آبهای شور و شیرین بوده و از تنوع بیولوژیکی منحصر بهفردی برخوردار است و به نوعی یک پارک دریایی محسوب میشود.
بسیاری از گونههای موجود در این ناحیه در معرض خطر انقراض قرار دارند. سالانه بیش از10هزار قایق تفریحی و گردشگری برای دیدن والهای زیبایی که در این پارک دریایی شنا میکنند به آنجا سرازیر میشوند. همچنین 5000 کشتی باری در مسیر راه آبی سنت لورنس از این محل عبور میکنند.
در سال 2002 قوانینی وضع شد که بر اساس آن سرعت قایقهای تفریحی، مدت زمان دیدن والها و فاصله بین قایقها و والها محدود شد. هدف از این محدودیت کاهش استرس وارد شده از سوی گردشگران بر والها بود.
والها معمولا بصورت جمعی و دور از ساحل شنا میکنند و برای تغذیه به حفرههای دریایی بزرگ میروند و اینجا دقیقا همان محلی است که کشتیهای باری پس از گذشتن از اقیانوس اطلس و برای نزدیک شدن به خط ساحلی باید از آنجا و از میان والها عبور کنند.
اطلاعات زیادی در مورد تعداد برخوردهای صورت گرفته با والها در این منطقه وجود ندارد، چرا که کاپیتانهای کشتی دقت زیادی به این موضوع ندارند و در صورت وقوع برخورد، لاشه وال بدون دیده شدن، به اعماق دریا فرو میرود. با توجه به این موضوع و نظر به اینکه این تصادمها تهدید بالقوهای برای ترمیم جمعیت گونههای خاصی میباشد، دکتر کلمنت چیون تصمیم گرفت به عنوان بخشی از پروژه دکترایش برنامهای بنویسد که احتمال وقوع چنین برخوردهایی را شبیهسازی کرده و به نتایج دقیقتری برسد تا به این وسیله برنامهریزی برای کاهش برخوردها توسط مسوولان امر صورت پذیرد.
او معتقد است که در این راه میتوان روی 2 عامل مانور داد؛ یکی سرعت عبور کشتیهای باری و دیگری مسیر حرکت آنها.
هماکنون سرعت مجاز برای عبور کشتیها در پارک دریایی25 نات (معادل 46 کیلومتر بر ساعت) است. چنانچه با این سرعت برخوردی صورت گیرد 100 درصد وال از بین خواهد رفت. برای کاهش احتمال مرگ از 100 درصد به 35 درصد باید سرعت مجاز به 10 نات (18 کیلومتر بر ساعت) تقلیل یابد.
گزینه دیگر این است که خط سیر کشتیهای باری به اندازه 3 کیلومتر از مسیر فعلی منحرف شود تا دیگر از میان پارک دریایی و تجمع والها عبور نکنند.
گرچه این سناریو تا حد زیادی احتمال برخورد در پارک دریایی را کاهش میدهد، اما خطر دیگری را برای والهای بلوگا که در مرکز رودخانه و نزدیک به سواحل جنوبی شنا میکنند ایجاد میکند.
پس از شکار غیرقانونی والها در دهه 70، جمعیت آنها بسیار شکننده شده و جمعیت والها در وضع ناپایداری به سر میبرد بنابراین مدل جدید نرمافزاری تولید شده به افراد تصمیمگیرنده در این رابطه کمک زیادی میکند تا همه این موارد را در نظر گرفته و پس از ارزیابی تصمیمات جدیدی اتخاذ کنند.
تا امروز مسوولان سازمان ماهیگیری و دریانوردی و همچنین گردانندگان پارک دریایی از نتایج به دست آمده پس از به کارگیری این برنامه کامپیوتری بسیار راضی هستند.
sciencedaily / مترجم: آتنا حسنآبادی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....