«ابوالفضل عالی» در گفتوگو با خبرگزاری میراث آریا افزود: «با پایان فصل دوم کاوش معدن چهرآباد (مردان نمکی)، مشخص شد مهمترین دوره استخراج نمک از معدن چهرآباد مربوط به دوره هخامنشی است. تونلهای اصلی و بزرگ این معدن در دوره هخامنشی ایجاد شده و در این دوره استخراج نمک در مقیاس بسیار بزرگی انجام گرفته است.»
وی اظهار داشت: «طی دوره هخامنشی بهرهبرداری نمک در چهرآباد رونق فراوانی داشته و معدنکاران با ایجاد تونلهای بسیار بزرگ و مرتفع، حجم بسیار زیادی از نمک را با استفاده از ابزارهای معدنکاوی همچون کلنگ و تیشه استخراج میکردهاند.
ریزش معدن قبل از کشته شدن مردان نمکی
عالی گفت: «از نتایج بسیار مهم کاوش این فصل پی بردن به این مساله بود که ریزش معدن در دوره هخامنشی قبل از حادثه کشته شدن مردان نمکی نیز صورت گرفته و احتمال میرود ریزش بخشهایی از تونلهای معدن به دلیل تکان خوردنهای تکتونیکی یا احتمالاً ریزشهای تعمدی بوده باشد.»
سرپرست هیات کاوش مردان نمکی افزود: «حادثه ریزش معدن که منجر به کشته شدن مردان نمکی در دوره هخامنشی شده، در واقع آخرین دوره استخراج نمک در زمان هخامنشیان بوده است.»
کشف سه تونل در محدوده کاوش
وی تصریح کرد: «از دیگر نتایج کاوش این فصل کشف تونلهای جدید در سه بخش از محدوده کاوش بود. یکی از تونلها در گوشه شمال شرق محدوده کاوش و نزدیک پرتگاه قرار دارد. تونل بسیار مرتفع بوده و کاملاً با آوار و واریزههای معدنی پر شده است. این تونل در واقع ادامه تونل تخریب شده در ترانشه A است که در دل کوه معدن نمک امتداد یافته است.»
«عالی» افزود: «تونل دیگر در گوشه جنوب غرب محدوده کاوش و در روزهای آخر کاوش کشف شد. این تونل در تحتانیترین بخش ترانشه C قرار گرفته است. بیشتر قسمتهای آن با آوار و واریزههای معدنی پر شده و فقط قسمتهایی از آن بهصورت فضای خالی باقی مانده است. بر سرتاسر دیوارها و سقف تونل اثر و رد ابزارهای معدنکاوی دیده میشود.»
این کارشناس باستانشناسی گفت: «تونل سوم در بخش فوقانی ترانشه c کشف شد که در جهت شمال شرق امتداد یافته است. با توجه به محدودیت زمانی در این فصل، کاوش عمقی در تونلهای مکشوفه انجام نشد و به فصل آینده موکول گردید.»
ترانشههای چهارگانه، محدوده فصل دوم کاوش
وی همچنین با اشاره به اهداف این فصل کاوش اظهار داشت: «تکمیل لایهنگاری سال گذشته، بهدست آوردن اطلاعات بیشتر از چگونگی معدنکاوی دوره هخامنشی و ساسانی و درک وجوه تمایز و تشابه تکنیکهای دو دوره و بهدست آوردن اطلاعات از لایههای احتمالی پیش از دوره هخامنشی، از اهداف فصل دوم کاوش بود.»
«عالی» افزود: «محدوده این فصل کاوش ترانشههای چهارگانه سالهای گذشته بود که با همکاری میراثفرهنگی زنجان، دانشگاه محقق اردبیلی، و دانشگاه بوخوم آلمان مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.»
سرپرست هیات کاوش مردان نمکی تصریح کرد: «در کاوش سال گذشته لایههای سه دوره اصلی هخامنشی، ساسانی و دوران متاخر اسلامی مشخص شده بودند. امسال با ایجاد دیوارههای لایهنگاری جدید در قسمتهای مختلف ترانشههای چهارگانه، جزئیات لایههای باستانی سه دوره با دقت مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتند.»
وی با اشاره به اهداف مطالعه و بررسی لایههای باستانی سه دوره گذشته گفت: «پی بردن به ماهیت لایهها و چگونگی تشکیل آنها، همچنین ردیابی آنها در بخشهای مختلف محدوده کاوش در راستای جداسازی دورههای تاریخی و در نهایت پی بردن به نحوه ریزش تونلهای معدن در دو دوره اصلی استخراج نمک، از اهداف اصلی این مطالعات بود.»
کشف بقایای گیاهی غیربومی استان
سرپرست هیات کاوش مردان نمکی در رابطه با یافتههای فصل دوم کاوش، اظهار داشت:«همچون سالهای گذشته، کاوش این فصل با کشف یافتههای بسیار زیادی همراه بود. بیشتر یافتهها از جنس مواد ارگانیک بود و عموماً شامل بقایای گیاهی مثل چوبها، هسته میوهها و بذرها، چرم و پوست حیوانات، بقایای جانوری مثل استخوانها و شاخ حیوانات، پارچهها و مواد غیر ارگانیک مثل سفالها و قطعات فلز میشد.»
وی با اشاره به مهمترین یافتهها افزود: «از مهمترین یافتهها میتوان به بقایای گیاهی غیربومی استان همچون میوه بلوط و پنبه دانه اشاره کرد.»
«عالی» اظهار داشت: «در این فصل مطالعات میانرشتهای همزمان با کاوش باستانشناسی در معدن نمک و آزمایشگاه های مربوطه در زمینههای مختلفی از جمله انسانشناسی، گیاهشناسی، جانورشناسی، زمین شناسی و .. انجام یافت که نتایج آنها بهزودی اعلام خواهد شد.»
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم