آگاه‌سازی سیاسی نیروهای ارتش

لازم می‌دانم فرارسیدن 24 مهرماه را به همه همکارانم در عقیدتی سیاسی تبریک عرض کنم. انصافا کارکنان این سازمان ـ چه نظامیان و چه روحانیون ـ در دستیابی به اهداف بلند سازمان سنگ تمام گذاشتند. پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و بروز تغییر و تحولات در همه ارکان کشور، گروهی از نیروهای متدین و انقلابی، به همراه شماری از کارکنان مؤمن ارتش در ستاد مشترک گردهم آمدند و در محل ساختمان فعلی مشاورین فرمانده ارتش ـ که تنها ساختمان خالی آن روزها در ستاد بود ـ کمیته نظامی حضرت امام(ره) را تشکیل دادند. از سوی دیگر، برخی کج‌اندیشان معتقد بودند که اداره ارتش باید به دست همان فرماندهان سابق باشد و از همین رو تلاش می‌کردند که مناصب کلیدی ارتش در قبضه این گروه قرار داده شود. همچنین گروه‌های ضدانقلاب شعار انحلال ارتش را مطرح می‌کردند و مدعی ایجاد ارتش خلقی بودند.

خوشبختانه با درایت و هوشیاری حضرت امام(ره) از انحلال ارتش یا افتادن ارتش به دست لیبرال‌ها جلوگیری شد. از اواخر سال 1357 در بیت رهبر معظم انقلاب ـ حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ـ جلساتی راجع به ارتش تشکیل شد. در همین جلسات و با ابتکار شخص رهبر معظم انقلاب، اندیشه ایجاد نهادی فرهنگی در ارتش شکل گرفت و اصول حاکم بر آن در همین جلسات بررسی شد. در همین ایام حاج آقا صفایی در مدرسه عالی شهید مطهری، مسوول اعزام مبلغ روحانی به سراسر کشور بودند و همزمان پاسخگوی مسائل شرعی نظامیان هم بودند و امور ارتش ـ عموما ـ به آنجا احاله می‌شد. بنا بر همین تصمیم، حاج آقا صفایی در ستاد مشترک مستقر شدند و رهبر معظم انقلاب که در آن زمان عضو شورای انقلاب بودند، طی حکمی در 23 مهر 58 دستور ادامه طرحی را که بر آن اساس شکل‌گیری نهاد عقیدتی سیاسی تصویر آشکارتری به خود می‌گرفت، صادر فرمودند. فردای همین روز؛ یعنی 24 مهر این طرح در شورای انقلاب مطرح شد و به تصویب رسید. اولین گام در جهت قانونی شدن نهاد عقیدتی سیاسی در ارتش ـ این‌ گونه ـ برداشته شد.

عقیدتی سیاسی تا زمان روی کار آمدن بنی‌صدر، در جهت قوام و ثباتی که به دنبالش بود، گام‌های اساسی برداشته، اما چون بنی‌صدر مدعی بود که باید عقیدتی سیاسی تحت نظر او فعالیت کند ـ و چنین اندیشه‌ای عملی نشد ـ‌ بنی‌صدر عملا با تشکیلات عقیدتی سیاسی مخالف بود. با اقداماتی که بنی‌صدر انجام می‌داد، فضا در ارتش به‌گونه‌ای شده بود که روحانیون ـ‌ با وجود آن که در ارتش حضور داشتند ـ‌ لیکن در حاشیه قرار داشتند. طیف مخالفان خط امام(ره) هم پیرو بنی‌صدر بودند.

در پی فشارهای بنی‌صدر، حضرت امام(ره) با آگاهی کامل حکمی صادر کردند که بر آن اساس، حاج آقا صفایی به عنوان رئیس اداره سیاسی ایدئولوژیک در ارتش معرفی و منصوب شده بود. امام حکم دیگری هم به رئیس ستاد مشترک ارتش ارسال کردند؛ مبنی بر این ‌که نهاد سیاسی ایدئولوژیک در انتخاب خط‌مشی ـ‌ صرفا ـ‌ تابع ولایت فقیه است و تنها از نظر نیروی انسانی و پشتیبانی تابع ستاد مشترک ارتش است.

زمانی که قانون ارتش در مجلس به تصویب رسید ـ‌ مطابق ماده 14 قانون ارتش ـ‌ ارتقای بینش دینی و سیاسی کارکنان ارتش، ارائه آموزش‌های عقیدتی سیاسی، انتشارات نشریات و کتب و دیگر محصولات فرهنگی، نظارت بر حفظ و اجرای موازین اسلامی، انجام وظایف روابط عمومی و... ـ در شمار ماموریت‌های سیاسی ایدئولوژیک شمرده شده بود.

یکی از وظایف اصلی عقیدتی سیاسی ـ‌ براساس خط‌مشی رهبر معظم انقلاب ـ‌ توجه جدی به همین موضوع است. در مهرماه 88، 2 ماه بعد از انتصاب من به عنوان رئیس سازمان عقیدتی سیاسی، خدمت ایشان رسیدیم و اتفاقاً ایشان موضوعاتی ارزشمند در این رابطه مطرح کردند که با پاسخ پرسش شما مرتبط است؛ از جمله ایشان فرمودند که امروز، ارتش ما ارتشی است که با همه ارتش‌های دنیا متفاوت است؛ امروز افراد متدین و فداکار، جوان‌های علاقه‌مند و کوشا ـ که کم هم نیستند ـ در ارتش حضور دارند و ما هم آنها را شناسایی می‌کنیم. ایشان فرمودند که بخش مهمی از این تحول و پیشرفت، مرهون فعالیت‌های عقیدتی سیاسی است و اشاره کردند که «توقع ما بالاتر از این حرف‌هاست»؛ چراکه ارتش محل ورود و خروج بسیاری از جوان‌هاست که در این مجموعه حضور پیدا می‌کنند و مدتی بعد هم مرخص می‌شوند.

جوانانی که تحت عنوان نیروی وظیفه در مجموعه ارتش حضور پیدا می‌کنند، مایه مباهات و بسیاری از اینان، نخبگان کشور ما هستند. من در مرکز آموزش 01 با نخبگانی دیدار کردم که انصافا به وجودشان باید افتخار کرد. رهبر معظم انقلاب همچنین در این دیدار این پرسش را مورد تأکید قرار دادند که «چقدر ما امروز افسر وظیفه فارغ‌التحصیل دانشگاه داریم؟» و بعد فرمودند که «یکی از توقعات ما این است که دستگاه عقیدتی سیاسی کاری بکند که سیل جوانان متعهد انقلابی، متدین خوش خط و ربط و فعال از ارتش سرازیر شوند به طرف جامعه». آنچه مورد اعتقاد ایشان بود، آن بود که ـ به تعبیر ایشان ـ این ماده خام باید تبدیل به یک عنصر مؤمن کوشا و دارای معارف دینی و عقاید عمیق اسلامی بشود.

به لطف خدا امروز در ارتش از این دست جوانان کم نداریم. شما دانشگاه‌های ارتش را از نظر بگذرانید: دانشگاه افسری امام علی(ع)، دانشگاه شهید ستاری، دانشگاه دریایی امام خمینی (ره )ـ که در نوشهر واقع است ، دانشگاه علوم و فنون فارابی و... در همین ایام اعتکاف، ما بالغ بر 7 هزار معتکف داشتیم که عموما از همین دانشجویان جوان این دانشگاه‌ها بودند، حضور جوانان معتقد ارتش در نمازهای جمعه، برنامه‌های قرآنی و... بسیار قابل توجه است.

ما تاکنون 30 دوره از مسابقات قرآن برگزار کرده‌ایم و 2 سال است که مسابقه «حدیث» را برگزار می‌کنیم. جوانان ارتش از این مسابقات بسیار استقبال می‌کنند و نه‌تنها در مسابقات داخل کشور که در سطح ارتش‌های کشورهای اسلامی هم حائز رتبه‌های ارزشمند می‌شوند.

تلاش ما برای این جوانان باید هر روز بیشتر از گذشته باشد. خود رهبر معظم انقلاب هم تاکید ویژه‌ای روی حضور روحانیون در مراکز سربازی، فرهنگی و دانشگاهی ارتش دارند. آن هم روحانی‌ که کارش ارتباط «چهره به چهره» با این جوانان است. ما از ادامه این روند راضی هستیم و بسیار امیدوار.

محمد تقوی / جام جم