در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
کامران تفتی این روزها سریال «شهر دقیانوس» بهکارگردانی مهرداد خوشبخت را روی آنتن دارد که در نقش یک شخصیت منفی به نام محسن جیرفتی ظاهر شده است.
او در این سریال مقابل بازیگرانی مانند انوشیروان ارجمند، سام درخشانی، حسن جوهرچی و محمود پاک نیت بازی میکند. یکی از نکات برجسته بازی تفتی در سریال شهر دقیانوس، لهجه جیرفتی است که وی بهخوبی از پس آن برآمده است. او از تجربهاش در این سریال برایمان میگوید.
در ابتدا بگویید به نظرتان شهر دقیانوس کجاست؟
سوال جالبی پرسیدید. شهر دقیانوس، همانطور که در قصه هم میبینید یک شهر باستانی است که از زیر زمین بیرون آمده است و در جیرفت قرار دارد.
قدمت این شهر نزدیک به 4500 سال است و از این نظر قدمت دیرینهای در تاریخ ایران دارد و اصلا به خاطر این موضوع و وجود این شهر این سریال شکل گرفت.
پیش از بازی در این سریال خودتان در ارتباط با این شهر تاریخی اطلاعات داشتید یا خیر؟
خیر، اطلاعاتی در این زمینه نداشتم و اصلا به خاطر واقعی بودن این شهر و اتفاقاتی که در آن رخ داده است بازی در این سریال را پذیرفتم، چون برایم جذابیت زیادی داشت.
اساسا مطالعه در زمینه تاریخ معاصر چقدر برایتان جذابیت دارد؟
شما وقتی بازیگری را به عنوان یک حرفه انتخاب میکنی باید به روز باشی و در هر زمینه مطالعه کنی، اگر غیر از این باشد نمیتوانی در کارت موفق شوی. به هر حال بازی در کارهای تاریخی، تحقیقات خاص خود را میطلبد. برای همین هم من با تاریخ معاصر خیلی بیگانه نیستم و در این زمینه مطالعاتی داشتهام. ضمن این که یک بازیگر باید برای بهتر دیده شدن و ملموستر بودن نقش حتما مطالعه داشته باشد.
با مهرداد خوشبخت و کارهایش تا چه اندازه آشنا بودید؟
من در سال 79 برای اولین بار با مهرداد خوشبخت در فیلم تلویزیونی «سفر آخر» همکاری کردم و پس از آن دیگر فرصت همکاری با یکدیگر را نداشتیم تا سریال شهر دقیانوس و به نظرم خوشبخت در این کار یکی از بهترین نقشهایش را به من واگذار کرده است.
پس با این حساب توانستهاید با نقش محسن جیرفتی ارتباط خوبی برقرار کنید. درست است؟
بله. محسن جیرفتی یک آدم منفی است که برخلاف جهت و هدف خانوادهاش حرکت میکند، اما او در عین حال که آدم منفیای است، برایم شیرین بود.
چرا؟
چون یک خونگرمی خاصی در شخصیت او احساس کردم. جالب است بدانید تکهکلام محسن جیرفتی ناموسا بود که بعدا و در تدوین این تکهکلام او حذف شد، اما با این همه فکر میکنم مخاطبان و بخصوص جیرفتیها به خوبی توانستهاند با این نقش ارتباط برقرار کنند.
فکر میکنم شیرازیها هم زیاد از واژه ناموسا استفاده میکنند. درست است؟
بله، اما شیرازیها معمولا میگویند ناموسا، عندالله.
آیا محسن جیرفتی در نهایت آن چیزی شد که فکر میکردید و دوست داشتید؟
نمیدانم چه بگویم. به نظرم میشد بهتر از این هم باشد، اما به خاطر یکسری مسائل عجولانه متاسفانه این شخصیت به جایی که میخواستم نرسید.
محسن جیرفتی چند درصد براساس خلاقیت کامران تفتی شکل گرفت؟
فیلمنامه این سریال نزدیک به 7 بار توسط مهرداد خوشبخت بازنویسی شد و تمام زیادهگوییها و پراکندگیهای قصه حذف شدند.
برای همین من یا یک قصه شسته رفته و روشنی مواجه بودم و توانستم خیلی زود با نقشم ارتباط برقرار کنم.
این سریال پر از شخصیت است و طبیعتا بازیگران بیشماری دارد. از این نظر مشکلی نداشتید؟ به نظرتان قصه به گونهای روایت شده است که شخصیتی مهجور باقی نماند؟
تفتی: هیچ وقت به خاطر شهرت به سمت تلویزیون نیامدهام، بلکه بیشتر دوست داشتهام تنوع در بازی و کارهای مختلف را تجربه کنم دغدغه من همیشه کار خوب کردن بوده و هست و البته رضایت مخاطبانم
اول این که اکثر بازیگران این سریال به دلیل اعتبار مهرداد خوشبخت در این کار ظاهر شدهاند و دوم این که خوشبخت جزو کارگردانهایی است که جزئیات شخصیتپردازی را خیلی خوب میشناسد و برای همین نمیگذارد که شخصیتهای قصهاش به سمت فید شدن بروند و بینتیجه باقی بمانند. برای همین هیچ کدام از بازیگران این سریال دغدغه دیده نشدن نداشتند و بهمعنای واقعی روی تکتک شخصیتها کار شده است و همه کاراکترهای قصه ویژگیهای خاص خود را دارند که تا انتهای کار خواهید دید.
چه مدت بازیتان در این سریال طول کشید؟
نزدیک به 9 ماه، چون هم در جیرفت و هم در تهران تصویربرداری داشتیم و از این نظر بسیار پراکنده کار میکردیم.
شما در این سریال با لهجه جیرفتی صحبت میکنید. هراسی ندارید از این که جیرفتیها یا مسوولان این شهر بهلهجهتان اعتراض کنند؟
من معترضان را به صبر دعوت میکنم و بهتر است که عجولانه قضاوت نکنیم. چون ما دغدغههای مهمتری در ارتباط با این سریال داشتیم. جیرفت یک شهر محروم است و کمبودهای بسیاری دارد.
ما اصلا نگاه تحقیرآمیزی به این شهر نداشتهایم، بلکه قصدمان این بود که به واسطه این مجموعه، این شهر را به سایر ایرانیها معرفی کنیم و از طرفی به مسوولان بگوییم پیش از این که بخواهند اعتراض کنند بهتر است به آنجا بروند و کمبودهای مردم را از نزدیک ببینند. به هر حال نمیشود خودمان را گول بزنیم و بگوییم همه چیز خوب و عالی است.
چگونه لهجه جیرفتی را یاد گرفتید؟
خود مردم جیرفت در این زمینه به من کمک کردند. بسیاری از جوانان جیرفت در زمان تصویربرداری در کنارم بودند و درست ادا کردن کلمات را البته با لهجه جیرفتی به من یاد میدادند.
خیلی هم خوب یاد گرفتید.
بله. یادم است در سکانس معرفی محسن جیرفتی در وسط میدان شهر به پدرم میگفتم ناموسا کلید باغ را به من بده. بعد از گرفتن این سکانس مردم آنجا دورم جمع شده بودند و میگفتند شما جیرفت زندگی میکردید! به هر حال من سعی خودم را کردم که واقعی و ملموس بازی کنم.
حالا چرا در این سالها بیشتر در نقشهای منفی بازی میکنید؟
من اصلا برای خودم نقشها را دستهبندی نمیکنم و سعی میکنم نقشهایی که دوست دارم را بازی کنم؛ حالا چه مثبت و چه منفی.
با چه نوع نقشهایی بیشتر ارتباط میگیرید؟
نقشهایی که ما به ازای بیرونی داشته باشند و همینطور دچار اختلالات روانی باشند چون اینگونه نقشها جای کار زیادی برای بازیگر دارد.
چه تعریفی از نقش سخت دارید؟
به نظرم نقشهایی است که در قصه و کلیت کار تاثیرگذار هستند و این که مخاطب بتواند آن کاراکتر را کشف کند مثل منصور سریال «زیر هشت» که ذاتا چنین ویژگیهایی داشت.
شهر دقیانوس را بین سریالهای دیگر تلویزیون چطور ارزیابی میکنید؟
این سریال پس از 4 سال بالاخره روی آنتن رفت و باز هم خدا را شکر که این کار پخش شد و به نظرم شهر دقیانوس یکی از متفاوتترین کارهای تلویزیون است. این سریال به هیچ وجه مخاطب را دستکم نگرفته است و تمام گروه تلاش داشتهاند که یک کار آبرومندانه و متفاوت را بهنمایش بگذارند.
بازی در تلویزیون چقدر برای شما شهرت به همراه داشته است؟
من هیچ وقت به خاطر شهرت به سمت تلویزیون نیامدهام، بلکه بیشتر دوست داشتهام تنوع در بازی و کارهای مختلف را تجربه کنم.
پس از بازی در سریال حسسوم (فخیمزاده) پاسخهای خوبی از جانب مخاطب گرفتم که خیلی برایم دلپذیر بود. ولی در هر حال دغدغه من این نبود. دغدغه من همیشه کار خوب کردن بوده و هست و البته رضایت مخاطبانم.
آیا هنوز هم بازی در تئاتر برایتان دلپذیر است؟ چون میدانم شما کارتان را از تئاتر شروع کردهاید؟
بله. 7 ساله بودم که روی صحنه تئاتر بازی میکردم. بههرحال تئاتر برای همه بازیگران حرفهای خانه اول است و بزرگترین معلم. اکنون هم اگر موقعیتی پیش بیاید حتما بازی در تئاتر را ادامه خواهم داد.
در آینده باز هم شما را در نقشهای منفی خواهیم دید؟
نمیدانم. همه چیز به پیشنهادهایی که میشود، بستگی دارد. امیدوارم باز هم بتوانم نقش دلخواهم را بازی کنم.
محبوبه ریاستی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: