تاریخچه احیای تنفسی

ایجاد درد از طریق ضربه زدن، یکی از قدیمی‌ترین راهکارها برای نجات جان افرادی بود که دچار خواب یا اغمای عمیق می‌شدند. یکی از نخستین روش‌ها برای تنفس مصنوعی مصدومان این بود که برای ایجاد بازدم، فرد بیمار را به پشت می‌خواباندند، سپس با فشار روی قفسه سینه، هوا را با فشار از ریه خارج می‌کردند. پس از آن نیز بیمار را به پهلو می‌خواباندند تا قفسه سینه آزاد شده، عمل دم انجام شود. سرانجام سال 1960 میلادی، ماساژ خارج قلبی به عنوان راهکار کاهش مرگ و میر ناگهانی در خارج از بیمارستان‌های کشور آمریکا معرفی شد.

کیت و گراوسند اولین پزشکانی بودند که سال 1788 میلادی لوله‌گذاری داخل ریه را از طریق دهان و بینی به منظور احیای تنفسی بیماران انجام دادند. عملیات احیای قلبی ـ ریوی یکی از اقدامات اساسی برای نجات جان بیمارانی است که دچار ایست قلبی یا تنفسی می‌شوند. سال 1966 میلادی در کنفرانسی که با همکاری انجمن قلب آمریکا برگزار شد، آموزش احیای قلبی، ریوی ـ که با عنوان CPR از آن نام برده می‌شود ـ برای همه کارکنان حوزه‌های بهداشت و درمان اجباری شد.

بنابراین آنچه در گذشته به عنوان روش برقراری مجدد تنفس درخصوص مصدومان و بویژه غرق‌شدگان و نجات جان آنها از خطر مرگ حتمی از آن استفاده می‌شد، با گذشت زمان و پیشرفت علم پزشکی و مجهز شدن آن به ابزارهای مبتنی بر فناوری به عنوان روشی برای احیای بیماران مطرح شده است. ایست تنفسی اولیه در مدت زمان کوتاهی منجر به ایست قلبی می‌شود و ایست قلبی نیز به ایست کامل تنفسی می‌انجامد. اهمیت این موضوع به این دلیل است که احتمال دارد چنین وضعیتی پس از گذشت 3 تا 5 دقیقه موجب آسیب دائمی مغز یا مرگ آن شود.

احیای قلبی ـ ریوی راهکار نجات بخشی است که از طریق آن تنفس و گردش خون فرد آسیب‌دیده حفظ می‌شود تا از نرسیدن مواد غذایی و اکسیژن به مغز و در نتیجه مرگ مغزی جلوگیری شود. این راهکار حتی بدون نیاز به وسایل و تجهیزات پزشکی امکان‌پذیر است و انجام بموقع آن می‌تواند جان بسیاری از بیماران را از خطر مرگ نجات دهد. دکتر پیتر سانار ـ که از او به عنوان پدر احیای تنفسی مدرن نام برده شده است ـ ایده تنفس دهان به دهان برای نجات جان مصدومان را در دهه 1950 میلادی مطرح کرد که امروزه به روش استاندارد احیای تنفسی مبدل شده است.

فرگل غفاری