چگونه جذب صدا و سیمای مرکز اردبیل شدید؟
از کودکی علاقه بسیاری به نمایش و قصه و البته موسیقی بیکلام داشتم. بسختی کاستهای موسیقی فیلم و موزیکهای بیکلام را تهیه میکردم و گوش میدادم. جالب بود که میدیدم غیر از من کسی به این نوارها علاقهمند نیست. به رادیو هم علاقه زیادی داشتم. قصه شب رادیو و صبح جمعه با شما را حتما گوش میکردم و چون آن اوایل تلویزیون هم نداشتیم در خانه بیشتر با رادیو دمساز بودیم. یادم میآید یک رادیو ضبط قدیمی آیوا داشتیم. آن موقع دوستانم را جمع میکردم و با آنها مثلا برنامه رادیویی و نمایش ضبط میکردیم و چون امکان میکس موزیک با کلام نبود، همواره در آرزوی آن بودم که کاش روزی امکانات آن را داشته باشم که بتوانم همزمان موسیقی و کلام خودمان را ضبط و به اصطلاح میکس کنم. تا اینکه در دبیرستان، همان سالهایی که به صورت نسبتا جدی وارد عرصه نمایش شد، اواخر سال 66 روزی زندهیاد مهندس داوود جلایی مرا برای ضبط مجموعه نمایشهای طنز نوروزی به رادیو برد. در آنجا اولین بار صدا پیشگی را تجربه کردم. تهیهکننده برنامه آقای مقصود یحیوی بود. ایشان و مدیر رادیو آقای عادل قدیمی از من خیلی خوششان آمد و خواستند در زمینه نگارش و بازیگری نمایشهای رادیویی با آنها همکاری کنم. پس از مدتی کوتاه با برنامههای تلویزیونی مرکز هم همکاری خودم را آغاز کردم و رفتهرفته به کارهای دیگری از جمله اجرا، کارگردانی و تهیهکنندگی هم رو آوردم.
چه دورههای آموزشی را طی کردید و چه استادانی نقش مهمی در ارتقای دانش شما داشتهاند؟
بنده خودم را همواره در حال آموزش میبینم. بخشی از آموزشها غیررسمی و به صورت عملی و کاربردی بوده است. آن اوایل از حضور استادانی مثل مرحوم داوود جلایی ـ که از ستارههای درخشان نمایش در منطقه آذربایجان محسوب میشود ـ خیلی بهره بردم، همچنین سالها دستیاری آقای یحیوی را کردم و ایشان حق بزرگی بر گردن من دارند. بعدها یعنی بعد از دورانی که به جشنوارهها راه پیدا کردم، از استادان و پیشکسوتانی مانند آقایان سروری، شجره، سرکارپور و شیشهگران خیلی بهره بردم. اما دستهای از این آموزشها به صورت کلاسیک بود، مثلا طی دورههای آموزشی ضمن خدمت یا دوران تحصیل در دانشکده بوده است. شخصیتهای ارزشمندی مانند آقایان قطبالدین صادقی، گیویان، بکان، نامورمطلق و... افقهای جدیدی را پیش رویم گشودند و من مدیون آن عزیزان هستم.
آیا حساب تعداد جوایزی را که در جشنوارههای متعدد کسب کردهاید، دارید؟ مهمترین آنها را نام ببرید؟
دقیقا نه. بیش از 30 جایزه و رتبه و مقام از جشنوارههای تولیدات مراکز صدا و سیما، جشنواره تئاتر فجر، جشنواره نماز و جشنوارههای اقتصاد و رسانه، خبر و برنامههای سیاسی و... کسب کردهام. اولین بار سال 1376 از جشنواره چهارم برای برنامه «جوانلار گلهجک امیدلری» (جوانان امیدهای آینده) 3 جایزه بهترین تهیهکنندگی و نویسندگی و جایزه ویژه پرداختن به موضوع جوان را کسب کردم و چون هم اولین بار بود و هم آن سال تعداد نفرات منتخب خیلی محدود بود و از هر شغل فقط یک نفر در همه ساختارها انتخاب شده بود، برایم خیلی شیرین بود. یکی از افتخارات بنده آن سال این بود که از نخستین افرادی بودم که از ساند افکت و قطعات پالس مانند موسیقی کوتاه و گزارشهای تقطیع شده (که امروزه خیلی رواج دارد) در برنامههای ترکیبی استفاده کردم و به خاطر همین در متن بیانیه هیات داوران در آن جشنواره درباره برنامه مذکور از توصیفاتی مثل کمنظیر استفاده شده بود. در سالهای پس از آن به استثنای برخی موارد اغلب در جشنوارهها، برنامههای ارسالی مانند نمایشهای رادیویی نگار، حصار، ساوالان، شوق پرواز، مارال، ائل کاروانسرا سی و برنامههای یاشیل یارپاق، آفتاب تا همیشه، جوان امید فردا، سلامی دوباره، پیام انبیاء و... توانست جوایزی در زمینه تهیهکنندگی، بازیگری نقش اول، کارگردانی و نویسندگی را برای بنده به ارمغان بیاورد. هر یک از این برنامهها با تلاش جمعی همکارانم تولید شد که البته بعضی از آن عزیزان هم به خاطر تلاش و هنرنماییهایشان در برنامههای مذکور چه در زمینه صدابرداری و چه در بخشهای اجرا و بازیگری جوایزی را اخذ کردهاند. یکی از برنامههایی که افتخارات متعددی از آن خود کرد، نمایش رادیویی «مارال» بود که سال 86 در جشنواره تولیدات مراکز جوایز نویسندگی، تهیهکنندگی و صدابرداری و بخش ویژه دفاع مقدس را از آن خود کرد. همچنین این نمایش رادیویی در بیست و ششمین جشنواره تئاتر فجر اجرا شد که بنده در این جشنواره رتبه اول نویسندگی و جایزه بهترین بازیگری مرد را اخذ کردم.
شما یکی از معدود تهیهکنندگانی هستید که در زمینه بینالمللی هم افتخاراتی کسب کردهاید. این توفیقات در کدام جشنوارهها و برای چه برنامههایی بوده است؟
در هشتمین جشنواره بینالمللی رادیو به خاطر تولید «آرم استیشن رادیو ایران» تندیس و نشان جشنواره و جایزه بهترین تهیهکنندگی را کسب کردم. در نهمین جشنواره بینالمللی برای تولید برنامه مثنوی عشق درباره شخصیت مولانا رتبه و جایزه اول تهیهکنندگی این جشنواره همچنین نشان هنری و لوح تقدیر از سوی سازمان یونسکو به همراه مدال طلای مولانا و لوح تقدیر فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران به بنده اعطا شد. سال 1389 از سومین اجلاس جهانی صدا نیز تندیس و جایزه بهترین مقاله علمی را برای نگارش مقالهای درباره قابلیتهای رسانهای خنیاگران بومی آذربایجان کسب کردم.
فرشید قرهلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم