«ری» شهر 7 هزار ساله ای که در همین نزدیکی است

یکی از مهم‌ترین بخش‌های معماری شهر، در روزگار گذشته دژ یا قلعه‌هایی بود که با دیوارهای طویل دورتا دور شهر ساخته می‌شد و همیشه تعدادی نگهبان و دید‌بان در باروهای آن حاضر بودند تا از شهر محافظت کنند.

این دژ‌ها به دلیل ارتفاع و استحکامی‌که داشتند پس از گذشت قرن‌ها و هزاره‌ها همچنان در بسیاری از جاها بقایایشان قابل دیدن است.

یکی از مهم‌ترین این دژ‌ها، دژی است با نام رشکان که در بخش شمالی شهر ری، استوار و پابرجا باقی مانده و هر روزه میزبان گردشگران بسیاری است. ساخت این دژ به دوره اشکانیان باز می‌گردد. در آن زمان (حدود 2200 سال پیش) ری پایتخت بهاری اشکانیان و نام آنجا ارشکیه بود. ارشکیه و رشکان هر دو نامشان را از ارشک بنیانگذار سلسله اشکانی گرفته‌اند.

طی کاوش‌هایی که در این دژ صورت گرفت، ابزار و ادوات جنگی زیادی به دست آمد که برخی از آنها هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می‌شوند.

شهر ری به دلیل آن‌که سر راه جاده ابریشم قرار داشت دارای اهمیت سیاسی و تجاری زیادی بود. از سوی دیگر شرایط مساعد آب و هوایی آن سبب شده بود تا یکی از مراکز مهم کشاورزی و دامداری یعنی تأمین‌کننده بخش مهمی‌ از اقتصاد کشور باشد، اما علاوه بر اینها ری از دیرباز جنبه‌های مذهبی فراوانی نیز داشت.

پیش و پس از ظهور زرتشت، ری از جمله شهرهای مقدس به حساب می‌آمده که هنوز هم بقایایی از پرستشگاه‌ها و آتشکده‌ها را در خود به یادگار نگهداشته است و می‌توان گفت بنا به همه این دلایل مراقبت و نگهداری از این شهر امری خطیر بوده که باعث شده دژی مستحکم برای حفاظت از آن ساخته شود.

مصالح ساختمانی دژ رشکان سنگ و ساروج و گچ است. این دیوار در دوران ساسانی و دوران اسلامی‌ نیز به طور کامل وجود داشته و به عنوان سپری محکم در مقابل تهاجم دشمن مورد استفاده قرار‌می‌گرفته است، اما بعد از حمله محمود غزنوی، پادشاهان مغول و حمله تیمورلنگ آسیب زیادی به آن وارد شد.

بخش‌های اصلی قلعه تا زمان قاجار نیز بر جا بود، اما متاسفانه امروزه قسمت زیادی از آن تخریب شده است‌. دیوارهای غربی این دژ که دارای سوراخ‌هایی برای تیراندازی است، همچنان پابرجاست.