حدود ساعت 11 صبح در استودیوی ضبط برنامه حاضر شدم. وارد استودیو که میشوی اولین صحنه قابل توجه، صفحه سفید بزرگی است که تصویر یک نیمرو برآن نقش بسته. جلوتر که میروی طراحی دکور متفاوت و جالبی را میبینی که تلفیقی از رنگهای سبز و سفید در کنار نماد جذاب برنامه نیمروز است و از همین ابتدا متوجه میشوی با برنامه متفاوتی روبهرو خواهی شد. استفاده از رنگهای شاد و انرژیبخش در دکور این برنامه، یکی از نقاط جالب توجه و تاثیرگذار است که به واقع نشاط را به مخاطب القا میکند. این برنامه یکی از معدود برنامههایی است که میتوان گفت فضای پشت صحنهاش به اندازه فضای جلوی دوربین جذابیت دارد. گروهی جوان، بسیار صمیمی و پر انرژی در تلاش و تکاپو هستند تا بتوانند برنامهای هرچه با نشاطتر را روی آنتن ببرند. علی ضیا(مجری) از یک طرف متنهایی را که قرار است بخواند یکبار با تهیهکننده چک میکند و بعد خیلی با انرژی روی صحنه قرار میگیرد. 2 نفر دیگر هم در حال راهاندازی السیدیها هستند. حامد جوادزاده(کارگردان) را فقط در حال رفت و آمد میبینم. یک پایش اتاق رژی، یک پایش استودیو و صحبت با تهیهکننده و علی ضیا و دیگر عوامل است و تازه در همین حین باید برای گریم هم برود، چون قرار است با وبکم با آقا محمدی، معاون اقتصادی معاون اول رئیسجمهور درباره اینترنت حلال صحبت کند. خلاصه همه در حال تلاشند فیلمبردارها دوربینها را چک میکنند و علی زاهدی با حساسیت زیادی همه موارد را بررسی میکند(دکور، پشت صحنه، مجری و...) تا چند دقیقه دیگر برنامه روی آنتن میرود، ولی سیستم دریافت اساماس ناگهان هنگ میکند و مهدی صالحپور ـ که مسوول آن است ـ باید در همین چند دقیقه راهاندازیاش کند. هادی خرسند، مسوول برقراری ارتباط با وبکم است. واقعا روی آنتن بردن برنامه زنده استرس زیادی دارد، ولی به هر حال عوامل برنامه شاید به دلیل تجربه با همکاری، اوضاع را تحت کنترل دارند. موضوع برنامه این هفته نیمروز رفاقت و مهمان خانم بابایی است که اصالتا ژاپنی و مادر شهید بابایی است. او قرار است درباره رفاقت صحبت کند. پس از خواندن چند پیامک توسط علی ضیا، این بار حامد جوادزاده باید بخش گفتوگوی نیمروز با وبکم را که برای اولین بار در تلویزیون جمهوری اسلامی در این برنامه شکل گرفته است، اجرا کند. پس از پایان برنامه همگی عوامل، استودیو را ترک میکنند و من برای تهیه گزارش به دفتر علی زاهدی میروم تا با وی و دیگر عوامل برنامهاش گپ و گفتی داشته باشم.
حرکت قالب خط قرمزها
علی زاهدی، تهیهکننده برنامه نیمروز متولد سال 48 و دانشآموخته ارتباطات است. تقریبا بیشتر برنامههایی که در دهه 80 مردم ایران با آنها خاطره دارند مانند پنجره، جزر و مد، کولهپشتی، ماه عسل، فوقالعاده، سلامت باشید، دیروز امروز فردا و... همه از برنامههایی هستند که زاهدی تهیهکنندگی آنها را بهعهده داشته است. وی در ارتباط با نیمروز میگوید: به درخواست شبکه 3 و پس از بررسیهای فراوان در اتاق فکر برنامه، تصمیم به ساخت برنامهای نیمروزی گرفتیم که ابتدا قرار بود نام آن نیمبند باشد، ولی درنهایت از میان 8 اسم، نیمروز برای آن انتخاب شد. در این برنامه سعی شده است ترکیبی کاملا متنوع و متفاوتی را به مخاطب عرضه کنیم. وی در ارتباط با تغییرات آتی این برنامه میگوید: حتی اگر روزی قرار باشد در برنامهمان آشپزی آموزش دهیم آن را به گونهای ارائه میکنیم که مبتنی بر سلیقه ایرانی، سریع، ارزان و باخاصیت باشد، همچنین آموزش طراحی دکورهای خانه به نوعی سریع و ارزان نیز در برنامهمان هست، ولی به طور کلی هر آیتمی که در این برنامه وارد شود، نیمروزی است. به این معنا که مشابه آن را در برنامه دیگری ندیدهاید. وی در ادامه به این نکته اشاره میکند که نیمروز برنامهای جوانپسند است، ولی با توجه به زمان پخش آن سعی ما بر جلب نظر خانوادههایی است که در این ساعت از روز بیننده برنامه ما هستند. زاهدی علت توفیق تاکشوهای خود را بیشتر مدیون مجریهای آن برنامهها و تیمهای سازنده از جمله کارگردانی آنها میداند و میگوید: «نقش حمایتی تهیهکننده مهم است، اما تنها با همکاری تمامی عوامل یک برنامه است که آن برنامه به توفیق میرسد.» تهیهکننده برنامه نیمروز انتخاب مهمانان برنامه را سختترین بخش برنامه عنوان میکند و در ادامه میافزاید: «انتخاب مهمان بخش حساس و آسیبپذیر هر برنامه گفتوگومحور است، چراکه بیننده برنامه در آن قسمت میخواهد چیز جدیدی ببیند و اگر این بخش بدرستی انجام نشود، برنامه با افول مواجه میشود. در برنامه نیمروز آقای جوادزاده همراه با یک گروه چند نفره این بخش را به عهده دارند و با توجه به موضوع برنامه آن هفته از میان شغلهای مرتبط، افراد مناسب را با توجه به اولویتهای مورد نظر انتخاب میکنند و طرح سوالات نیز به عهده همین گروه است و یک بانک سوال حدود 100 تا 120 سوالی به دست میآید و از این تعداد، نزدیک به 10 سوال انتخاب و به مجری تحویل داده میشود تا آنها را از مهمان بپرسد.» وی درخصوص خطوط قرمز معتقد است: «ما تا لب مرز این خطوط میرویم و برمیگردیم، ولی گاهی هم ممکن است از دستمان در برود و از آن عبور کنیم. خوشبختانه به دلیل تجربه و شناخت از محیطی که در آن کار میکنیم، تاکنون مشکلی برایمان ایجاد نشده است و میدانیم چه کار میکنیم.»
وی درخصوص انتخاب علی ضیاء به عنوان مجری برنامه میگوید: «برای اجرای این برنامه گزینههای زیادی پیشرو داشتیم و با توجه به بررسیهای فراوان به انتخاب علی ضیا رسیدیم و من واقعا به او امیدوارم و به جرات میتوانم بگویم او به چهره جدید اجرا در تلویزیون تبدیل میشود.»
وی معتقد است: «با توجه به هجوم ماهوارهها و حضور پررنگ اینترنت در جامعه، تلویزیون ما باید سریعتر و با دقت بیشتری کار کند تا از این عرصه عقب نمانیم.»
فاصله با ایده آلها
حامد جوادزاده، کارگردان نیمروز به عنوان یکی از تاثیرگذارترین عوامل این برنامه به شمار میرود. وی که تحصیلکرده مکانیک است از سال 79 وارد عرصه مطبوعات شد و پس از چند تجربه مطبوعاتی و کسب توفیقاتی از جمله انتخابش به عنوان دانشجوی نخبه در زمینه مطبوعات در سال 82، وارد رادیو شد و با اولین کارش به عنوان برترین گزارشگر رادیو انتخاب گردید و پس از آن به دعوت علی زاهدی به عرصه سیما پا نهاد.
وی معتقد است در کار خود کاملا حرفهای و تخصصی عمل میکند و خود را از مدعیان این عرصه میداند. او درخصوص برنامه نیمروز میگوید: «این برنامه، برنامه بسیار صمیمی است و به طور حرفهای با موضوعات برخورد میکند. این برنامه خطوط قرمز را میشناسد و میداند کجا چه حرفی باید مطرح شود.
وی معتقد است برای ساخت هر برنامهای باید مختصات آن فضا را در نظر گرفت، مثلا اگر یک برنامه صبحگاهی خوب از آب درمیآید ما نباید یک برنامه شبانه را با همان شکل بسازیم، چراکه هر کدام فضای کاملا متفاوتی باهم دارند. وی در ادامه میافزاید: «یکی از بارزترین خصوصیات این برنامه سهل ممتنع بودن آن است، چراکه در عین سادگی و پاکی، موضوعات را با دیدی کاملا متفاوت و تخصصی بررسی میکند و به جرات میتوانم بگویم کمتر کسی هست که در حال حاضر بتواند چنین برنامهای را بسازد. گرچه این برنامه بسیار جای کار دارد و هنوز با ایدهآلی که در ذهن ما برای ساخت این برنامه بوده فاصله داریم.» وی درخصوص دیگر عوامل دستاندرکار نیمروز میگوید: «تیم سازنده این برنامه بسیار خوب و صمیمی است.» جوادزاده در ارتباط با نماد نیمروز میگوید: «ما از این نماد به عنوان یک کد بین مردم استفاده کردهایم. همچنین تلفظ عامیانه نیمروز میشود نیمرو که یکی از مرسومترین غذاهاست و بیننده با دیدن آن، نماد برنامه ما در ذهنش تداعی میشود.» وی ضرباهنگ برنامه با توجه به زمان پخش آن را خوب ارزیابی میکند، ولی میگوید: «به احتمال زیاد با ریتم تندتری در آینده برنامه خواهیم داشت. ما برای تزریق آیتمهای بیشتری به برنامه، تقریبا نیمساعت زمان کم داریم و با یک برنامه 90 دقیقهای، برنامه متنوعتری را میتوانیم ارائه کنیم.»
او معتقد است: «برنامه نیمروز در عین تفاوتی که با دیگر برنامههای نیمروزی دارد، میکوشد بیننده را پس از یک ساعت تماشای تلویزیون خسته نکند، بلکه مخاطب پس از اتمام برنامه از اینکه یک ساعت از وقت خود را صرف دیدن برنامه کرده است احساس خوبی داشته باشد. در یک بخش آن چیز جدیدی را یاد گرفته باشد در یک قسمت خبر روز را بشنود یا حتی در یک بخش برای شادابتر شدن و خستگی در کردن بخندد.» به اعتقاد حامد جوادزاده، این برنامه باید به جایی برسد که جزیی از برنامه روزانه مردم شود.
وی درخصوص تغییرات آتی برنامه میگوید: «آیتمها، فرمها و ترانههای زیادی را در نظر داریم و پس از مشورت با مسوولان شبکه پخش خواهیم کرد.» با توجه به تنوع نسبتا ساختارشکنانه این برنامه از جوادزاده پرسیدیم آیا از این نترسیدید که مخاطب نپذیرد یا بازخورد منفی داشته باشید؟
وی در پاسخ گفت: «ما کارهای خود را با برنامهریزی انجام میدهیم و مطمئن بودیم مخاطب آن را خواهد پذیرفت. گرچه ما نظرات مخالف را هم بررسی میکنیم، اما هنوز تا دیده شدن تفاوتهای این برنامه فرصت زیادی مانده است.» وی در ادامه میافزاید: «در حال حاضر برنامهسازان وارد عرصه نشدهاند و ما دوست داریم زمانی برسد که این فضای رقابتی فشرده تر شود تا کارها بیشتر به چشم بیایند.»
گفت و گو با وب کم
برنامه نیمروز اولین برنامهای است که در آن از ابتکاری جدید برای صحبت با مسوولان استفاده شده و در یک آیتم آن، گفتوگو با وبکم انجام میشود.
حامد جوادزاده به عنوان کسی که همراه با گروهش برای اولین بار از این ایده جدید در برنامهاش بهره گرفته است، میگوید:« برای این کار از جدیدترین و به روزترین امکانات اینترنتی کشور استفاده میشود و ترجیح دادیم در خلال بحث سافت (نرم) علی ضیا با مهمانش که به صورت حضوری انجام میشود یک بحث هارد (سخت) در حد 5 دقیقه از طریق اینترنت داشته باشیم و قضاوت در این بخش را به عهده بیننده گذاشتهایم. همچنین یک خبر در خلال برنامه خوانده میشود که از مختصات یک برنامه زنده به شمار میرود.»
از دیگر عوامل این برنامه کاظمی است که مدیریت صحنه را به عهده دارد. وی که مدیر صحنه برنامههایی همچون 90، خانه فیروزهای، فوتبال برتر، کولهپشتی و در حدود 8 سال مدیریت صحنه برنامههای زنده سال تحویل و افطارهای ماه رمضان را به عهده داشته است، درخصوص مدیریت صحنه برنامه نیمروز میگوید: «مدیر صحنه در حقیقت دستیار اول کارگردان است. من در کارم بسیار سختگیرم، ولی به طور کلی مدیریت صحنه این برنامه در مقایسه با برنامههایی که در فضای باز و با حضور تعداد زیادی مهمان ساخته میشوند، راحتتر است.»
زاهدی حساسیت زیادی نسبت به کارش دارد و نظم کاری برایش بسیار مهم است. پس از این جهت کار، سختی خاص خودش را دارد، چراکه باید با اتاق فرمان لحظه به لحظه در ارتباط باشد و هر اتفاقی که در صحنه بیفتد، مسوولیت آن با مدیر صحنه است.
وی میگوید: «ما خاطرات زیادی در این برنامهها داریم، ولی بهترین خاطرات از مهمانان خاصی است که در برنامهها حضور مییابند، مانند امروز که با بغض علی و حس مادر شهید همه تحت تاثیر قرار گرفتیم.»
کاظمی از جمله عوامل توفیق خود را مدیریت قوی و نظم فراوان در کارش عنوان میکند و معتقد است کسی که قصد ورود به این حرفه را دارد علاوه بر علاقه فراوان باید نظم زیادی داشته باشد و با تکنیک کار کند.
با نگاهی به برنامههای نیمروزی سیما در سالهای اخیر به نظر میرسد برنامه نیمروز شروع خوبی برای ساخت برنامههای متفاوت نیمروزی باشد و امید است ساخت چنین برنامههایی ادامه یابد و در آینده شاهد برنامههای متفاوتی همچون نیمروز باشیم؛ چراکه استقبال گسترده مردم در نمایشگاه کتاب از این برنامه نشاندهنده توفیق آن در جذب حداکثری مخاطب است.
هاجر یاراحمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم