به بهانه برگزاری اولین کنفرانس ملی راهکارهای توسعه فرهنگ زیست محیطی
چرا باید از خوردن یک همبرگر ساده حداقل 100گرم مواد زاید تولید شود؛ موادی که دفع آنها در محیط زیست با معضلات زیادی روبه روست.
اینها درواقع ضایعات فرهنگ لوکس یا تجمل گرایی رو به توسعه زندگی شهری است.
آیا واقعا نمی شود این همبرگر را تنها در یک کاغذ تمیز و قابل تجزیه در طبیعت پیچید و به دست مردم داد؛ آیا نمی شود هر روز از یک خودروی 600 تا 700 کیلویی برای حمل تک سرنشینی که تنها یک دهم وزن این خودرو را دارد، استفاده نکرد؛
آیا نمی شود راه حلی اساسی برای جلوگیری از هدر رفتن دست کم یک لیتر بنزین در پمپ بنزین به وسیله همین شخص پیدا کرد؛
چرا زمانی که براحتی یک کیلو نان یا گندم را حرام می کنیم یک لحظه به این فکر نمی افتیم که برای تولید این میزان نان حجم زیادی آب مصرف شده است؛
تاثیرپذیری و اندیشیدن به این اتفاقات به نظر ساده که هر روز بارها اتفاق می افتند بدون آن که حتی لحظه ای تامل ما را برانگیزانند به فرهنگ نیاز دارد ؛ فرهنگ زیست محیطی که به مقاومت نهادینه فردی و گروهی در مقابل عوامل مخرب محیط زیست و کاهش دهنده کیفیت زندگی ، منتهی می شود.
آب ، هوا و خاکی که آلوده می شود، سمومی که در مواد خوراکی و آشامیدنی افزایش می یابد و البته جنگلها و محیط زیستی که نابود می شود، درواقع به معنای غزل خداحافظی کیفیت زندگی ما محسوب می شوند و البته به این معنا که امروز به فکر نیفتیم و اقدامی جدی و عملی نکنیم ، هدیه نسل بعدی ما، محیط زیستی است که دیگر زیست در آن امکانپذیر نخواهد بود.
گفتگوی ما با دکتر جلال الدین شایگان ، عضو هیات علمی و مسوول گروه محیط زیست دانشگاه صنعتی شریف و دبیر انجمن مهندسین شیمی ایران نیز به بهانه اولین کنفرانس ملی ، راهکارهای توسعه فرهنگ زیست محیطی که 23 تا 25 تیرماه برگزار می شود، صورت گرفته است.
زمینه ساز فکری برای اولین کنفرانس ملی راهکارهای توسعه فرهنگ زیست محیطی ، درواقع نگرانی از واقعیت تخریب تدریجی محیط زیست طی چند دهه گذشته است که متاسفانه آیندگان را با سرعت بیشتری تهدید می کند.
دکتر جلال الدین شایگان که خود از اعضای کمیته علمی این کنفرانس نیز به شمار می رود میگوید: این کنفرانس می خواهد بهانه ای برای ایجاد تفکرهایی باشد که دغدغه اصلی شان تهدیدات جدی محیط زیست است.
درواقع اگر این تفکرات در جامعه منتشر شوند، ایجاد فرهنگ و بسیج ملی برای جلوگیری از اضمحلال محیط زیست و ایجاد مقاومت عمومی در مقابل عوامل مخرب زیست محیطی کار مشکلی نخواهد بود.
وی می افزاید: متاسفانه در کشور ما مسائل محیط زیست حتی در سطوح مدیریتی کشور نیز از اهمیت خاصی برخوردار نیست ، بنابراین توسعه صنعت بدون توجه به مسائل توسعه پایدار انجام می شود.
کما این که درباره گسترش شهرنشینی و ایجاد مجتمع های مسکونی ، مسائل مربوط به حفظ محیط زیست در اولویت قرار نمی گیرد.
نمونه بارز آن از میان رفتن مناطق جنگلی طی 5 سال گذشته در شمال کشور و تبدیل آنها به مجتمع های مسکونی است یا درباره حفظ منابع آبی که بزرگترین سرمایه یک کشور هستند، وضعیت به همین منوال است به گونه ای که مسائل محیط زیستی در اولویت های نخست قرار نمی گیرند.
فرهنگ صرفه جویی و جلوگیری از ضایعات نهادینه می شود
دکتر جلال الدین شایگان که خود از اعضای کمیته علمی این کنفرانس نیز به شمار می رود میگوید: این کنفرانس می خواهد بهانه ای برای ایجاد تفکرهایی باشد که دغدغه اصلی شان تهدیدات جدی محیط زیست است.
درواقع اگر این تفکرات در جامعه منتشر شوند، ایجاد فرهنگ و بسیج ملی برای جلوگیری از اضمحلال محیط زیست و ایجاد مقاومت عمومی در مقابل عوامل مخرب زیست محیطی کار مشکلی نخواهد بود.
وی می افزاید: متاسفانه در کشور ما مسائل محیط زیست حتی در سطوح مدیریتی کشور نیز از اهمیت خاصی برخوردار نیست ، بنابراین توسعه صنعت بدون توجه به مسائل توسعه پایدار انجام می شود.
کما این که درباره گسترش شهرنشینی و ایجاد مجتمع های مسکونی ، مسائل مربوط به حفظ محیط زیست در اولویت قرار نمی گیرد.
نمونه بارز آن از میان رفتن مناطق جنگلی طی 5 سال گذشته در شمال کشور و تبدیل آنها به مجتمع های مسکونی است یا درباره حفظ منابع آبی که بزرگترین سرمایه یک کشور هستند، وضعیت به همین منوال است به گونه ای که مسائل محیط زیستی در اولویت های نخست قرار نمی گیرند.
مسلما فرهنگ ، مقدمه پیچیده ای است و ریشه در آداب و سنت هر قوم و ملت دارد.
ما در ارتباط با بحث محیط زیست شاید سنتهایی داشته باشیم ، اما از نظر حفظ محیط زیست بدون مجموعه ای هستیم که بشود براساس آن به مقوله افزایش جمعیت و توسعه صنعت از بعد مشکلات زیست محیطی نگریسته شود.
دکتر شایگان با اشاره به این مطالب می افزاید: گرچه صرفه جویی و جلوگیری از ضایع کردن مواد در سنت ما مضموم شمرده می شود با این حال در بسیاری از موارد مردم ما نمی دانند که چه چیزهایی می توان به عنوان صرفه جویی یا جلوگیری از ضایعات مطرح باشند.
در واقع عامل اصلی آلودگی محیط زیست در فرهنگ لوکس یا تجمل گرایی زندگی شهری ما ریشه دارد، به گونه ای که روند زندگی روزمره ما از حمل و نقل ، صنعت و سیستم غذایی ما همه در جهت مسموم کردن محیط اطرافمان است.
چگونه می شود فرهنگ زیست محیطی را به وجود آورد؛
ما در ارتباط با بحث محیط زیست شاید سنتهایی داشته باشیم ، اما از نظر حفظ محیط زیست بدون مجموعه ای هستیم که بشود براساس آن به مقوله افزایش جمعیت و توسعه صنعت از بعد مشکلات زیست محیطی نگریسته شود.
دکتر شایگان با اشاره به این مطالب می افزاید: گرچه صرفه جویی و جلوگیری از ضایع کردن مواد در سنت ما مضموم شمرده می شود با این حال در بسیاری از موارد مردم ما نمی دانند که چه چیزهایی می توان به عنوان صرفه جویی یا جلوگیری از ضایعات مطرح باشند.
در واقع عامل اصلی آلودگی محیط زیست در فرهنگ لوکس یا تجمل گرایی زندگی شهری ما ریشه دارد، به گونه ای که روند زندگی روزمره ما از حمل و نقل ، صنعت و سیستم غذایی ما همه در جهت مسموم کردن محیط اطرافمان است.
شاخه محیط زیست فرهنگستان علوم ، پس از چند سال بررسی مشکلات زیست محیطی و صحبت و مذاکره با مسوولان محیط زیست کشور تصمیم گرفت با برپایی یک کنفرانس ملی نحوه توسعه فرهنگ زیست محیطی را مورد بحث قرار دهد.
دکتر شایگان تاکید می کند: مسلم است برگزاری یک سمینار سه روزه و ایجاد فرهنگ زیست محیطی یا توسعه آن نقش چندانی نمی تواند داشته باشد؛ اما می تواند نقطه آغازی برای ایجاد چنین فرهنگی باشد.
بدین ترتیب اگر امیدوار باشیم که با ایجاد یک بسیج ملی این روند ادامه یابد، در سالهای آینده شاهد گسترش فرهنگ زیست محیطی خواهیم بود و آن وقت جای تعجب نخواهد بود.
اگر مقاومت های مردمی در مواجهه با تخریب های زیست محیطی به شکل واقعی درآید و آلوده کنندگان محیط زیست با ترس از مقابله عمومی جرات انجام چنین کارهایی را نداشته باشند،در آن صورت حفاظت از منابع آب ، هوا و خاک به معنای محافظت از محیط زیست حوزه دیگران و نسلهای آینده تلقی خواهد شد.
مسلما، ساده ترین روش برای کنترل جمعیت نیز آگاهی و توسعه فرهنگ زیست محیطی است ، زیرا با کمی تفکر، قابل درک خواهد بود که بسیاری از مشکلات زیست محیطی به دلیل افزایش جمعیت است.
بعلاوه با توسعه این فرهنگ ، تولیدات صنعتی نیز باتوجه به اولویت های زیست محیطی خواهد بود.
یک قرن آموزش برای رسیدن به محیط زیست سالم
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰
دکتر شایگان تاکید می کند: مسلم است برگزاری یک سمینار سه روزه و ایجاد فرهنگ زیست محیطی یا توسعه آن نقش چندانی نمی تواند داشته باشد؛ اما می تواند نقطه آغازی برای ایجاد چنین فرهنگی باشد.
بدین ترتیب اگر امیدوار باشیم که با ایجاد یک بسیج ملی این روند ادامه یابد، در سالهای آینده شاهد گسترش فرهنگ زیست محیطی خواهیم بود و آن وقت جای تعجب نخواهد بود.
اگر مقاومت های مردمی در مواجهه با تخریب های زیست محیطی به شکل واقعی درآید و آلوده کنندگان محیط زیست با ترس از مقابله عمومی جرات انجام چنین کارهایی را نداشته باشند،در آن صورت حفاظت از منابع آب ، هوا و خاک به معنای محافظت از محیط زیست حوزه دیگران و نسلهای آینده تلقی خواهد شد.
مسلما، ساده ترین روش برای کنترل جمعیت نیز آگاهی و توسعه فرهنگ زیست محیطی است ، زیرا با کمی تفکر، قابل درک خواهد بود که بسیاری از مشکلات زیست محیطی به دلیل افزایش جمعیت است.
بعلاوه با توسعه این فرهنگ ، تولیدات صنعتی نیز باتوجه به اولویت های زیست محیطی خواهد بود.
برای ایجاد هر فرهنگی باید از دوران کودکی کار فرهنگ سازی را آغاز کرد.
پدر و مادرها، معلمان ، مدارس ابتدایی و کتابهای درسی زمینه ساز بسیار خوبی هستند که خود مستلزم اعتقاد نسل کنونی به آن باورهای فرهنگی برای آموزش نسل بعدی دارد. بعلاوه دولتمردان و مبلغان جامعه نیز خود باید از چنین فرهنگی برخوردار باشند و کنار استادان ، پژوهشگران و متفکران جامعه برای توسعه فرهنگ زیست محیطی تلاش کنند.
بدین ترتیب حرکت تدریجی و پیوسته روند ایجاد شده کنار سرمایه گذاری های لازم می تواند به نسل بعدی ما هوا، خاک و منابع آبی و یک محیط زیست پاک را ارزانی کند.
پدر و مادرها، معلمان ، مدارس ابتدایی و کتابهای درسی زمینه ساز بسیار خوبی هستند که خود مستلزم اعتقاد نسل کنونی به آن باورهای فرهنگی برای آموزش نسل بعدی دارد. بعلاوه دولتمردان و مبلغان جامعه نیز خود باید از چنین فرهنگی برخوردار باشند و کنار استادان ، پژوهشگران و متفکران جامعه برای توسعه فرهنگ زیست محیطی تلاش کنند.
بدین ترتیب حرکت تدریجی و پیوسته روند ایجاد شده کنار سرمایه گذاری های لازم می تواند به نسل بعدی ما هوا، خاک و منابع آبی و یک محیط زیست پاک را ارزانی کند.
